തേ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ഗത്വാ ശക്രസ്യ ശാസനാത്
അവര് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു സമ്മതിച്ച്, ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പുറപ്പെട്ടു.
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതമാഖ്യാനം പാപനാശനമ് ൬.൧൩.
പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ കഥ മുഴുവന് നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തദഹം കീര്തയിഷ്യാമി രഹസ്യം ഹൃദി സംസ്ഥിതമ്
ഇനി ഹൃദയത്തില് അടങ്ങിയ രഹസ്യം ഞാന് നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.
ചമത്കാരപുരേ കശ്ചിദ്വൈശ്യജാതിസമുദ്ഭവഃ
ചമത്കാരപുരിയില് വൈശ്യജാതിയില് ജനിച്ച ഒരാള് ഉണ്ടായിരുന്നു.
യോ ദൌഃസ്ഥ്യാത്സര്വലോകാനാം കരോതി പശുരക്ഷണമ്
അവന് ദാരിദ്ര്യത്തില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് എല്ലാവരുടെയും പശുക്കളെ കാത്തു നോക്കുകയായിരുന്നു.
കദാചിദ്രക്ഷതസ്തസ്യ പശൂംസ്താന്വനഭൂമിഷു
ഒരു ദിവസം, വനഭൂമിയില് ആ പശുക്കളെ കാത്തിരിക്കുമ്പോള്,
കൃഷ്ണ പക്ഷേ ചതുര്ദശ്യാം ചൈത്രമാസേ ദ്വിജോത്തമാഃ
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതി, ചൈത്രമാസത്തില്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ,
അഥ യാവദ്ഗൃഹം പ്രാപ്തഃ സ മൂകഃ പശുപാലകഃ
അപ്പോള് ആ മൂകനായ പശുപാലകന് വീട്ടിലെത്തിയപ്പോള്,
കിം പാപ ന സമായാതഃ പശുരേകോഽദ്യ നോ യഥാ തസ്മാ ദാനയ മേ ക്ഷിപ്രം നിരാഹാരോഽപി ഗാം ത്വരാത്
ഇന്ന് എന്തുകൊണ്ടാണ് പാപം സംഭവിച്ചില്ല, നമ്മുടെ ഒരു പശു കാണാതായിരിക്കുന്നു. അതിനാല് നീ ഉപവാസത്തിലായിരുന്നാലും എനിക്ക് ഉടന് ഒരു പശു തരിക.
തച്ഛ്രുത്വാ ഭയസംത്രസ്തഃ സ മൂകഃ പശുപാലകഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോള് ആ മൂകനായ പശുപാലകന് ഭയം പിടിച്ചു.
തതോഽരണ്യം സമാസാദ്യ വീക്ഷാംചക്രേ സമംതതഃ ॥ സൂക്ഷ്മദൃഷ്ട്യാ സ ദുര്ഗാണി ഗഹനാനി വനാനി ച
അവന് കാടിലെത്തിയ ശേഷം എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിച്ചു; സൂക്ഷ്മമായ കണ്ണോടെ ദുഷ്കരവും കനത്തവുമായ കാടുകള് പരിശോധിച്ചു.
അഥ തേന ക്വചിദ്ദൃഷ്ടം പദം തസ്യ പശോഃ സ്ഫുടമ് ൬.൧൪.
അവിടെ എവിടെയോ അവന് ആ പശുവിന്റെ വ്യക്തമായ കുരുക്കടയാളം കണ്ടു.
തതശ്ച തത്പദാന്വേഷീ സ ജഗാമ വനാദ്വനമ്
അതിനുശേഷം ആ പാതകളെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ കാടിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു കാടിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു.
ഏവം പ്രദക്ഷിണാ തസ്യ ജാതാ പശുദിദൃക്ഷയാ
അങ്ങനെ ആ മൃഗത്തെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ചുറ്റി നടന്നു.
പ്രദക്ഷിണാവസാനേ ച പശുര്ലബ്ധോ ഹി തേന സഃ
അവൻ ചുറ്റി നടന്നതിന്റെ അവസാനം ആ മൃഗത്തെ കണ്ടെത്തി.
ചൈത്രേ പുണ്യതമേ മാസി കൃഷ്ണപക്ഷേ ചതുര്ദശീമ്
ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ള ചൈത്രമാസത്തിൽ, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയിൽ,
ഏവമജ്ഞാനഭാവേന കൃതാ താഭ്യാം പ്രദക്ഷിണാ
ഇങ്ങനെ അവരിരുവരും അജ്ഞതയിൽ ആ ചുറ്റിവെപ്പ് നടത്തി.
നിരാഹാരസ്യ മൂകസ്യ സാഹാരസ്യ പശോസ്തഥാ
ഉപവാസം ചെയ്തും വാക്കില്ലാതെയും ഇരുന്നവനും, ഭക്ഷണം കഴിച്ച മൃഗവും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
വിനാ സ്നാനേന ഭക്ഷാച്ച ദൈവാദ്ദ്വിജവരോത്തമാഃ ഉഭൌ പംചത്വമാപന്നൌ പൃഥക്ത്വേനായുഷഃ ക്ഷയേ
കുളിയില്ലാതെ, ഭക്ഷണമില്ലാതെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വിധിയുടെ പ്രകാരം ഇരുവരുടെയും ആയുസ്സ് തീർന്നപ്പോൾ അവർ വേർപിരിഞ്ഞ് മരണപ്പെട്ടു.
തതശ്ച പശുപാലസ്തു ദശാര്ണാധിപതേഃ സുതഃ
അതിനുശേഷം ദശാർണരാജാവിന്റെ മകനായ ആ മൃഗപാലകൻ
അഥാഗത്യ സ രാജേംദ്രസ്തേനൈവ സഹ മംത്രിണാ ൬.൧൪.
അതിനുശേഷം രാജാവും ആzelfde മന്ത്രിയുമൊത്ത് അവിടെ എത്തി.
ചക്രേ സംവത്സരസ്യാംതേ ശ്രദ്ധയാ പരയാ യുതഃ
വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വലിയ വിശ്വാസത്തോടെ, അവൻ ആ ചടങ്ങ് നടത്തി.
ഏകദാ തത്ര ചാഽഽയാതാ മുനയഃ ശംസിതവ്രതാഃ
ഒരു ദിവസം അവിടെ വ്രതനിഷ്ഠരായ മുനികൾ എത്തി.
യാജ്ഞവല്ക്യോ ഭരദ്വാജഃ ശുനഃശേപോഽഥ ഗാലവഃ
യാജ്ഞവൽക്യൻ, ഭരദ്വാജൻ, ശുനശ്ശേപൻ, ഗാലവൻ,
തഥാന്യേ ശംസിതാഽഽത്മാനോ ബ്രഹ്മചര്യപരായണാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന, ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റു ചിലരും,
താന്ദൃഷ്ട്വാ സ മഹീപാലഃ പ്രണിപത്യ കൃതാംജലിഃ
അവരെ കണ്ട രാജാവ് കയ്യുകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു.
തതസ്തേഷാം സ മധ്യേ ച സംനിവിഷ്ടോ മഹീപതിഃ
അതിനുശേഷം അവരുടെയിടയിൽ രാജാവ് ഇരുന്നു.
തതശ്ചക്രുഃ കഥാ ദിവ്യാ മുനയസ്തേ മഹീപതേഃ । പുരതോ മുനിമുഖ്യാനാം ചരിതാനി മഹാത്മനാമ്
അതിനുശേഷം ആ മുനികൾ രാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ മഹാത്മാക്കളായ മുനിമാരുടെ ദിവ്യചരിതങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
രാജര്ഷീണാം പുരാണാനാം ധര്മശാസ്ത്രസമുദ്ഭവാഃ
പഴയ രാജർഷിമാരുടെയും, ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദിച്ച കഥകളുമായിരുന്നു അവ.
അഥ ക്വാഽപി കഥാംതേ സ പാര്ഥിവസ്തൈര്മഹര്ഷിഭിഃ
അങ്ങനെ ഒരു സമയത്ത് കഥയുടെ അവസാനം ആ മഹർഷിമാർ ആ രാജാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.