കുംഡം ചാനാരകാഖ്യം വൈ തത്ര സ്നാതോ ന നാരകീ 4.2.97.
അവിടെ അനാരക എന്ന പേരിലുള്ള കുളവും ഉണ്ട്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ നരകവാസി ആകുന്നില്ല.
തത്ര പാശുപതഃ സിദ്ധസ്ത്വക്ഷപാദോ മഹാമുനേ
അവിടെ പാശുപതസിദ്ധനായ തക്ഷപാദൻ വസിക്കുന്നു, മഹാമുനിയേ.
തത്പശ്ചിമേ ച ശൈലേശഃ പരനിര്വാണകാമദഃ
അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ശൈലേശൻ ഉണ്ട്; അവൻ പരമമോക്ഷം നൽകുന്നവനാണ്.
കോടിതീര്ഥേ ഹ്രദേ സ്നാത്വാ കോടീശം പരിപൂജ്യ ച
കോടിതീർത്ഥത്തിലെ ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് കോടീശനെ ആരാധിച്ചാൽ,
മഹാശ്മശാനസ്തംഭോസ്തി കോടീശാദ്വഹ്നിദിക്സ്ഥിതഃ
മഹാശ്മശാനത്തിൽ, അഗ്നിദിശയിൽ, കോടികൾ നീളമുള്ള ഒരു തൂൺ അവിടുണ്ട്.
തം സ്തംഭം സമലംകൃത്യ നരസ്തത്പദമാപ്നുയാത്
ആ തൂണിനെ അലങ്കരിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ അത്യുന്നതമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തും.
കപാലമോചനം നാമ തത്ര സ്നാതോഽശ്വമേധഭാക്
അവിടെ കപാലമോചനമെന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്താൽ, അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
തത്ര തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ മുക്തോ ഭവതി ചര്ണതഃ
അവിടെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
സ്നാത്വാംഗാരക തീര്ഥേ തു ഭവേദ്ഭൂയോ ന ഗര്ഭഭാക് വ്യാധിഭിര്നാഭി ഭൂയേത ന ച ദുഃഖീ കദാചന
ആംഗാരക തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കേണ്ടി വരില്ല, രോഗങ്ങൾ ബാധിക്കില്ല, ഒരിക്കലും ദുഃഖം അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല.
വിശ്വകര്മേശ്വരം ലിംഗം ജ്ഞാനദം ച തദുത്തരേ
അവിടുത്തെ വടക്കുഭാഗത്ത് ജ്ഞാനം നൽകുന്ന വിശ്വകർമ്മേശ്വരലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കൂപഃ ശുഭോദ നാമാപി സ്നാതവ്യം തത്ര നിശ്ചിതമ് 4.2.97.
അവിടെ ശുഭോദ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു കിണറും ഉണ്ട്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം എന്നു ഉറപ്പാണ്.
മഹാമുംഡാ തതോ ദേവീ സമുത്പന്നാഘഹാരിണീ
അവിടെ നിന്ന് മഹാമുണ്ഡാ എന്ന പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ദേവി ഉദിച്ചുവന്നു.
നിഷ്പാപോ ജായതേ മര്ത്യഃ ഖട്വാംഗേശ വിലോകനാത്
ഖട്വാങ്കേശ്വരനെ ദർശിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ പാപരഹിതനാകും.
തത്ര കുംഡേ നരഃ സ്നാതോ ഭുവനേ ശോഭവേന്നരഃ
അവിടുത്തെ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ആ മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൽ പ്രകാശിക്കും.
തത്ര സ്നാത്വാ വിലോക്യേശം വിമലോ ജായതേ നരഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഈശ്വരനെ ദർശിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ നിർമലനാകും.
വിധിപൂര്വം തദഭ്യര്ച്യ പ്രാപ്നുയാച്ഛിവമംദിരമ്
വിധിപ്രകാരം അവിടത്തെ ആരാധിച്ചാൽ, ശിവന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ എത്താം.
തത്ര സിദ്ധഃ പാശുപതഃ കപിലര്ഷിര്മഹാതപാഃ
അവിടെ മഹത്തായ തപസ്സുള്ള പാശുപത സിദ്ധനായ കപിലമഹർഷി വസിക്കുന്നു.
താം ഗുഹാം പ്രവിശേദ്യോ വൈ ന സ ഗര്ഭേ വിശേത്ക്വചിത്
ആ ഗുഹയിൽ ആരെങ്കിലും പ്രവേശിച്ചാൽ, പിന്നെ ഒരിക്കലും ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കേണ്ടി വരില്ല.
ഓംകാര ഏഷ ഏവാസാവാദിവര്ണമയാത്മകഃ
ഇതാണ് ഓം എന്ന അക്ഷരം, ആദിവർണ്ണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സ്വരൂപം.
നാദേശഃ പരമം ബ്രഹ്മ നാദേശഃ പരമാ ഗതിഃ 4.2.97.
ശബ്ദത്തിന്റെ സ്ഥലം പരമബ്രഹ്മമാണ്; ശബ്ദത്തിന്റെ സ്ഥലം പരമഗതിയാണ്.
കദാചിത്തസ്യ ദേവസ്യ ദര്ശനേ യാതി ജാഹ്നവീ
ഒരുപാടു സമയങ്ങളിൽ, ആ ദേവന്റെ ദർശനത്തിനായി ജാഹ്നവീനദി വരുന്നു.
മത്സ്യോദരീ യദാ ഗംഗാ പശ്ചിമേ കപിലേശ്വരമ്
മത്സ്യോദരി എന്ന ഗംഗാ പടിഞ്ഞാറ് കപിലേശ്വരനിലേക്കെത്തുമ്പോൾ,
ഉദ്ദാലകേശ്വരം ലിംഗമുദീച്യാം കപിലേശ്വരാത്
കപിലേശ്വരക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഉദ്ദാലകേശ്വരലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തദുത്തരേ ബാഷ്കുലീശം ലിംഗം സര്വാര്ഥസിദ്ധിദമ്
അതിനും കൂടുതൽ വടക്കോട്ട് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിവർത്തുന്ന ബാഷ്കുലീശലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തസ്യാര്ചനേന രത്നൌഘൈര്ന വിയുജ്യേത കര്ഹിചിത്
അത് രത്നങ്ങളാൽ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ ഒരിക്കലും ഐശ്വര്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടേണ്ടിവരികയില്ല.
സംസേവ്യ പരമം ജ്ഞാനം ലഭേദദ്യാപി സാധകഃ
അവിടെ സേവനം ചെയ്യുന്ന ഭക്തൻ ഇന്നും പരമജ്ഞാനം നേടുന്നു.
അഘോരോദ ഇതി ഖ്യാതോ വാജിമേധഫലപ്രദഃ
അത് അഘോറോദ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അശ്വമേധയാഗഫലം നൽകുന്നവനാണ്.
അനേനൈവേഹ ദേഹേന യത്ര തൌ സിദ്ധിമാപതുഃ
ഇവിടെ തന്നെയുള്ള ഈ ശരീരത്തിൽ ആ രണ്ടുപേരും പരിപൂർണ്ണത നേടിയിരുന്നു.
തദ്ദക്ഷിണേ മഹാകുംഡം രുദ്രാവാസ ഇതി സ്മൃതമ്
അതിന്റെയും തെക്കുഭാഗത്ത് രുദ്രാവാസ എന്ന പേരിലുള്ള വലിയ കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ചതുര്ദശീ യദാപര്ണേ രുദ്രനക്ഷത്ര സംയുതാ 4.2.97.
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശി ദിവസം, രുദ്രനക്ഷത്രം കൂടിയപ്പോൾ—