സമുത്ഥായ തതശ്ചക്രുഃ പുരസ്തസ്യാഃ പ്രദക്ഷിണാമ് ൬.൧൪.
അതിനുശേഷം അവർ എഴുന്നേറ്റ് ആ നഗരത്തെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
ഗതാശ്ച പരമാം സിദ്ധിം തത്പ്രഭാവാത്സുദുര്ലഭാമ്
അതിന്റെ ഫലമായി അവർ വളരെ അപൂർവമായ പരമസിദ്ധി നേടി.
സോഽപി രാജാ സ മന്ത്രീ ച ജാതൌ വൈമാനികൌ സുരൌ
ആ രാജാവും മന്ത്രിയും ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവന്മാരായി മാറി.
സൂത ഉവാച തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ത്യക്ത്വാഽന്യാ നിഖിലാഃ ക്രിയാഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമവുംകൊണ്ട് മറ്റെല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഉപേക്ഷിച്ച്,
കിം ദാനൈഃ കിം ക്രിയാകാംഡൈഃ കിം യജ്ഞൈഃ കിം വ്രതൈരപി
ദാനങ്ങൾക്കും കർമ്മങ്ങൾക്കും യജ്ഞങ്ങൾക്കും വ്രതങ്ങൾക്കും എന്ത് പ്രയോജനം?
അഗ്നിഷ്ടോമാദയോ യജ്ഞാഃ സര്വേ സംപൂര്ണദക്ഷിണാഃ
അഗ്നിഷ്ടോമം തുടങ്ങി എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ദക്ഷിണ നൽകി നടത്തുന്നതും,
ചാന്ദ്രായണാനി കൃച്ഛ്രാണി തഥാ സാംതപനാനി ച
ചാന്ദ്രായണം, കൃച്ച്രം, സാന്തപനം തുടങ്ങിയ വ്രതങ്ങളും,
പ്രഭാസാദ്യാനി തീര്ഥാനി ഗങ്ഗാദ്യാഃ സരിതസ്തഥാ
പ്രഭാസം തുടങ്ങി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, ഗംഗാ തുടങ്ങി എല്ലാ നദികളും,
ഭൂമിദാനാനി സര്വാണി ധര്മാഃ സര്വേ ദയാദികാഃ
ഭൂമിദാനങ്ങളും, കരുണയെയും പോലെയുള്ള എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും,
തത്ര രാജര്ഷയഃ പൂര്വം പ്രഭൂതാഃ സിദ്ധിമാഗതാഃ
അവിടെ പഴയകാലത്ത് രാജർഷിമാർ ധാരാളമായി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ പരിപൂർണ്ണത നേടിയവരാണ്.
തത്ര കാലവശാന്നഷ്ടാസ്തേഽപി പ്രാപ്താ ദിവാലയമ്
അവിടെ തന്നെ, കാലത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നഷ്ടപ്പെട്ടവർ പോലും ദൈവാലയത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു.
ശ്രൂയതാം പരമം ഗുഹ്യം തസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ സംഭവമ് ൬.൧൬.
അവിടത്തെ അത്യന്തം രഹസ്യമായ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ഹാടകേശ്വരജം ക്ഷേത്രം പുനാതി സ്മരണാദപി
ഹാടകേശ്വരത്തിൽ നിന്നുള്ള ആ സ്ഥലം ഓർക്കുന്നതു മാത്രം മതിയാകുന്നു ശുദ്ധീകരിക്കാൻ.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ നാഗരഖണ്ഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ രക്തശൃങ്ഗസാംനിധ്യസേവനഫലശ്രൈഷ്ഠ്യവര്ണനംനാമ ഷോഡശോഽ ധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, എൺപതിനായിരത്തി ഒന്ന് ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന രക്തശൃംഗസാന്നിധ്യസേവനഫലശ്രേഷ്ഠ്യവിവരണം എന്ന പതിനാറാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
തത്ക്ഷേത്രസ്യ പ്രമാണം യത്തദസ്മാകം പ്രകീര്തയ । യാനി തത്ര ച പുണ്യാനി തീര്ഥാന്യായതനാനി ച
ആ സ്ഥലത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയും അവിടെ ഉള്ള പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
ആയാമവ്യാസതശ്ചൈവ ചമത്കാരപുരോത്തമമ്
അത് നീളത്തിലും വീതിയിലും അത്ഭുതകരമായതും തീർച്ചയായും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവുമാണ്.
പ്രാച്യാം തസ്യ ഗയാശീര്ഷം പശ്ചിമേന ഹരേഃ പദമ്
അത് കിഴക്കോട്ട് ഗയാശീർഷവും, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഹരിയുടെ പാദവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഹാടകേശ്വര സംജ്ഞം തു പൂര്വമാസീദ്ദ്വിജോത്തമാഃ
പണ്ടുകാലത്ത്, മഹാന്മാരേ, അതിന് ഹാടകേശ്വര എന്ന പേരായിരുന്നു.
യതഃ പ്രഭൃതി വിപ്രേഭ്യോ ദത്തം തേന മഹാത്മനാ
അപ്പോൾ മുതൽ ആ മഹാത്മാവ് ആ സ്ഥലം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
മാഹാത്മ്യം തസ്യ നോ ബ്രൂഹി സൂതപുത്ര സവിസ്തരമ്
സൂതപുത്രാ, ആ സ്ഥലത്തിന്റെ മഹത്വം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
യോ വൈ ദാനപതിര്ദക്ഷഃ ശത്രുപക്ഷക്ഷയാവഹഃ
ദാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും, കഴിവും, ശത്രുവിന്റെ കൂട്ടങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും പ്രഗത്ഭനുമായവനാണ് അവൻ.
സ കദാചിന്മൃഗാന്ഹംതും നൃപഃ സേനാവൃതോ യയൌ
ഒരു ദിവസം ആ രാജാവ് തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം കാട്ടുമൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടാൻ പോയി.
സ ജഘാന മൃഗാംസ്തത്ര ശരൈരാശീവിഷോപമൈഃ ൬.൧൭.
അവിടെ, വിഷസർപ്പങ്ങളെപ്പോലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ മൃഗങ്ങളെ അവൻ വധിച്ചു.
സിംഹാന്വ്യാഘ്രാന്ഗജാന്മത്താഞ്ച്ഛതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അവൻ നൂറുകണക്കിന് സിംഹങ്ങളെയും പുലികളെയും ഉഗ്രമായ ആനകളെയും കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
ന പപാത ധരാപൃഷ്ഠേ സശരോ ദുദ്രുവേ ദ്രുതമ് പ്രേരയാമാസ വേഗേന മനോമാരുതവേഗധൃക്
അവയിൽ ഒന്നും ഭൂമിയിലേക്കു വീണില്ല; അമ്പുകൾ കയറിയ അവ മൃഗങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, രാജാവിന്റെ മനസ്സിന്റെയും കാറ്റിന്റെ വേഗതയാലും.
തതഃ സൈന്യം സമുത്സജ്യ മൃഗം ലിപ്സുര്മഹീപതിഃ
അതിനുശേഷം, ആ രാജാവ് ആ മൃഗത്തെ പിടികൂടാൻ സൈന്യത്തെ വിട്ട് മുന്നോട്ട് പോയി.
കണ്ടകീബദരീപ്രായം ശാല്മലീവനസംകുലമ്
അവിടം കട്ടുക thorn കുരുൾ കുരുമുളക് കാടുകൾ പോലെ ശാല്മലി മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാടുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
തത്ര രൂക്ഷാഽഖിലാ ഭൂമിര്നിര്ജലാ തമസാ വൃതാ
അവിടെ മുഴുവൻ നിലവും കടുപ്പവും ഉണങ്ങലും ഇരുണ്ടതുമായിരിന്നു; ഒരു തുള്ളി വെള്ളവും കാണാനില്ലായിരുന്നു.
ഗ്രീഷ്മേ മധ്യഗതേ സൂര്യേ മൃഗാകൃഷ്ടഃ സ പാര്ഥിവഃ
വെയിലിന്റെ ഉച്ചക്കാലത്ത് സൂര്യൻ നടുവിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ആ രാജാവ് കുതിരയെ പിന്തുടർന്ന് മുന്നോട്ട് പോന്നു.
തേന തസ്യാനുഗാ ഭൃത്യാഃ സര്വേ സുശ്രാംതവാഹനാഃ
അവനെ അനുഗമിച്ചിരുന്ന എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരുടെയും കുതിരകളും തികച്ചും ക്ഷീണിച്ചു കിടന്നു.