നിശ്ചലത്വേന ദേവേശോഹ്യഷ്ടഷഷ്ടിഷു മധ്യമഃ
അചഞ്ചലത്വം കൊണ്ടു ദേവാദിദേവൻ അറുപത്തിയെട്ടിൽ മധ്യസ്ഥനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
തേന തത്പാവനം ക്ഷേത്രം സര്വേഷാമിഹ കീര്തിതമ് ൬.൧൩.
അതുകൊണ്ട് ഈ സ്ഥലം എല്ലാവർക്കും പവിത്രമാകുന്നതെന്നു പ്രശസ്തമാണ്.
തഥാന്യദപി യദ്വൃത്തം വൃത്താംതം തത്പ്രഭാവജമ്
അതു പോലെ, അതിന്റെ മഹത്വത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ മറ്റൊരു സംഭവവും ഞാൻ പറയാം.
അചലേശ്വരമാഹാത്മ്യാത്തസ്മിന്ക്ഷേത്രേ നരാ ദ്രുതമ്
അചലേശ്വരന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു, ആ സ്ഥലത്ത് ആളുകൾ ഉടൻ തന്നെ—
സ്വര്ഗമേകേ പരേ മോക്ഷം ധനധാന്യസുതാംസ്തഥാ തംതം സ ലഭതേ മര്ത്യഃ സ്വല്പായാസേന ച ദ്രുതമ്
ചിലര് സ്വര്ഗം തേടുന്നു, ചിലര് മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മറ്റുചിലര് ധനം, ധാന്യം, മക്കള് എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യനും തനിക്കിഷ്ടമുള്ളത് വളരെ വേഗത്തില് വളരെ കുറച്ച് പരിശ്രമംകൊണ്ട് നേടുന്നു.
അഥ ദൃഷ്ട്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ സര്വേ പാപനരാ ഭുവി
ഇതെല്ലാം കണ്ടശേഷം ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രന് ഭൂമിയിലെ എല്ലാ പാപികളെയും നിരീക്ഷിച്ചു.
തതഃ ക്രോധം ച കാമം ച ലോഭം ദ്വേഷം ഭയം രതിമ്
അപ്പോള് അയാള് കോപം, ആസക്തി, ലോഭം, വൈരം, ഭയം, ആനന്ദം എന്നിവയെ വിളിച്ചു.
സര്വാന്മൂര്താന്സമാഹൂയ തതഃ പ്രോവാച സാദരമ്
അവയെല്ലാം രൂപങ്ങളായി വരുത്തി, ഇന്ദ്രന് ആദരപൂര്വം അവരോട് സംസാരിച്ചു.
നരോ വാ യദി വാ നാരീ ചമത്കാരപുരം പ്രതി
ആ പുരയിലേക്കു, പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ ആരെങ്കിലും സമീപിച്ചാല്,
തത്രൈവ വസമാനോഽപി യോ ഗച്ഛേദചലേശ്വരമ്
അവിടെ തന്നെ താമസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, ആള് അചലേശ്വരനോടു പോകുന്നുവെങ്കില്,
തേ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ഗത്വാ ശക്രസ്യ ശാസനാത്
അവര് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു സമ്മതിച്ച്, ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം പുറപ്പെട്ടു.
ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതമാഖ്യാനം പാപനാശനമ് ൬.൧൩.
പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ കഥ മുഴുവന് നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തദഹം കീര്തയിഷ്യാമി രഹസ്യം ഹൃദി സംസ്ഥിതമ്
ഇനി ഹൃദയത്തില് അടങ്ങിയ രഹസ്യം ഞാന് നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.
ചമത്കാരപുരേ കശ്ചിദ്വൈശ്യജാതിസമുദ്ഭവഃ
ചമത്കാരപുരിയില് വൈശ്യജാതിയില് ജനിച്ച ഒരാള് ഉണ്ടായിരുന്നു.
യോ ദൌഃസ്ഥ്യാത്സര്വലോകാനാം കരോതി പശുരക്ഷണമ്
അവന് ദാരിദ്ര്യത്തില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് എല്ലാവരുടെയും പശുക്കളെ കാത്തു നോക്കുകയായിരുന്നു.
കദാചിദ്രക്ഷതസ്തസ്യ പശൂംസ്താന്വനഭൂമിഷു
ഒരു ദിവസം, വനഭൂമിയില് ആ പശുക്കളെ കാത്തിരിക്കുമ്പോള്,
കൃഷ്ണ പക്ഷേ ചതുര്ദശ്യാം ചൈത്രമാസേ ദ്വിജോത്തമാഃ
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതി, ചൈത്രമാസത്തില്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ,
അഥ യാവദ്ഗൃഹം പ്രാപ്തഃ സ മൂകഃ പശുപാലകഃ
അപ്പോള് ആ മൂകനായ പശുപാലകന് വീട്ടിലെത്തിയപ്പോള്,
കിം പാപ ന സമായാതഃ പശുരേകോഽദ്യ നോ യഥാ തസ്മാ ദാനയ മേ ക്ഷിപ്രം നിരാഹാരോഽപി ഗാം ത്വരാത്
ഇന്ന് എന്തുകൊണ്ടാണ് പാപം സംഭവിച്ചില്ല, നമ്മുടെ ഒരു പശു കാണാതായിരിക്കുന്നു. അതിനാല് നീ ഉപവാസത്തിലായിരുന്നാലും എനിക്ക് ഉടന് ഒരു പശു തരിക.
തച്ഛ്രുത്വാ ഭയസംത്രസ്തഃ സ മൂകഃ പശുപാലകഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോള് ആ മൂകനായ പശുപാലകന് ഭയം പിടിച്ചു.
തതോഽരണ്യം സമാസാദ്യ വീക്ഷാംചക്രേ സമംതതഃ ॥ സൂക്ഷ്മദൃഷ്ട്യാ സ ദുര്ഗാണി ഗഹനാനി വനാനി ച
അവന് കാടിലെത്തിയ ശേഷം എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിച്ചു; സൂക്ഷ്മമായ കണ്ണോടെ ദുഷ്കരവും കനത്തവുമായ കാടുകള് പരിശോധിച്ചു.
അഥ തേന ക്വചിദ്ദൃഷ്ടം പദം തസ്യ പശോഃ സ്ഫുടമ് ൬.൧൪.
അവിടെ എവിടെയോ അവന് ആ പശുവിന്റെ വ്യക്തമായ കുരുക്കടയാളം കണ്ടു.
തതശ്ച തത്പദാന്വേഷീ സ ജഗാമ വനാദ്വനമ്
അതിനുശേഷം ആ പാതകളെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ കാടിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു കാടിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു.
ഏവം പ്രദക്ഷിണാ തസ്യ ജാതാ പശുദിദൃക്ഷയാ
അങ്ങനെ ആ മൃഗത്തെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ ചുറ്റി നടന്നു.
പ്രദക്ഷിണാവസാനേ ച പശുര്ലബ്ധോ ഹി തേന സഃ
അവൻ ചുറ്റി നടന്നതിന്റെ അവസാനം ആ മൃഗത്തെ കണ്ടെത്തി.
ചൈത്രേ പുണ്യതമേ മാസി കൃഷ്ണപക്ഷേ ചതുര്ദശീമ്
ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ള ചൈത്രമാസത്തിൽ, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയിൽ,
ഏവമജ്ഞാനഭാവേന കൃതാ താഭ്യാം പ്രദക്ഷിണാ
ഇങ്ങനെ അവരിരുവരും അജ്ഞതയിൽ ആ ചുറ്റിവെപ്പ് നടത്തി.
നിരാഹാരസ്യ മൂകസ്യ സാഹാരസ്യ പശോസ്തഥാ
ഉപവാസം ചെയ്തും വാക്കില്ലാതെയും ഇരുന്നവനും, ഭക്ഷണം കഴിച്ച മൃഗവും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
വിനാ സ്നാനേന ഭക്ഷാച്ച ദൈവാദ്ദ്വിജവരോത്തമാഃ ഉഭൌ പംചത്വമാപന്നൌ പൃഥക്ത്വേനായുഷഃ ക്ഷയേ
കുളിയില്ലാതെ, ഭക്ഷണമില്ലാതെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, വിധിയുടെ പ്രകാരം ഇരുവരുടെയും ആയുസ്സ് തീർന്നപ്പോൾ അവർ വേർപിരിഞ്ഞ് മരണപ്പെട്ടു.
തതശ്ച പശുപാലസ്തു ദശാര്ണാധിപതേഃ സുതഃ
അതിനുശേഷം ദശാർണരാജാവിന്റെ മകനായ ആ മൃഗപാലകൻ