തഥാഽക്ഷയാസ്തു മേ ദേവ സൃഷ്ടിസ്തവ പ്രസാദതഃ
ദേവനേ, നിന്റെ കൃപയാൽ എന്റെ സൃഷ്ടി അക്ഷയം ആയിരിക്കട്ടെ.
പരം സര്വേഷു കൃത്യേഷു യജ്ഞാര്ഹാ ന ഭവിഷ്യതി
എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും യജ്ഞത്തിന് യോഗ്യമായത് ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
??? ഏവമുക്ത്വാ സമാദായ ത്രിശംകും പ്രപിതാമഹഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പിതാമഹൻ ത്രിശങ്കുവിനെ എടുത്തു.
ഇതി സ്കാന്ദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഷഷ്ഠേനാഗരഖംഡേ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ ത്രിശംകൂപാഖ്യാനേ ത്രിശംകുസ്വര്ഗപ്രാപ്തിവര്ണനംനാമ സപ്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എൺപതിനായിരത്തി ഒന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ആറാം ഭാഗത്തിലെ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യത്തിൽ ത്രിശങ്കു കഥയിൽ ത്രിശങ്കുവിന്റെ സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തി വിവരിക്കുന്ന ഏഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സശരീരേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ വിശ്വാമിത്രസമുദ്യമാത് ॥ ൬.൮.
വിഷ്വാമിത്രന്റെ പരിശ്രമം കൊണ്ടാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ത്രിശങ്കു ശരീരത്തോടുകൂടെ ഉയർന്നു പോയത്.
തത്തീര്ഥം ഖ്യാതിമായാതം സമസ്തേ ഭുവനത്രയേ
ആ തീർത്ഥം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായിരിക്കുന്നു.
അസ്പൃഷ്ടം കലിദോഷേണ തഥാന്യൈരുപപാതകൈഃ
അത് കലിദോഷവും മറ്റുള്ള വലിയ പാപങ്ങളും സ്പർശിച്ചിട്ടില്ല.
യസ്തത്ര ത്യജതി പ്രാണാഞ്ഛ്രദ്ധാ യുക്തേന ചേതസാ
അവിടെ വിശ്വാസപൂർവ്വം മനസ്സോടെ ആരെങ്കിലും ജീവൻ വിട്ടാൽ—
കൃമിപക്ഷിപതംഗാ യേ പശവഃ പക്ഷിണോ മൃഗാഃ
അവിടെ കൃമികൾ, പക്ഷികൾ, കീടങ്ങൾ, മൃഗങ്ങൾ, മാൻമരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ജീവികളും,
സ്നാനം യേ തത്ര കുര്വംതി ശ്രദ്ധാപൂതേന ചേതസാ
വിശ്വാസപൂർവ്വം മനസ്സ് ശുദ്ധിയോടെ അവിടെയുള്ള വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ,
ഘര്മാര്ത്താ വാ തൃഷാര്താ വാ യേഽവഗാഹംതി തജ്ജലമ്
ചൂടിൽ വല്ലാതെ പെടുന്നവരും ദാഹംകൊണ്ട് കഷ്ടപ്പെടുന്നവരും ആ ജലത്തിൽ മുങ്ങുന്നവരും,
വിശ്വാമിത്രോഽപി തദ്ദൃഷ്ട്വാ തീര്ഥമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
വിശ്വാമിത്രനും അതു കണ്ടപ്പോൾ ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ അതുല്യമായ മഹത്വം മനസ്സിലാക്കി.
തഥാന്യേ മുനയഃ ശാംതാസ്ത്യക്ത്വാ തീര്ഥാനി ദൂരതഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, മറ്റു ശാന്തനായ മുനികളും ദൂരെയുള്ള തീർത്ഥങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് അവിടേക്ക് വന്നു.
തഥൈവ മനുജാഃ സര്വേ ദൂരാദാഗത്യ സത്വരാഃ ൬.൮.
അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ മനുഷ്യരും ദൂരെ നിന്ന് വേഗത്തിൽ അവിടേക്ക് എത്തി.
ഏവം തസ്യ പ്രഭാവേണ തീര്ഥസ്യ ദ്വിജസത്തമാഃ
അങ്ങനെ, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ,
അഗ്നിഷ്ടോമാദികാ സര്വാഃ സമുച്ഛേദം ഗതാഃ ക്രിയാഃ
അഗ്നിഷ്ടോമം മുതലായ എല്ലാ യാഗങ്ങളും അപ്രയോജനമായിത്തീർന്നു.
ന യച്ഛതി തഥാ ദാനം ന ച തീര്ഥം നിഷേവതേ
അവൻ അങ്ങനെ ദാനം ചെയ്യുകയോ മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളിൽ പോകുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല,
തതഃ പ്രഗച്ഛതി സ്വര്ഗം വിമാനവരമാശ്രിതഃ
എങ്കിലും പിന്നീട് അവൻ ദിവ്യമായ വിമാനത്തിൽ കയറി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുന്നു.
തതഃ പ്രപൂരിതാഃ സര്വേ സ്വര്ഗലോകാ നരൈര്ദ്വിജാഃ
അതിനുശേഷം, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ, എല്ലാ സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങളും മനുഷ്യരാൽ നിറഞ്ഞു.
തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ യജ്ഞഭാഗവിവര്ജിതാഃ
അപ്പോൾ യാഗഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാതെ എല്ലാ ദേവതകളും അമ്പരന്നു.
ഹാടകേശ്വരമാഹാത്മ്യാത്സ്വര്ഗലോകഃ പ്രപൂരിതഃ
ഹാടകേശ്വരന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് സ്വർഗ്ഗലോകം ഇങ്ങനെ നിറഞ്ഞത് എന്ന് അവർ കണ്ടു.
തസ്മാത്തത്ക്രിയതാം കര്മ യേനോച്ഛേദം പ്രഗച്ഛതി
അതിനാൽ, ഈ നില അവസാനിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടത് ചെയ്യണം.
തതഃ സംവര്തകോ വായുഃ ശക്രാദേശാത്സമംതതഃ
അതിനുശേഷം, ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം സംവർത്തകവായു എല്ലാടും വീശി.
ഏവം നാശമനുപ്രാപ്തേ തസ്മിംസ്തീര്ഥേ സ്ഥലോച്ചയേ ൬.൮.
അങ്ങനെ, ആ തീർത്ഥം നശിച്ചപ്പോൾ ഭൂമി ഉയർന്നു.
തതഃ കാലേന മഹതാ വല്മീകഃ സമപദ്യത
പിന്നീട്, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് അവിടെ ഒരു പുല്ലിടി പിറന്നു.
അഥ പാതാലതോ നാഗാസ്തേന മാര്ഗേണ കൌതുകാത്
അതിനുശേഷം, ആ വഴിയിലൂടെ ആസ്വാദനത്താൽ പാതാളത്തിൽ നിന്ന് പാമ്പുകൾ പുറത്ത് വന്നു.
തത്ര തേ മാനവാന്ഭോഗാന്ഭുക്ത്വാ ചൈവ യഥേച്ഛയാ
അവിടെ, മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ആനന്ദങ്ങൾ തങ്ങൾക്കിഷ്ടമുള്ള പോലെ അനുഭവിച്ചശേഷം,
തതോ നാഗബിലഃ ഖ്യാതഃ സ സര്വസ്മിന്ധരാതലേ
തുടർന്ന്, ഭൂമിയിലെങ്ങുമുപരി പ്രശസ്തമായ ആ നാഗഗുഹയിലേക്ക്,
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ ഭഗവാന്പാകശാസനഃ
പിന്നീട്, ഏതോ സമയത്ത്, മഹത്വമുള്ള യമധർമ്മരാജാവ്,
തതഃ പിതാമഹാദേശം ലബ്ധ്വാ മാര്ഗേണ തേന സഃ
അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച് ആ വഴിയിലൂടെ,