അഥ സാ സലിലഭ്രാംത്യാ കരകം മദ്യസംഭവമ്
അപ്പൊഴ്, വെള്ളം എന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചു, അവള് മദ്യമുള്ള ഒരു പാത്രം അവനു നല്കി.
മുഖമധ്യഗതേ മദ്യേ സോഽപി താം കോപസംയുതഃ
മദ്യം വായിലേക്കെത്തിയപ്പോള്, അവന് കോപത്തോടെ—
കിമിദംകിമിദം പാപേ ത്വയാ കര്മ വിഗര്ഹിതമ്
"ഇത് എന്താണ്, എന്താണ്, പാപിനി? നീ ചെയ്ത ഈ നിന്ദ്യമായ പ്രവൃത്തിയേന്ത്?"
ബ്രാഹ്മണ്യമദ്യ മേ നഷ്ടം മദ്യപാനാദസംശയമ്
"ഇന്ന് മദ്യപാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് എന്റെ ബ്രാഹ്മണത്വം നഷ്ടമായി, ഇതില് സംശയമില്ല."
ഏവമുക്ത്വാ വിനിഷ്ക്രമ്യ തദ്ഗൃഹാദ്ദുഃഖസംയുതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദുഃഖത്തോടെ അവന് ആ വീട്ടില് നിന്ന് പുറത്തേക്കു പോയി.
തതഃ പ്രഭാതവേലായാം സ്നാത്വാ വസ്ത്രസമന്വിതഃ ൬.൨൫.
പിറവി വെളിച്ചത്തില്, കുളിച്ച് ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച്,
സംപ്രാപ്തോ വിപ്രമുഖ്യാനാം സഭാ യത്ര വ്യവസ്ഥിതാ
പ്രമുഖ ബ്രാഹ്മണന്മാര് കൂടിയിരുന്ന സഭയിലേക്ക് അവന് എത്തി.
അഥാസൌ പ്രണിപത്യോച്ചൈഃ പ്രോവാച ദ്വിജസത്തമാന്
അവിടെ, അവന് വണങ്ങി, ഉച്ചത്തില് ആ മഹാനായ ദ്വിജന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
അഥ തേ ധര്മശാസ്ത്രാണി പ്രവിചാര്യ പുനഃപുനഃ
അതിനുശേഷം, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച ശേഷം,
അജ്ഞാനാജ്ജ്ഞാനതോ വാപി സുരാം ചേദ്ബ്രാഹ്മണഃ പിബേത്
ബ്രാഹ്മണൻ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ മദ്യം കുടിച്ചാൽ,
സ ത്വം വാംഛസി ചേച്ഛുദ്ധിമഗ്നിവര്ണം ഘൃതം പിബ
നിനക്ക് ശുദ്ധി ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അഗ്നിയിൽ സ്പർശിച്ച നെയ്യ് കുടിക്കണം.
സ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ഘൃതമാദായ തത്ക്ഷണാത്
അവൻ അതിന് സമ്മതിച്ച് ഉടൻ തന്നെ നെയ്യ് എടുത്തു.
താവത്തസ്യ പിതാ പ്രാപ്തഃ ശ്രുത്വാ വാര്താം സഭാര്യകഃ അശ്രുപൂര്ണേക്ഷണോ ദീനോ വാഷ്പഗദ്ഗദയാ ഗിരാ
അപ്പോൾ തന്നെ അവന്റെ അച്ഛൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം വാർത്ത കേട്ട് എത്തിയപ്പോൾ, കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞു, ദു:ഖിതനായി, വാക്കുകൾ കനലോടെ നടുങ്ങി.
സംചിന്ത്യ ധര്മശാസ്ത്രാണി വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ ൬.൨൫.
ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച് പരിഗണിച്ച ശേഷം,
നാന്യദസ്തി സുരാപാനേ പ്രായശ്ചിത്തം ദ്വിജന്മനാമ്
ദ്വിജന്മാർ മദ്യം കുടിച്ചാൽ അതിന് മറ്റൊരു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല.
തതഃ സ സ്വസുതം പ്രാഹ നൈവ ത്വം കര്തുമര്ഹസി
അതിനുശേഷം അവൻ തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഇത് ചെയ്യരുത്.'
തതഃ ശുദ്ധിം സമാപ്നോഷി ക്രമാന്നിയമസംയുതഃ
അതിനുശേഷം, ക്രമമായി നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചാൽ നീ ശുദ്ധി നേടും.
ന ബ്രാഹ്മണസമാദിഷ്ടം പ്രായശ്ചിത്ത വിശുദ്ധയേ
ബ്രാഹ്മണൻ നിർദ്ദേശിക്കാത്ത പ്രായശ്ചിത്തം ശുദ്ധിക്കായി അല്ല.
തസ്മാത്കാര്യോ മയാ താത മൌംജീഹോമോ ന സംശയഃ
അതിനാൽ, മകനേ, ഞാൻ മൗഞ്ജീഹോമം നടത്തണം; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യന്മയാ തു കൃതം ബാല്യേ തത്സര്വം ക്ഷംതുമര്ഹസി
ഞാൻ ബാല്യത്തിൽ ചെയ്തതെല്ലാം നീ ക്ഷമിക്കണം.
സര്വസ്വം പ്രദദൌ രുഷ്ടോ മരണേ കൃതനിശ്ചയഃ
കോപത്തോടെ മരണത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ തന്റെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ ദാനം ചെയ്തു.
സാഽപി തസ്യ സതീ ഭാര്യാ കൃത്വാ മൃത്യുവിനിശ്ചയമ്
അവന്റെ വിശ്വസ്തയായ ഭാര്യയും മരണത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ആവാഭ്യാം സംപ്രവിഷ്ടാഭ്യാം വഹ്നൌ പുത്ര തതസ്തദാ ൬.൨൫.
മകനേ, അപ്പോൾ ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തതസ്തൌ ദമ്പതീ ഹൃഷ്ടൌ യാവദ്വഹ്നിസമീപഗൌ
അതിനുശേഷം, ദമ്പതികൾ സന്തോഷത്തോടെ അഗ്നിക്ക് സമീപം എത്തുമ്പോൾ,
താവത്പ്രാപ്തോ മുനിര്നാമ ശാംഡില്യോ വേദപാരഗഃ
അപ്പോൾ തന്നെ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശാണ്ഡില്യ എന്ന ഒരു മുനി എത്തി.
സ വൃത്താംതം സമാകര്ണ്യ കോപസംരക്തലോചനഃ
സംഭവം കേട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നുപോയി.
അഹോ മൂഢതമാ യൂയം യദേതദ്ബ്രാഹ്മണത്രയമ്
അയ്യോ, നിങ്ങൾ എത്ര വലിയ മൂഢന്മാരാണ്, ഈ മൂന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്!
അത്ര കാത്യായനേനോക്തം യദ്വചഃ സുമഹാത്മനാ
ഇവിടെ, മഹാനായ കാത്യായനൻ പറഞ്ഞത് പ്രസക്തമാണ്.
ചാംദ്രായണാനി കൃച്ഛ്രാണി തഥാ സാംതപനാനി ച
ചന്ദ്രായണവും കൃച്ച്രവും സാന്തപനവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വ്രതങ്ങൾ,
അത്ര വിഷ്ണുപദീ ഗംഗാ തത്ക്ഷേത്രേ തു ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദസംബന്ധിയായ ഗംഗാനദിയുണ്ട്; ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ,