അഥ താന്മാനുഷീഭൂതാന്പപ്രച്ഛുര്ലുബ്ധകാ മൃഗാന് കേന മാര്ഗേണ നിര്യാതം തസ്മാദ്വദത മാ ചിരമ്
അവ മൃഗങ്ങള് മനുഷ്യരായി മാറിയതോടെ, വേട്ടക്കാര് ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങള് ഏതു വഴി അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു? ദയവായി വേഗം പറയൂ.'
തീര്ഥസ്യാഽസ്യ പ്രഭാവേന പ്രാപ്താഃ സത്യം ന സംശയഃ
ഈ തീര്ത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാല് നിങ്ങള് ഇതു നേടിയതാണ്; സത്യമാണിത്, സംശയമില്ല.
സ്നാനമാത്രാത്തതഃ സര്വേ ദിവ്യമാല്യാനുലേപനാഃ
സ്നാനം ചെയ്തതോടെ, എല്ലാവരും ദൈവീയമായ പൂമാലകളും ഉണക്കുകളും അണിഞ്ഞു.
സ്നാനമാത്രേണ തേ പ്രാപ്താ ലുബ്ധകാസ്താദൃശം വപുഃ
സ്നാനമാത്രം കൊണ്ട്, വേട്ടക്കാര്ക്കും അത്തരം രൂപം ലഭിച്ചു.
തഥാ മാനുഷ്യമാപന്നാ മൃഗാസ്തോയാവഗാഹനാത്
അങ്ങനെ, മാനുഷരൂപം സ്വീകരിച്ച Hirschം വെള്ളത്തിൽ കയറി.
ആച്ഛന്നം പാംസുഭിഃ കൃത്സ്നം വായുനാ ശക്രശാസനാത്
ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കാറ്റ് അതിനെ മുഴുവൻ മണ്ണുകൊണ്ട് മൂടി.
വല്മീകരംധ്രമാസാദ്യ തന്നിഷ്ക്രാംതം പുനര്ദ്വിജാഃ
അവിടെ പുഴുവിന്റെ കുഴിയുടെ വാതിൽവഴി അച്ചാര്യന്മാർ പുറത്തേക്ക് വന്നു.
യത്ര സ്നാതഃ പുരാ സദ്യസ്ത്രിശംകുഃ പൃഥിവീപതിഃ ൬.൨൩.
അവിടെ, ഒരിക്കൽ, ത്രിശങ്കു എന്ന രാജാവ് സ്നാനം ചെയ്തിരുന്നു.
ഏതസ്മാത്കാരണാത്തത്ര സ്നാതാഃ സാരംഗലുബ്ധകാഃ
ഈ കാരണത്താൽ, അവിടെയുള്ള Hirsch വേട്ടക്കാർ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖണ്ഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ മൃഗതീര്ഥമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമത്രയോവിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എൺപത്തൊന്നു ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള മഹാപുരാണത്തിലെ നഗരഖണ്ഡത്തിലെ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്ര മഹാത്മ്യത്തിൽ മൃഗതീർത്ഥ മഹാത്മ്യവിവരണം എന്ന ഇരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
അപരം ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാഃ സര്വപാതകനാശനമ്
മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതു എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
അയനേ ദക്ഷിണേ പ്രാപ്തേ യസ്തത്പൂജ്യ സമാഹിതഃ
തക്ഷിണായനം വന്നപ്പോൾ, ആരെങ്കിലും ആ തീർത്ഥത്തെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ—
സ മൃതോഽപ്യയനേ യാമ്യേ തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
അവൻ ആ സമയത്ത് മരിച്ചാലും, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം നേടും.
തഥാ ചൈവോത്തരേ പ്രാപ്തേ പൂജയിത്വാ യഥാവിധി സോഽപി വിഷ്ണോഃ പദം പുണ്യം പ്രാപ്യ സംജായതേ സുഖീ
അതു പോലെ തന്നെ, ഉത്തരായനം വന്നപ്പോൾ യഥാവിധി പൂജിച്ചാൽ, അവനും വിഷ്ണുവിന്റെ പുണ്യമായ പദം പ്രാപിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ജനിക്കും.
കഥം നിവേദ്യതേ തത്ര സമ്യഗാത്മാഽ യനദ്വയേ
ആ ഇരുവിധായനങ്ങളിലും ആത്മാവ് എങ്ങനെ ശരിയായി സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു?
തസ്മിന്ദൃഷ്ടേഽഥവാ സ്പൃഷ്ടേ യത്ഫലം ലഭ്യതേ നരൈഃ
അത് കണ്ടോ സ്പർശിച്ചോ മനുഷ്യർക്ക് എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും?
തദാ ക്രമൈസ്ത്രിഭിര്വ്യാപ്തം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
അപ്പോൾ മൂന്നു പടികളിലൂടെ ചലനമുള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നിറഞ്ഞു.
ഹാടകേശ്വരജേ ക്ഷേത്രേ സംന്യസ്തഃ പ്രഥമഃ ക്രമഃ
ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ ആദ്യപടി വെച്ചു.
തൃതീയസ്യ സമുദ്യോഗം യദാ ചക്രേ സ ചക്രധൃക്
ചക്രധാരി മൂന്നാം പടി വയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ—
പാദാഗ്രേണാഥ സംഭിന്നേ ബ്രഹ്മാംഡേ നിര്മലം ജലമ് 6.24.
അവൻ തന്റെ കാലിന്റെ അഗ്രം കൊണ്ട് ബ്രഹ്മാണ്ഡം തുളച്ചു, അതിൽനിന്ന് ശുദ്ധജലം പുറത്ത് വന്നു.
ബ്രഹ്മലോകം തദാ കൃത്സ്നം പ്ലാവയിത്വാ ജലം ഹി തത് മത്സ്യകച്ഛപസംകീര്ണം ഗ്രാഹയൂഥൈഃ സമാകുലമ്
അപ്പോൾ ആ ജലം മുഴുവൻ ബ്രഹ്മലോകവും നിറച്ചു; അതിൽ മീനുകളും ആമകളും മറ്റു ജലജീവികളും നിറഞ്ഞു.
തതഃ പ്രഭൃതി സാ ലോകേ ഗംഗാ വിഷ്ണുപദീ സ്മൃതാ
അത് മുതൽ ലോകത്ത് ഗംഗയെ വിഷ്ണുവിന്റെ പദജലം എന്നാണു അറിയുന്നത്.
ഏവം വിഷ്ണോഃ പദം തത്ര സംജാതം മുനിസത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വിഷ്ണുവിന്റെ തിരുവടിയുടെ അടയാളം അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
യസ്തസ്യാം ശ്രദ്ധയാ യുക്തഃ സ്നാനം കൃത്വാ യഥോദിതമ്
ആ സ്ഥലത്ത് വിശ്വാസത്തോടെ, വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ,
യസ്തത്രകുരുതേ ശ്രാദ്ധം സമ്യക്ഛ്രദ്ധാസമന്വിതഃ
അവിടെ പൂർണ്ണ വിശ്വാസത്തോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ,
മാഘമാസേ നരഃ സ്നാനം പ്രാതരുത്ഥായ തത്ര യഃ
മാഘമാസത്തിൽ പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ,
അഥവാ വത്സരം യാവത്ക്ഷണം കൃത്വാത്ര ഭക്തിതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഭക്തിയോടെ ഒരു നിമിഷം മുതൽ ഒരു വർഷം വരെ അവിടെ കഴിയുന്നവൻ,
യസ്യാസ്ഥീനി ജലേ തത്ര ക്ഷിപ്യംതേ മനുജസ്യ ച
ആ മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥികൾ അവിടെയുള്ള വെള്ളത്തിൽ ഇടുന്നവർക്കും,
അപി പക്ഷിപതംഗാ യേ പശവഃ കൃമയോ മൃഗാഃ
പക്ഷികൾ, കീടങ്ങൾ, മൃഗങ്ങൾ, പുഴുക്കൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ പോലും,
തേഽപി പാപവിനിര്മുക്താ ദേഹാംതേ ചാതിദുര്ലഭമ് 6.24.
അവർക്കും പാപങ്ങൾ വിട്ട്, ശരീരം വിട്ടശേഷം അത്യന്തം ദുർലഭമായത് ലഭിക്കും.