ജലസര്പം സമാദായ സുദീര്ഘം ഭീഷണാകൃതിമ്
അവൻ വളരെ നീളമുള്ള ഭയാനകമായ ഒരു ജലസർപ്പത്തെ പിടിച്ചു.
തതശ്ച ക്ഷിപ്തവാംസ്തത്ര മഹാജനസമാഗമേ
പിന്നീട്, ആ വലിയ ജനസമൂഹത്തിനിടയിൽ അവൻ അതിനെ എറിഞ്ഞു.
തത്രാസീത്താപസോ നാമ്നാ സുപ്രഭഃ ശംസിതവ്രതഃ ൬.൨൯.
അവിടെ സുപ്രഭൻ എന്ന ദൃഢവ്രതശീലിയായ ഒരു തപസ്വി ഉണ്ടായിരുന്നു.
നിഷ്കംപാം സുദൃഢാമൃജ്വീം നാതിസ്തബ്ധാം ന കുംചിതാമ്
അവൻ അചഞ്ചലനും, വളരെ ദൃഢനുമായും നേരായവനുമായും, അത്ര കഠിനനോ വളഞ്ഞവനോ അല്ലാതെയും ആയിരുന്നു.
സംപശ്യന്നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന്
സ്വന്തം മൂക്കിന്റെ അറ്റത്തേക്ക് മാത്രം നോക്കി, ചുറ്റുമുള്ള ദിശകളിലൊന്നിലും കണ്ണ് തിരിയാതെ ഇരിക്കുന്നു.
ആവര്തപംകജാംതഃസ്ഥമഷ്ടപത്ര മധോമുഖമ്
പൂവിന്റെ നടുവിൽ, എട്ട് ദളങ്ങൾക്കിടയിൽ താഴോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരിക്കുന്നു.
പശ്യന്പദ്മാസനസ്ഥം ച വൈദനാഥം മഹേശ്വരമ്
പദ്മാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന വൈദ്യനാഥനായ മഹേശ്വരനെ കണ്ട്.
അനിംദ്യം ചാപ്യഭേദ്യം ച ജരാമരണവര്ജിതമ്
അപവാദം ഇല്ലാത്തതും, ആരും തൊടാനാകാത്തതും, വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാത്തതുമായവൻ.
അംഗുഷ്ഠതര്ജനീയോഗം കൃത്വാ ഹൃദയസംഗതമ്
അംഗുഷ്ഠവും സൂചികയും ചേർത്ത് ഹൃദയത്തിനു സമീപം വെച്ചു.
വേഷ്ടയാമാസ ഭോഗേന നിശ്ചലസ്യ മഹാത്മനഃ
അചഞ്ചലനായ മഹാത്മാവിനെ തന്റെ ചുരുളാൽ ചുറ്റി പിടിച്ചു.
ശ്രീവര്ധനഇതിഖ്യാതോ നാനാശാസ്ത്രകൃതശ്രമഃ ൬.൨൯.
ശ്രീവര്ധനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, പല ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിച്ചുകൊണ്ടു ക്ഷീണിച്ചവൻ.
നാതിദൂരസ്ഥിതം മാം ച ജ്ഞാത്വാ തത്കര്മകാരിണമ്
അത് ചെയ്തവനായി, വളരെ ദൂരമല്ലാതെ ഇരിക്കുന്ന എന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
സ്ഫുരതാധരയുഗ്മേന ബാഷ്പഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
കമ്പിക്കുന്ന അധരങ്ങളോടും കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ, തളർന്ന ശബ്ദത്തോടും കൂടെ.
നിര്വികല്പേന ചിത്തേന യദി ധ്യാതോ മഹേശ്വരഃ ഈദൃക്കായോ ഭവത്വാശു ഗുരുര്മേ യേന ധര്ഷിതഃ
മനസ്സ് ഒരിക്കലും ചലിക്കാതെ മഹേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ചാൽ, ഗുരുവിനെ ദുഃഖിപ്പിച്ച ഈ ശരീരം എനിക്ക് ഉടൻ ലഭിക്കട്ടെ.
അഥാഹം സര്പതാം പ്രാപ്തസ്തത്ക്ഷണാദേവ ദാരുണാമ്
അപ്പോൾ തന്നെ, ഞാൻ ഭയങ്കരമായ പാമ്പിന്റെ രൂപം ഏറ്റു.
അഥ ഗത്വാ സമാധേഃ സ പര്യംതം സംയതോ മുനിഃ
ശാന്തനായ മുനി സമാധിയുടെ അവസാനം എത്തി.
അഥ സര്പാകൃതിം മാം ച ദുഃഖേന മഹതാന്വിതമ് തടസ്ഥം ഭയസംത്രസ്തം തഥാ സര്വജനം തദാ
പിന്നീട്, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായി, പാമ്പിന്റെ രൂപത്തിൽ, തീരത്ത് ഭയത്താൽ വിറയച്ച് നിന്ന എന്നെയും അവിടെയുള്ള എല്ലാവരെയും കണ്ടു.
ശപതാ ബ്രാഹ്മണം ദീനം നൈഷ ധര്മസ്തപസ്വിനാമ്
ദുഃഖിതനായ ബ്രാഹ്മണനെ ശപിച്ച്, 'ഇത് തപസ്വിമാരുടെ മാർഗ്ഗമല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു.
സമോ മാനേഽപമാനേ ച സമലോഷ്ടാശ്മകാംചനഃ
മാനവും അപമാനവും ഒരുപോലെയും, മണ്ണ്, കല്ല്, പൊന്നു ഇവയൊക്കെയും തുല്യമായും കാണുന്നവൻ.
തസ്മാദജാനതാ വത്സ ശപ്തോഽയം ബ്രാഹ്മണസ്ത്വയാ ൬.൨൯.
അതിനാൽ, മകനേ, അറിയാതെ നീ ഈ ബ്രാഹ്മണനെ ശപിച്ചു.
അഥ ശ്രീവര്ധനഃ പ്രാഹ പ്രണിപത്യ നിജം ഗുരുമ്
ശ്രീവര്ധനൻ തന്റെ ഗുരുവിനു മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.
അജ്ഞാനാദ്യദിവാ ജ്ഞാനാന്മയാ യദ്വ്യാഹൃതം വചഃ
അറിയാതെ ആയാലും അറിഞ്ഞിട്ടായാലും ഞാൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ,
ന മൃഷാ വചനം പ്രോക്തം സ്വൈരേണാപി ഗുരോ മയാ
സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ പോലും ഞാൻ എന്റെ ഗുരുവിനോട് ഒരു തെറ്റായ വാക്ക് പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
പശ്ചാദുദയതേ സൂര്യഃ ശോഷം യാതി മഹാര്ണവഃ
പിന്നീട് സൂര്യൻ ഉദിച്ച് മഹാസമുദ്രം ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നു.
തമുവാച ഗുരുഃ ശിഷ്യം സ പുനഃ ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ
അപ്പോൾ ഗുരു വീണ്ടും മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ ശിഷ്യനോട് പറഞ്ഞു.
സദാ ശിഷ്യോ വയഃസ്ഥോപി ശാസനീയഃ പ്രയത്നതഃ ॥। കിം പുനര്ബാല ഏവ ത്വം തേന ത്വാം വച്മി ഭൂരിശഃ
പ്രായം ചെന്നാലും ശിഷ്യനെ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ പഠിപ്പിക്കണം. പിന്നെ നീ ബാലനല്ലേ, അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ നിന്നോട് പലതവണ പറയുന്നു.
ധര്മം ന വ്യയതേ കോഽപി മുനീനാം പൂര്വസംചിതമ്
മുനികളാൽ ശേഖരിച്ച ധർമ്മം ആരും നശിപ്പിക്കാറില്ല.
തസ്മാത്ക്ഷമാം പുരസ്കൃത്യ വര്തിതവ്യം തപസ്വിഭിഃ
അതുകൊണ്ട് തപസ്സുകാരെല്ലാവരും ക്ഷമയെ മുൻനിർത്തി ജീവിക്കണം.
ന പാപം പ്രതി പാപഃ സ്യാദ്ബുദ്ധിരേഷാ സനാതനീ
പാപത്തിന് മറുപടിയായി പാപം ചെയ്യരുത് — ഇതാണ് ശാശ്വതമായ സത്യം.
ദഗ്ധഃ സ ദഹതേ ഭൂയോ ഹതമേവ നിഹംതി ച ൬.൨൯.
ദഹിച്ചവൻ വീണ്ടും ദഹിപ്പിക്കും; കൊല്ലപ്പെട്ടവൻ തിരിച്ചും കൊല്ലും.