പിതാ തവ മയാ ദൃഷ്ടഃ സാക്ഷാദ്ദശരഥഃ സ്വയമ് ൬.൨൦.
നിന്റെ അച്ഛനായ ദശരഥൻ നേരിട്ട് ഞാനു കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
പിതുഃ പിതാമഹോഽന്യസ്യ തൃതീയസ്യ രഘൂത്തമ
നിന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനും, മറ്റൊരു മൂവന്നും, രഘുവംശത്തിലെ ഉത്തമനേ,
ബ്രാഹ്മണാനാം മയാ ദൃഷ്ടാഃ ശരീരസ്ഥാഃ സുഹര്ഷിതാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഞാൻ ശരീരത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്തു.
തതോ ഽഹം ലജ്ജയാ നഷ്ടാ ദൃഷ്ട്വാ ശ്വശുരസംഗമാന്
അതിനാൽ, എന്റെ ശ്വശുരന്മാരുടെ സംഗമം കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ ലജ്ജയിൽ മുങ്ങി.
തഥാ ഖാദ്യാനി ലേഹ്യാനി ചോഷ്യാണി ച വിശേഷതഃ ഭക്ഷയിഷ്യതി ദത്താനി സ്വഹസ്തേന മയാ വിഭോ
അങ്ങനെ, ഭക്ഷിക്കാനും ലേഹിക്കാനും ഉറ്റിക്കാനും ഉള്ള വിഭവങ്ങൾ ഞാൻ എന്റെ കൈകൊണ്ട് തന്നു, പ്രഭുവേ, അവ ഭക്ഷിക്കും.
ഏതസ്മാത്കാരണാന്നഷ്ടാ ത്വത്സമീപാദഹം വിഭോ
ഇതുകൊണ്ടാണ്, പ്രഭുവേ, ഞാൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷയായത്.
തച്ഛ്രുത്വാ സംപ്രഹൃഷ്ടാത്മാ രാമോ രാജീവലോചനഃ
അത് കേട്ടപ്പോൾ കമലനയനായ രാമന് ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തതോ ഭുക്ത്വാ സ്വയം രാമോ ലക്ഷ്മണേന സമന്വിതഃ
അതിനുശേഷം രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ഇരുന്നു ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.
പ്രോവാച ലക്ഷ്മണം വത്സ പര്ണാന്യാസ്തീര്യ ഭൂതലേ
അപ്പോൾ രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു: "മകനേ, നിലത്ത് ഇലകൾ വിരിച്ചു വയ്ക്കൂ."
തതഃ കോപപരീതാത്മാ സൌമിത്രിഃ പ്രാഹ രാഘവമ്
അതിനുശേഷം കോപത്തിൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ സൌമിത്രി രാഘവനോടു പറഞ്ഞു.
തഥാഽന്യദപി യത്കിംചിത്കര്മ സ്വല്പമപി പ്രഭോ ॥ ൬.൨൦.
പ്രഭോ, ഇതിന് പുറമെ മറ്റേതെങ്കിലും ചെറിയ ജോലി ഉണ്ടായിരുന്നാലും,
പ്രേഷ്യത്വേന രഘുശ്രേഷ്ഠ സത്യമേതന്മയോദിതമ് അപി സ്വല്പതരം രാമ മയാ ത്വം കിം കരിഷ്യസി
രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ദാസനാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്. രാമാ, ഏറ്റവും ചെറുതായാലും നീ എനിക്ക് ചെയ്യാൻ എന്ത് വേണമെന്ന് പറയൂ.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വികൃതം ചാപി രാഘവഃ
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടും രാഘവന്റെ മുഖഭാവം മാറിയതും കണ്ടുമാണ്,
തതഃ സ്വയം സമുത്ഥായ കൃത്വാ സ്വാ സ്തരകം ശുഭമ്
അതിനുശേഷം രാമൻ സ്വയം എഴുന്നേറ്റ് തന്റെ ശുദ്ധമായ കിടക്ക ഒരുക്കി.
ലക്ഷ്മണോഽപി വിദൂരസ്ഥഃ കോപസംരക്തലോചനഃ
ലക്ഷ്മണനും ദൂരത്ത് നിന്നുകൊണ്ട്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് നിന്നു.
ഹത്വൈനം രാഘവം സുപ്തം സീതാം പത്നീം വിധായ ച
രാഘവനെ ഉറങ്ങുമ്പോൾ കൊന്നു, സീതയെ ഭാര്യയാക്കണമെന്ന് അവൻ ആലോചിച്ചു.
ഏവം ചിംതയതസ്തസ്യ ബഹുധാ ലക്ഷ്മണസ്യ സാ
അങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ ലക്ഷ്മണൻ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ,
ന തസ്യ നിശ്ചയോ ജജ്ഞേ തസ്മിന്കൃത്യേ കഥംചന
അവൻ ആ കാര്യത്തിൽ എങ്ങനെയെങ്കിലും ഒരു തീരുമാനവും എടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ കൃതപൂര്വാഹ്ണികക്രിയഃ
അതിനുശേഷം, പ്രഭാതത്തിൽ, രാവിലെ വേണ്ട ചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കി,
ലക്ഷ്മണോഽപി ധനുഃ സജ്യം കൃത്വാ സംധായ സായകമ്
ലക്ഷ്മണനും തന്റെ വില്ല് ഒരുക്കി, അമ്പ് കയറ്റി,
തതോ ഗോകര്ണമാസാദ്യ പ്രണമ്യ ച മഹേശ്വരമ് ൬.൨൦.
പിന്നീട് ഗോകർണ്ണം എത്തി, മഹേശ്വരനോടു വണങ്ങി,
ബാഷ്പപര്യാകുലാക്ഷശ്ച വ്രീഡയാഽധോമുഖഃ സ്ഥിതഃ
കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ലജ്ജയിൽ തല താഴ്ത്തി അവൻ നിന്നു.
കുരു മേ നിഗ്രഹം നാഥ സ്വാമിദ്രോഹസമുദ്ഭവമ്
സ്വാമി, എനിക്ക് നിയന്ത്രണം നൽകണം, കാരണം എന്റെ മനസ്സിൽ യജമാനനോടുള്ള ദ്രോഹം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉത്തരാണി വിരുദ്ധാനി തവ ദത്താനി ഭൂരിശഃ
ഭൂരിപക്ഷം വിരുദ്ധമായ ഉപദേശങ്ങൾ നിന്നോടു പലതവണ നൽകിയിട്ടുണ്ട്, സമൃദ്ധിയുള്ളവനേ.
തതശ്ച തം പരിഷ്വജ്യ രാമോഽപി നിജബാംധവമ്
അതിനുശേഷം രാമൻ തന്റെ ബന്ധുവിനെ അങ്കത്തിലേറ്റി ചേർത്തു.
ന തേ ത്വന്യഃ പ്രിയഃ കശ്ചിന്മാം മുക്ത്വാ വേദ്മ്യഹം സ്ഫുടമ്
നിനക്കു പുറമെ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ആരുമില്ലെന്ന് ഞാൻ സത്യമായി അറിയുന്നു.
പ്രാണത്യാഗം കരിഷ്യാമി വഹ്നാവാത്മവിശുദ്ധയേ
എന്റെ ആത്മാവിന്റെ ശുദ്ധിക്കായി ഞാൻ അഗ്നിയിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും.
രാമലക്ഷ്മണയോരേവം വദതോസ്തത്ര കാനനേ
അങ്ങനെ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ആ കാടിൽ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചു.
തതഃ പ്രണമ്യ തം രാമഃ സീതാലക്ഷ്മണസംയുതഃ
അതിനുശേഷം സീതയും ലക്ഷ്മണനും കൂടെ രാമൻ അവനോട് വന്ദനം ചെയ്തു.
മാര്കംഡേയ ഉവാച പ്രഭാസാദഹമായാതഃ സാംപ്രതം രഘുനംദന
മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: രഘുവംശജനായ രാമാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ പ്രഭാസത്തിൽ നിന്ന് വന്നിരിക്കുന്നു.