സ ത്വം വാംഛസി ചേച്ഛുദ്ധിമഗ്നിവര്ണം ഘൃതം പിബ
നിനക്ക് ശുദ്ധി ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അഗ്നിയിൽ സ്പർശിച്ച നെയ്യ് കുടിക്കണം.
സ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ഘൃതമാദായ തത്ക്ഷണാത്
അവൻ അതിന് സമ്മതിച്ച് ഉടൻ തന്നെ നെയ്യ് എടുത്തു.
താവത്തസ്യ പിതാ പ്രാപ്തഃ ശ്രുത്വാ വാര്താം സഭാര്യകഃ അശ്രുപൂര്ണേക്ഷണോ ദീനോ വാഷ്പഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അപ്പോൾ തന്നെ അവന്റെ അച്ഛൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം വാർത്ത കേട്ട് എത്തിയപ്പോൾ, കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞു, ദു:ഖിതനായി, വാക്കുകൾ കനലോടെ നടുങ്ങി.
സംചിന്ത്യ ധര്മശാസ്ത്രാണി വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ ൬.൨൫.
ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച് പരിഗണിച്ച ശേഷം,
നാന്യദസ്തി സുരാപാനേ പ്രായശ്ചിത്തം ദ്വിജന്മനാമ്
ദ്വിജന്മാർ മദ്യം കുടിച്ചാൽ അതിന് മറ്റൊരു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല.
തതഃ സ സ്വസുതം പ്രാഹ നൈവ ത്വം കര്തുമര്ഹസി
അതിനുശേഷം അവൻ തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഇത് ചെയ്യരുത്.'
തതഃ ശുദ്ധിം സമാപ്നോഷി ക്രമാന്നിയമസംയുതഃ
അതിനുശേഷം, ക്രമമായി നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചാൽ നീ ശുദ്ധി നേടും.
ന ബ്രാഹ്മണസമാദിഷ്ടം പ്രായശ്ചിത്ത വിശുദ്ധയേ
ബ്രാഹ്മണൻ നിർദ്ദേശിക്കാത്ത പ്രായശ്ചിത്തം ശുദ്ധിക്കായി അല്ല.
തസ്മാത്കാര്യോ മയാ താത മൌംജീഹോമോ ന സംശയഃ
അതിനാൽ, മകനേ, ഞാൻ മൗഞ്ജീഹോമം നടത്തണം; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യന്മയാ തു കൃതം ബാല്യേ തത്സര്വം ക്ഷംതുമര്ഹസി
ഞാൻ ബാല്യത്തിൽ ചെയ്തതെല്ലാം നീ ക്ഷമിക്കണം.
സര്വസ്വം പ്രദദൌ രുഷ്ടോ മരണേ കൃതനിശ്ചയഃ
കോപത്തോടെ മരണത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ തന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ ദാനം ചെയ്തു.
സാഽപി തസ്യ സതീ ഭാര്യാ കൃത്വാ മൃത്യുവിനിശ്ചയമ്
അവന്റെ വിശ്വസ്തയായ ഭാര്യയും മരണത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ആവാഭ്യാം സംപ്രവിഷ്ടാഭ്യാം വഹ്നൌ പുത്ര തതസ്തദാ ൬.൨൫.
മകനേ, അപ്പോൾ ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തതസ്തൌ ദമ്പതീ ഹൃഷ്ടൌ യാവദ്വഹ്നിസമീപഗൌ
അതിനുശേഷം, ദമ്പതികൾ സന്തോഷത്തോടെ അഗ്നിക്ക് സമീപം എത്തുമ്പോൾ,
താവത്പ്രാപ്തോ മുനിര്നാമ ശാംഡില്യോ വേദപാരഗഃ
അപ്പോൾ തന്നെ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശാണ്ഡില്യ എന്ന ഒരു മുനി എത്തി.
സ വൃത്താംതം സമാകര്ണ്യ കോപസംരക്തലോചനഃ
സംഭവം കേട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നുപോയി.
അഹോ മൂഢതമാ യൂയം യദേതദ്ബ്രാഹ്മണത്രയമ്
അയ്യോ, നിങ്ങൾ എത്ര വലിയ മൂഢന്മാരാണ്, ഈ മൂന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്!
അത്ര കാത്യായനേനോക്തം യദ്വചഃ സുമഹാത്മനാ
ഇവിടെ, മഹാനായ കാത്യായനൻ പറഞ്ഞത് പ്രസക്തമാണ്.
ചാംദ്രായണാനി കൃച്ഛ്രാണി തഥാ സാംതപനാനി ച
ചന്ദ്രായണവും കൃച്ച്രവും സാന്തപനവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വ്രതങ്ങൾ,
അത്ര വിഷ്ണുപദീ ഗംഗാ തത്ക്ഷേത്രേ തു ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദസംബന്ധിയായ ഗംഗാനദിയുണ്ട്; ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ,
മൌംജീഹോമഃ പ്രമാണം സ്യാന്മുനിവാക്യേന ചേദ്ഭവേത്
മുനിയുടെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് മൗഞ്ജീഹോമം പ്രമാണമാകും.
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ ഹര്ഷേണ മഹതാന്വിതാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും വലിയ സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു.
തതഃ പ്രബോധ്യ തം വിപ്രം നിന്യുസ്തത്ര ദ്വിജോത്തമാഃ ൬.൨൫.
അതിനുശേഷം, ആ ബ്രാഹ്മണനെ ഉണർത്തി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ അവനെ അവിടെ കൊണ്ടുപോയി.
തത്ര സ ബ്രാഹ്മണോ യാവദ്ഗംഗാതോയസമുദ്ഭവമ് ഉദരാദഖിലം തോയം നിഷ്ക്രാംതം ദ്വിജസത്തമാഃ
അവിടെ, ഗംഗാനദിയിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം എല്ലാം അവന്റെ വയറിലൂടെ പുറത്തുവന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
തതോഽവഗാഹതേ യാവത്തസ്യാസ്തോയം സുശോഭനമ്
പിന്നീട്, അവൻ ആ നദിയിൽ കുളിക്കുമ്പോൾ, ആ മനോഹരമായ വെള്ളം,
ശുദ്ധോഽയം ബ്രാഹ്മണഃ സാക്ഷാദ്വിഷ്ണുപദ്യാഃ സമാഗമാത്
ഇപ്പോൾ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ നേരിട്ട് വിഷ്ണുപദിയായ ഗംഗയുമായി സംയുക്തനായതുകൊണ്ട് ശുദ്ധനായി.
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ ചംഡശര്മാദയശ്ച യേ
അതിനുശേഷം എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ചണ്ടശർമാദികൾ ഉൾപ്പെടെ,
തസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ സീമാംതേ പശ്ചിമേ പാപനാശിനീ
ആ പുണ്യഭൂമിയുടെ പടിഞ്ഞാറ് അതിരിൽ പാപനാശിനി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം വിഷ്ണുപദ്യാഃ സമുദ്ഭവമ്
വിഷ്ണുപദിയായ ഗംഗയുടെ ഉത്ഭവം മുഴുവൻ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണോത്തരസംഭൂതം തദ്വോ വക്ഷ്യാമി സാംപ്രതമ്
തെക്കിലും വടക്കിലും നിന്നു ഉദിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയും.