കിം പുനഃ ശ്രദ്ധയോപേതാഃ പര്വകാല ഉപസ്ഥിതേ
പിന്നെ, വിശ്വാസത്തോടെ പുണ്യകാലത്ത് അവിടെ എത്തുന്നവരുടെ കാര്യത്തിൽ പറയേണ്ടതെന്ത്?
തത്ര ഗാഥാ പുരാ ഗീതാ നാരദേന മഹര്ഷിണാ
അവിടെ മഹർഷി നാരദൻ പഴയകാലത്ത് പാടിയ ഒരു ഗാഥയുണ്ട്.
കിം വ്രതൈര്നിയമൈര്വാപി തപോഭിര്വിവിധൈര്മഖൈഃ
വ്രതങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കും വിവിധ തപസ്സുകൾക്കും യാഗങ്ങൾക്കും ആവശ്യമുണ്ടോ?
ഏകഃ സര്വേഷു തീര്ഥേഷു സ്നാനം മര്ത്യഃ സമാചരേത്
ഒരു മനുഷ്യൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഒരിക്കൽ മാത്രം സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ഏകോ ദാനാനി സര്വാണി ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രയച്ഛതി
ഒരാൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് എല്ലാ ദാനങ്ങളും നൽകിയാൽ,
പഞ്ചാഗ്നിസാധകോ ഗ്രീഷ്മേ വര്ഷാസ്വാകാശമാശ്രിതഃ
മറ്റൊരാൾ വേനലിൽ അഗ്നിചുറ്റം ചെയ്തോ, മഴക്കാലത്ത് തുറസ്സിൽ താമസിച്ചോ,
അന്യോ വിഷ്ണുപദീതോയേ സ്നാത്വാ വിഷ്ണുപദം സ്പൃശേത്
മറ്റൊരാൾ വിഷ്ണുപദി തീർത്ഥജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ തിരുവടിയെ സ്പർശിച്ചാൽ,
ഏകാംതരോപവാസീ യ ഏകഃ സ്യാജ്ജീവിതാവധി
ഒരാൾ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഒരു ദിവസം ഇടവിട്ട് ഉപവാസം ചെയ്താൽ,
ത്രിരാത്രോപോഷിതസ്ത്വേകോ യാവദ്വര്ഷശതം നരഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഒരാൾ മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവസിച്ചാൽ, നൂറുവർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ പോലും,
വിരരാമ മുനീനാം സ ബഹൂനാം പുരതോഽസകൃത് ॥ 6.24.
അവൻ പല മഹർഷിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ പലതവണയും നിശ്ശബ്ദനായി നിന്നു.
തസ്മാത്സര്വ പ്രയത്നേന സ്നാനം തത്ര സമാചരേത
അതിനാല് അവിടെ കുളിക്കേണ്ടത് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ചെയ്യണം.
വിഷ്ണോഃ പദസ്യ സംപ്രാപ്തേ അയനേ ദക്ഷിണോത്തരേ
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദസാന്നിധ്യം ലഭിക്കുന്ന സമയത്ത്, സൂര്യന് ദക്ഷിണയിലേക്കോ ഉത്തരയിലേക്കോ തിരിയുമ്പോള്—
തത്കേന വിധിനാ സൂത മന്ത്രൈശ്ച വദ സത്വരമ്
എന്ത് വിധിയനുസരിച്ചാണ് അത് ചെയ്യേണ്ടത്? എങ്ങനെയുള്ള മന്ത്രങ്ങള് ഉപയോഗിക്കണം? സുതാ, ദയവായി വേഗം പറയൂ.
ദക്ഷിണേ ചോത്തരേ ചാപി സംപ്രാപ്തേ ചായനദ്വയേ
ദക്ഷിണായനവും ഉത്തരായനവും എത്തുന്ന സമയത്ത്,
ഷണ്മാസാഭ്യംതരേ മൃത്യുര്യദ്യകസ്മാദ്ഭവേന്മമ
ആറ് മാസത്തിനുള്ളില് എനിക്ക് അപ്രതീക്ഷിതമായി മരണം സംഭവിച്ചാല്—
ഏവം പ്രോച്യ ഹരിം പശ്ചാത്പൂജയേദ്ബ്രാഹ്മണാംസ്തതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആദ്യം ഹരിയെ ആരാധിക്കണം, പിന്നെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും.
തദ്വോഽഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി ഗംഗാമാഹാത്മ്യസംഭവമ്
ഇനി ഞാന് നിങ്ങളോട് ഗംഗയുടെ മഹത്വം എങ്ങനെയാണ് ഉത്ഭവിച്ചത് എന്നത് പറയാം.
ചമത്കാരപുരേ വിപ്രഃ പുരാസീത്സംശിതവ്രതഃ
ചമത്കാരപുരം എന്ന നഗരത്തില് ഒരിക്കല് കര്ശനവ്രതം പാലിക്കുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ യദാ യൌവനോപേതസ്തദാ വേശ്യാനുരാഗകൃത്
അവന് യൗവനത്തിലേക്ക് എത്തിയപ്പോള് ഒരു വേശ്യയോടു ആകര്ഷണം തോന്നി.
സ കദാചിന്നിശീഥേഽഥ തൃഷാര്തശ്ച സമുത്ഥിതഃ
ഒരു ദിവസം അർദ്ധരാത്രിയില്, ദാഹം കൊണ്ട് പീഡിതനായി അവന് എഴുന്നേറ്റു.
അഥ സാ സലിലഭ്രാംത്യാ കരകം മദ്യസംഭവമ്
അപ്പൊഴ്, വെള്ളം എന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചു, അവള് മദ്യമുള്ള ഒരു പാത്രം അവനു നല്കി.
മുഖമധ്യഗതേ മദ്യേ സോഽപി താം കോപസംയുതഃ
മദ്യം വായിലേക്കെത്തിയപ്പോള്, അവന് കോപത്തോടെ—
കിമിദംകിമിദം പാപേ ത്വയാ കര്മ വിഗര്ഹിതമ്
"ഇത് എന്താണ്, എന്താണ്, പാപിനി? നീ ചെയ്ത ഈ നിന്ദ്യമായ പ്രവൃത്തിയേന്ത്?"
ബ്രാഹ്മണ്യമദ്യ മേ നഷ്ടം മദ്യപാനാദസംശയമ്
"ഇന്ന് മദ്യപാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് എന്റെ ബ്രാഹ്മണത്വം നഷ്ടമായി, ഇതില് സംശയമില്ല."
ഏവമുക്ത്വാ വിനിഷ്ക്രമ്യ തദ്ഗൃഹാദ്ദുഃഖസംയുതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദുഃഖത്തോടെ അവന് ആ വീട്ടില് നിന്ന് പുറത്തേക്കു പോയി.
തതഃ പ്രഭാതവേലായാം സ്നാത്വാ വസ്ത്രസമന്വിതഃ ൬.൨൫.
പിറവി വെളിച്ചത്തില്, കുളിച്ച് ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച്,
സംപ്രാപ്തോ വിപ്രമുഖ്യാനാം സഭാ യത്ര വ്യവസ്ഥിതാ
പ്രമുഖ ബ്രാഹ്മണന്മാര് കൂടിയിരുന്ന സഭയിലേക്ക് അവന് എത്തി.
അഥാസൌ പ്രണിപത്യോച്ചൈഃ പ്രോവാച ദ്വിജസത്തമാന്
അവിടെ, അവന് വണങ്ങി, ഉച്ചത്തില് ആ മഹാനായ ദ്വിജന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
അഥ തേ ധര്മശാസ്ത്രാണി പ്രവിചാര്യ പുനഃപുനഃ
അതിനുശേഷം, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച ശേഷം,
അജ്ഞാനാജ്ജ്ഞാനതോ വാപി സുരാം ചേദ്ബ്രാഹ്മണഃ പിബേത്
ബ്രാഹ്മണൻ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ മദ്യം കുടിച്ചാൽ,