തതോഽഹം ദംഡമുദ്യമ്യ കാലദംഡോപമം രുഷാ
അപ്പോൾ ഞാൻ ദണ്ഡം കോപത്തോടെ ഉയർത്തി, കാലദണ്ഡംപോലെയായി,
നാപരാധ്യാമി തേ കിംചിദഹം ബ്രാഹ്മണസത്തമ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു തെറ്റും ചെയ്തിട്ടില്ല,
തതോ മയാ സ സംപ്രോക്തഃ കോപാത്സലിലപന്നഗഃ മമ ഭാര്യാ പ്രിയാ പൂര്വം സര്പേണാസീദ്വിനാശിതാ
അപ്പോൾ ഞാൻ കോപത്തിൽ ആ ജലപാമ്പിനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ ഒരു പാമ്പ് മുമ്പ് നശിപ്പിച്ചിരുന്നു.'
തതോഽഹം തേന വൈരേണ സൂദയാമി മഹോ രഗാന് ഹത്വാ ദംഡപ്രഹാരേണ തസ്മാദിഷ്ടതമം സ്മര
അതിനാൽ ആ വൈരാഗ്യം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ വലിയ പാമ്പുകളെ ദണ്ഡംകൊണ്ട് അടിച്ച് കൊല്ലുന്നത്; നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ ഓർക്കുക.
തതഃ സ മാം പുനഃ പ്രാഹ ഭയേന മഹതാവൃതഃ
അപ്പോൾ വലിയ ഭയത്തിൽ ആ പാമ്പ് വീണ്ടും എന്നോട് പറഞ്ഞു,
അന്യേ തേ പന്നഗാ വിപ്ര യേ ദശംതീഹ മാനവാന് ൬.൨൯.
ബ്രാഹ്മണാ, മനുഷ്യരെ കടിക്കുന്ന മറ്റ് പാമ്പുകളും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
ഏവം പ്രജല്പമാനോഽപി സ ദംഡേന മയാ ഹതഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോഴും, ഞാൻ എന്റെ ദണ്ഡം കൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തി.
അഥാസൌ ലഗുഡസ്പര്ശാത്തത്ക്ഷണാദേവ പന്നഗഃ
അപ്പോള് എന്റെ ദണ്ഡം സ്പര്ശിച്ച ഉടനെ ആ പാമ്പ്—
തദാശ്ചര്യം സമാലോക്യ തതോഽഹം വിസ്മയാന്വിതഃ
അത് കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതംകൊണ്ടു ഞാൻ വിസ്മയഭരിതനായി.
കോ ഭവാന്കിമിദം രൂപം കൃതം സര്പമയം വിഭോ
നിങ്ങൾ ആര്? ഈ പാമ്പിന്റെ രൂപം എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, മഹാനേ?
തതഃ പ്രോവാച മാം ഹൃഷ്ടഃ സ നരഃ പ്രശ്രയാന്വിതഃ
അതിനുശേഷം ആ മനുഷ്യൻ സന്തോഷത്തോടും വിനയത്തോടും കൂടി എന്നോട് പറഞ്ഞു:
അഹമാസം പുരാ വിപ്ര ചമത്കാരപുരോത്തമേ
ഒരു കാലത്ത്, ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ ചമത്കാരപുരം എന്ന മഹാനഗരത്തിൽ ആയിരുന്നു.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ തത്ര യാത്രാ വ്യജായത
അവിടെ കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു യാത്ര ആരംഭിച്ചു.
അഥ തത്ര സമായാതാ മുനയഃ സംശിതവ്രതാഃ
അപ്പോൾ അവിടെ ദൃഢവ്രതമുള്ള മുനികൾ എത്തി.
ശൈവാഃ പാശുപതാശ്ചൈവ തഥാ കാപാലികാശ്ച യേ ൬.൨൯.
ശിവഭക്തരും പാശുപതരും കപാലികന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏകാഹാരാ നിരാഹാരാ വായുഭക്ഷാസ്തഥാപരേ
അവരിൽ ചിലർ ദിവസം ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, ചിലർ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചു, മറ്റുചിലർ വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു.
തേഽഭിവന്ദ്യ യഥാന്യായം ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്
അവരൊക്കെയും യഥാവിധി ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനോട് പ്രണാമം അർപ്പിച്ചു.
രാജര്ഷീണാം പുരാണാനാം ദേവേന്ദ്രാണാം ച ഹര്ഷിതാഃ
പഴയ രാജർഷിമാരും ദേവേന്ദ്രന്മാരും പോലെ അവരും സന്തോഷിച്ചു.
ഏവം മഹോത്സവേ തത്ര വര്തമാനേ മഹോദയേ
അങ്ങനെ ആ മഹോത്സവം മഹോന്നതിയോടെ അവിടെ നടക്കുമ്പോൾ—
ശിവദര്ശനവിദ്വേഷീ തമസാ സംവൃതാശയഃ
ശിവദർശനത്തോട് വൈരാഗ്യമുള്ള, മനസ്സിൽ ഇരുണ്ടതയുള്ള ഒരാൾ—
ജലസര്പം സമാദായ സുദീര്ഘം ഭീഷണാകൃതിമ്
അവൻ വളരെ നീളമുള്ള ഭയാനകമായ ഒരു ജലസർപ്പത്തെ പിടിച്ചു.
തതശ്ച ക്ഷിപ്തവാംസ്തത്ര മഹാജനസമാഗമേ
പിന്നീട്, ആ വലിയ ജനസമൂഹത്തിനിടയിൽ അവൻ അതിനെ എറിഞ്ഞു.
തത്രാസീത്താപസോ നാമ്നാ സുപ്രഭഃ ശംസിതവ്രതഃ ൬.൨൯.
അവിടെ സുപ്രഭൻ എന്ന ദൃഢവ്രതശീലിയായ ഒരു തപസ്വി ഉണ്ടായിരുന്നു.
നിഷ്കംപാം സുദൃഢാമൃജ്വീം നാതിസ്തബ്ധാം ന കുംചിതാമ്
അവൻ അചഞ്ചലനും, വളരെ ദൃഢനുമായും നേരായവനുമായും, അത്ര കഠിനനോ വളഞ്ഞവനോ അല്ലാതെയും ആയിരുന്നു.
സംപശ്യന്നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന്
സ്വന്തം മൂക്കിന്റെ അറ്റത്തേക്ക് മാത്രം നോക്കി, ചുറ്റുമുള്ള ദിശകളിലൊന്നിലും കണ്ണ് തിരിയാതെ ഇരിക്കുന്നു.
ആവര്തപംകജാംതഃസ്ഥമഷ്ടപത്ര മധോമുഖമ്
പൂവിന്റെ നടുവിൽ, എട്ട് ദളങ്ങൾക്കിടയിൽ താഴോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരിക്കുന്നു.
പശ്യന്പദ്മാസനസ്ഥം ച വൈദനാഥം മഹേശ്വരമ്
പദ്മാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന വൈദ്യനാഥനായ മഹേശ്വരനെ കണ്ട്.
അനിംദ്യം ചാപ്യഭേദ്യം ച ജരാമരണവര്ജിതമ്
അപവാദം ഇല്ലാത്തതും, ആരും തൊടാനാകാത്തതും, വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാത്തതുമായവൻ.
അംഗുഷ്ഠതര്ജനീയോഗം കൃത്വാ ഹൃദയസംഗതമ്
അംഗുഷ്ഠവും സൂചികയും ചേർത്ത് ഹൃദയത്തിനു സമീപം വെച്ചു.
വേഷ്ടയാമാസ ഭോഗേന നിശ്ചലസ്യ മഹാത്മനഃ
അചഞ്ചലനായ മഹാത്മാവിനെ തന്റെ ചുരുളാൽ ചുറ്റി പിടിച്ചു.