രുദിത്വാ സുചിരം തത്ര തൈഃ സമം മഹതീം ചിതാമ്
അവിടെയിരുന്നവരോടൊപ്പം ഞാൻ ദീർഘനേരം കരഞ്ഞശേഷം, വലിയ ഒരു ചിത ഒരുക്കി—
തത ആദായ മാം കൃച്ഛ്രാന്നിന്യുശ്ച സ്വഗൃഹം പ്രതി
അതിനുശേഷം, വലിയ പ്രയാസത്തോടെ അവർ എന്നെ എടുത്ത് എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
തതോ നിശാവശേഷേഽഹമുത്ഥായ ത്വരയാഽന്വിതഃ
അതിനുശേഷം, രാത്രിയുടെ അവസാനം ഞാൻ ഉണർന്ന് വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു.
കാമേനോന്മത്തതാം പ്രാപ്തോ ഭ്രമമാണ ഇതസ്തതഃ
കാമത്തിൽ പെട്ട് ബുദ്ധിഭ്രമം വന്ന ഞാൻ ഇവിടെക്കിടയ്ക്ക് അലഞ്ഞു നടന്നു.
ക്വ ഗതാസി വിശാലാക്ഷി വിജനേഽസ്മിന്വിഹായ മാമ്
വലിയ കണ്ണുകളുള്ളവളേ, ഈ ഏകാന്തതയിൽ എന്നെ വിട്ട് നീ എവിടേക്കാണ് പോയത്?
ഏഷോഽരുണകരസ്പര്ശാത്സ്വാഭാം ത്യജതി ചംദ്രമാഃ
ഇപ്പോൾ, ഉഷസ്സിന്റെ കിരണങ്ങൾ സ്പർശിച്ചതോടെ, ചന്ദ്രൻ തന്റെ പ്രകാശം വിട്ടുകളയുന്നു.
അയം തനുഃ സമായാതി സവിതാ രക്തമംഡലഃ
സൂര്യന്റെ ഈ ചുവന്ന വട്ടമുള്ള ദേഹം ഉയർന്ന് വരുന്നു.
ഗഗനം വ്യാപയന്സൂര്യഃ സംതാപയതി മാം ഭൃശമ് ൬.൨൯.
ആകാശമാകെ വ്യാപിച്ച സൂര്യൻ എന്നെ അതിയായി ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നു.
കരീംദഃ സ്വയമഭ്യേതി തത്കുചാഭൌ സമുദ്വഹന്
ആനകളുടെ രാജാവ് തന്നെ, അവളുടെ ഇരട്ടസ്തനങ്ങൾ ചുമന്ന് സമീപിക്കുന്നു.
ഏവം പ്രലപമാനസ്യ മമ മോഹോ മഹാനഭൂത്
ഇങ്ങനെ ഞാൻ പ്രലാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, വലിയൊരു മോഹം എന്നെ പിടിച്ചെടുത്തു.
യംയം പശ്യാമി തത്രാഹം ഭ്രമമാണോ മഹാവനേ
വലിയ കാട്ടിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുമ്പോൾ ഞാൻ കാണുന്ന എല്ലാം—
ത്വദ്ദംതമുസലപ്രഖ്യം യസ്യാ ഊരുയുഗം ഗജ ൭൪ ത്വയാ ജംബൂക ചേദ്ദൃഷ്ടാ ബിംബാഫലനിഭാധരാ
ആനേ, ഉമ്മരപ്പൊല്ലിനപോലെയുള്ള ഉരുക്കളും ബിംബഫലത്തിൻറെ നിറമുള്ള അധരങ്ങളും ഉള്ള അവളെ നീ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? നരിയേ,
അഥവാ ബില്വ ശംസ ത്വം യദി ബില്വോപമസ്തനീ
അല്ലെങ്കില്, ബില്വവൃക്ഷമേ, നിന്നെപ്പോലെ ഫലങ്ങള് അവളുടെ നെഞ്ച് പോലെ ആണോ എന്ന് പറയൂ.
ത്വത്പുഷ്പസദൃശാംഗീ സാ മമ ഭാര്യാ മനസ്വിനീ
നിന്റെ പൂക്കളെപ്പോലെ അവളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങള് മനോഹരമാണ്; ആ മനസ്സുള്ളവളാണ് എന്റെ ഭാര്യ.
മധൂക തവ പുഷ്പേണ ദയിതായാഃ സമൌ ശുഭൌ
മധൂകവൃക്ഷമേ, നിന്റെ പൂക്കളെപ്പോലെ എന്റെ പ്രിയയുടെ ഇരുചെവികളും ഒരുപോലെ മനോഹരമാണ്.
കദലീസ്തംഭ സുവ്യക്തം പ്രിയായാശ്ച സുകോമലൌ
വാഴക്കൊമ്പേ, എന്റെ പ്രിയയുടെ തോളുകള് നിന്നെപ്പോലെ മൃദുവാണ് എന്ന് വ്യക്തമാണ്.
ഭോഭോ മൃഗ ന മേ ഭാര്യാ ത്വയാ ദൃഷ്ടാഽത്ര കാനനേ ൬.൨൯.
ഹരിണമേ, ഈ കാടില് നീ എന്റെ ഭാര്യയെ കണ്ടിട്ടില്ലല്ലോ.
കാംതായാഃ പുരതോ നിത്യം വിധത്തേംഽഗം കലാപകൃത്
എന്റെ പ്രിയയുടെ മുമ്പില് നീ എപ്പോഴും നിന്റെ ആകൃതിയെ അലങ്കരിച്ച് കാണിക്കുന്നു.
യോഽയം സംദൃശ്യതേ ഹംസോ ഹംസീമനുസ്മരത്യസൌ
ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ ഹംസന് തന്റെ സഹചാരിയെ ഓര്ക്കുന്നു.
ഏക ഏവ സുധന്യോഽയം ചക്രവാകോ വിഹംഗമഃ
ഈ ചക്രവാകപ്പക്ഷിയാണ് യഥാര്ത്ഥത്തില് ഭാഗ്യവാന്.
യ ഏഷ ശ്രൂയതേ രാവോ വിഭ്രമം ജനയന്മമ
ഇവിടെ കേള്ക്കുന്ന ഈ ശബ്ദം എന്റെ മനസ്സില് ആഗ്രഹം ഉണര്ത്തുന്നു.
മാം ദൃഷ്ട്വാഽയം മൃഗോ യാതി തം മൃഗീ യാതി പൃഷ്ഠതഃ
എന്നെ കണ്ടപ്പോള് ഈ കുരങ്ങന് പോകുന്നു, പിന്നെ ആ കുരങ്ങിക്കുട്ടി അവനെ പിന്തുടരുന്നു.
വാരണോഽയം പ്രിയാം കാംതാമനുരാഗാനുയായിനീമ്
ഈ ആന തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കൂട്ടുകാരിയെ സ്നേഹത്തോടെ പിന്തുടരുന്നു.
ഹാ പ്രിയേ മൃഗശാവാക്ഷി തപ്തകാംചനസംനിഭേ
ഹാ പ്രിയേ, മൃഗശാവിന്റെ കണ്ണുപോലുള്ളവളേ, ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്നവളേ!
ക്വ സാ ഭക്തിഃ ക്വ സാ പ്രീതിഃ ക്വ സാ തുഷ്ടിഃ ക്വ സാ ദയാ
എവിടെയാണ് ആ ഭക്തി, എവിടെയാണ് ആ സ്നേഹം, എവിടെയാണ് ആ തൃപ്തി, എവിടെയാണ് ആ കരുണ?
ഏവം പ്രലപമാനസ്യ മമ പ്രാപ്താഃ സുഹൃജ്ജനാഃ ൬.൨൯.
ഇങ്ങനെ ദുഃഖിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോള് എന്റെ സുഹൃത്തുക്കള് എത്തി.
തതസ്തൈഃ കോപരക്താക്ഷൈഃ പ്രോക്തോഽഹം സൂതനംദന
പിന്നീട്, കോപത്തില് കണ്ണുകള് ചുവപ്പിച്ച് അവര് എന്നോട് പറഞ്ഞു, സൂതപുത്രാ.
ത്വം കിം ശോചസി മൂഢാത്മന്നശോച്യം ജീവിതം നൃണാമ്
നീ എന്തിന് ദുഃഖിക്കുന്നു, മണ്ടനേ? മനുഷ്യരുടെ ജീവന് ദുഃഖിക്കേണ്ടതല്ല.
യൂയം വയം തഥാ ചാന്യേ സംജാതാഃ പ്രാണിനോ ഭുവി
നിങ്ങളും ഞങ്ങളുമാണ്, മറ്റുള്ളവരും ഈ ഭൂമിയില് ജീവികള് ആയി ജനിച്ചിരിക്കുന്നത്.
അദര്ശനാത്പ്രിയാ പ്രാപ്താ പുനശ്ചാദര്ശനം ഗതാ
ദൂരവാസം കാരണം പ്രിയയെ ലഭിച്ചു, വീണ്ടും അവള് അപ്രത്യക്ഷയായി.