പതിവ്രതത്വേന തുഷ്ടാഃ സത്യേന ച വിശേഷതഃ
ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയിലും സത്യനിഷ്ഠയിലും അവർ സന്തോഷിച്ചു.
യദത്രാസ്തി മഹാലിംഗം മന്നാമ്നാ തദ്ഭവിഷ്യതി
ഇവിടെ ഉള്ള മഹാലിംഗം ഇനി എന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
ഏതദേവ മമാഭീഷ്ടം നാന്യദസ്തി പ്രയോജനമ്
ഇതാണ് എന്റെ ഒരേയൊരു ആഗ്രഹം; ഇതിന് പുറമെ എനിക്ക് വേറൊന്നും വേണ്ടിയില്ല.
തവ നാമാന്വിതം ജാതം തീര്ഥം വൈ മണികര്ണികാ
നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മണികർണിക എന്ന തിരുത്തലാണ് ഇവിടെ ഉദിച്ചുവന്നത്.
വാലഖില്യാസ്തപോനിഷ്ഠാ വിശേഷാത്തത്ര സംസ്ഥിതാഃ
വാലഖില്യന്മാർ പ്രത്യേകമായി അവിടെ തപസ്സിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
തത്ര സൂര്യഗ്രഹേ പ്രാപ്തേ സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ 7.3.16.
അവിടെ സൂര്യഗ്രഹണം വന്നാൽ, സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ ആചരിക്കപ്പെടുന്നു.
യം യം കാമമഭിധ്യായ സ്നാനം തത്ര കരോതി യഃ
ആർക്കും എന്ത് ആഗ്രഹം മനസ്സിൽ വെച്ചിട്ടാണ് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത്, അതു അവൻ നേടും.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന സ്നാനം തത്ര സമാചരേത്
അതുകൊണ്ട്, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യാൻ എല്ലാവിധ ശ്രമവും നടത്തണം.
യത്ര പൂര്വം തപസ്തപ്തം പംഗുനാ ബ്രാഹ്മണേന ച
അവിടെ മുമ്പ് ഒരു കുഴപ്പമുള്ളവനും ഒരു ബ്രാഹ്മണനും തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നു.
പംഗുനാമാ ദ്വിജഃ പൂര്വം ച്യവനസ്യാന്വയേഽഭവത്
പങ്കു എന്ന പേരുള്ള ഒരു ദ്വിജൻ, ച്യവനന്റെ വംശജനായവൻ, അപ്പോൾ അവിടെ ജീവിച്ചിരുന്നു.
ഗൃഹകൃത്യനിയുക്തോഽസാവേകദാ ബാന്ധവൈര്നൃപ
ഒരു ദിവസം, രാജാവേ, അവൻ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം വീട്ടിലെ ജോലികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.
അഥാസൌ തൈഃ പരിത്യക്തോ ഗത്വാര്ബുദമഥാചലമ്
പിന്നീട്, അവൻ അവരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, അർബുദപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
ലിംഗം സംസ്ഥാപ്യ തത്രൈവ പൂജയാമാസ തം വിഭുമ്
അവിടെ അവൻ ഒരു ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച്, ആ മഹാത്മാവിനെ ആരാധിച്ചു.
ശിവഭക്തിപരോ ജാതോ വായുഭക്ഷോ ബഭൂവ ഹ
ശിവഭക്തനായ അവൻ വായുവിൽ മാത്രം ജീവിച്ച് തപസ്സിൽ ലയിച്ചു.
തതസ്തുഷ്ടോ മഹാദേവോ ബ്രാഹ്മണം നൃപസത്തമ
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ ആ ബ്രാഹ്മണനിൽ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
തവ ദാസ്യാമ്യഹം സര്വം യദ്യപി സ്യാത്സുദുര്ലഭമ്
നിനക്ക് എത്രയെങ്കിലും പ്രാപ്തിയില്ലാത്തതായാലും, ഞാൻ എല്ലാം നൽകാം.
പംഗുഭാവോഽത്ര മേ യാതു പ്രസാദാത്തവ ശംകര
ശംകരാ, നിന്റെ കൃപയാൽ എന്റെ കുഴപ്പം ഇവിടെ നിന്നു മാറട്ടെ.
തവാസ്തു സതതം ചാത്ര സാംനിധ്യം സഹ ഭാര്യയാ 7.3.17.
നീയും ഭാര്യയും ചേർന്ന് എപ്പോഴും ഇവിടെ സാന്നിധ്യം പുലർത്തണം.
ഖ്യാതിം തപഃപ്രഭാവേന തീര്ഥം യാസ്യതി സത്തമ
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, മഹാനേ, ഈ തിരുത്തൽ പ്രശസ്തി നേടും.
ചൈത്രശുക്ലചതുര്ദ്ദശ്യാം സാംനിധ്യം മേ ഭവേത്തഥാ
ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം നാളിൽ എന്റെ സാന്നിധ്യവും ഇവിടെ ഉണ്ടാകട്ടെ.
പുലസ്ത്യ ഉവാച സ്നാനമാത്രേണ വിപ്രോഽസൌ ദിവ്യരൂപമവാപ ഹ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: അബ്രാഹ്മണൻ ആ സ്നാനം ചെയ്തതുമാത്രത്തിൽ ദിവ്യമായ രൂപം നേടി.
തസ്മിന്ദിനേ നൃപശ്രേഷ്ഠ സ്നാനം തത്ര സമാചരേത്
അന്നേ ദിവസം, രാജാവേ, അവിടെ സ്നാനം നിർവഹിക്കണം.
ഇതി ശ്രീസ്കാന്ദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതി സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം സപ്തമേ പ്രഭാസഖണ്ഡേ തൃതീയേഽര്ബുദഖണ്ഡേ പംഗുതീര്ഥമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ സപ്തദശോഽധ്യായഃ
ഇതോടെ എൺപതിനായിരത്തി ഒരായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏഴാമത്തെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ പങ്ങു തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന പതിനേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
പുലസ്ത്യ ഉവാച തതോ ഗച്ഛേന്നൃപശ്രേഷ്ഠ യമതീര്ഥമനുത്തമമ്
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: അതിന് ശേഷം, രാജാവേ, അതുല്യമായ യമതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
പുരാ ചിത്രാംഗദോ നാമ രാജാ പരമലോഭവാന്
പഴയകാലത്ത് ചിത്രാംഗദൻ എന്ന പേരിലുള്ള, അത്യന്തം ലോഭിയായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
അതീവ നിഷ്ഠുരോ ദുഷ്ടോ ദേവബ്രാഹ്മണപീഡകഃ
അവൻ വളരെ ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ആയിരുന്നു; ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും പീഡിപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.
സത്യശൌചവിഹീനസ്തു മായാമത്സരസംയുതഃ
സത്യവും ശുദ്ധിയും ഇല്ലാതവൻ, കപടവും അസൂയയും നിറഞ്ഞവനായിരുന്നു.
അടനാത്സ പരിശ്രാംതഃ ക്ഷുത്പിപാസാസമാകുലഃ
അവൻ അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞതുകൊണ്ട് തളർന്നു, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടി.
പദ്മിനീഭിഃ സമാകീര്ണോ ഗ്രാഹനക്രഝഷാകുലഃ
അത് പദ്മങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു, മുക്കളും മുത്തലകളും മീനുകളും നിറഞ്ഞ ജലാശയമായിരുന്നു.
തൃഷാര്തഃ സംപ്രവിഷ്ടഃ സ തസ്മിന്നേവ ജലാശയേ
ദാഹം കൊണ്ട് വല്ലാതെ വേദനിച്ചവൻ ആ ജലാശയത്തിലേക്ക് കടന്നു.