അഥവാ വാരിതാ ഭിക്ഷാ കേനാപ്യസ്മാസു ചേര്ഷ്യയാ
അല്ലെങ്കിൽ, ആരോ അസൂയകൊണ്ട് നമ്മിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷ തടഞ്ഞിരിക്കാം.
കിമേതദഖിലമജ്ഞാത്വാ സമാഗച്ഛത സത്വരമ് സമാചഖ്യുഃ സമാഗമ്യ ദൃഷ്ട്വര്ദ്ധി തത്പുരൌകസാമ്
ഇതൊക്കെ അറിഞ്ഞില്ലാതെ നിങ്ങളെല്ലാവരും എത്ര വേഗം കൂടിച്ചേർന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അവർ ഒത്തുചേർന്ന് നഗരവാസികളുടെ സമൃദ്ധി വിവരിച്ചു.
നാന്നക്ഷയോ വാ സര്വസ്യാം നഗര്യാമിഹ കുത്രചിത്
ഈ നഗരത്തിൽ എവിടെയും അന്നക്കുറവ് ഇല്ല.
യത്ര വിശ്വേശ്വരഃ സാക്ഷാദ്യത്രാഽമരധുനീ സ്വയമ്
ഇവിടെ വിശ്വേശ്വരൻ നേരിട്ട് സന്നിഹിതനാണ്, ദേവതാനദിയും ഇവിടെ തന്നെ ഒഴുകുന്നു.
സമൃദ്ധിര്യാ ഗൃഹസ്ഥാനാമിഹ വിശ്വേശിതുഃ പുരി
ഇവിടത്തെ ഗൃഹസ്ഥരുടെ സമൃദ്ധി വിശ്വേശ്വരന്റെ നഗരമായതിനാലാണ്.
രത്നാകരേഷു രത്നാനി ന താവംതി മഹാമുനേ
മഹാമുനീ, സമുദ്രങ്ങളിൽ പോലും ഇത്ര രത്നങ്ങൾ ഇല്ല,
ഗൃഹേഗൃഹേത്ര ധാന്യാനാം രാശയോ യാദൃശഃ പുനഃ 4.2.96.
ഇവിടെ ഓരോ വീട്ടിലും കാണുന്ന ധാന്യക്കൂമ്പാരങ്ങൾ പോലെയുള്ളത്.
ശ്രീകംഠാഃ സര്വ ഏവാത്ര സര്വേ മൃത്യുംജയാ ധ്രുവമ് 4.2.96.
ഇവിടെ എല്ലാവരും ശ്രീകണ്ഠന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവരാണ്, എല്ലാവരും മരണം ജയിച്ചവരാണ്.
സരസ്വതീ സരിദ്രൂപാ ഹ്യതഃ ശാസ്ത്രനികേതനമ്
നദിയായി രൂപം കൊണ്ട സരസ്വതിയാണ് ഇവിടെ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ആധാരം.
സര്വേ സുരനികായാശ്ച സര്വ ഏവ മഹര്ഷയഃ 4.2.96.
ദേവതകളുടേയും മഹർഷിമാരുടേയും കൂട്ടം മുഴുവൻ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാണ്.
ഗര്വഃ പരോത്ര വിദ്യാനാം ധനഗര്വോത്ര വൈ മഹാന്
വിദ്യയുടെ അഹങ്കാരം മറ്റിടങ്ങളിൽ കാണാം, എന്നാൽ ഇവിടെ ധനത്തിന്റെ അഹങ്കാരമാണ് കൂടുതലുള്ളത്.
അഥ ഗച്ഛന്മഹാദേവ്യാ ഗൃഹദ്വാരി നിഷണ്ണയാ 4.2.96.
പിന്നീട്, അവൻ പോകുമ്പോൾ, മഹാദേവിയെ ഒരു വീട്ടിന്റെ വാതിൽക്കൽ ഇരിക്കുന്നതായ് കണ്ടു.
അസത്കൃത്യാതിഥിം നാഥോ ന മേ ഭോക്ഷ്യതി കര്ഹിചിത്
ഒരു അതിഥിയെ അപമാനിച്ചാൽ, അതിന്റെ വീട്ടിലെ യജമാനൻ ഒരിക്കലും ആഹാരം കഴിക്കില്ല.
മന്യേ ധര്മമയീ മൂര്തിഃ കാപി ത്വം ശുചിമാനസാ
നിന്റെ മനസ്സ് വിശുദ്ധമാണ്; നീ ധർമ്മത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
കിംവാ നു കരുണാമൂര്തിരിഹ കാശിനിവാസിനാമ് 4.2.96.
ഇവിടെ കാശിയിലെവാസികൾക്കിടയിൽ തന്നെ കരുണ തന്നെ രൂപംകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നു തോന്നുന്നു.
അത്രത്യസ്യൈവ ഹി മുനേ ഗൃഹിണീ ഗൃഹമേധിനഃ 4.2.96.
മഹർഷേ, ഇവിടെ ഈ വീട്ടുകാരന്റെ ഭാര്യ ഇവിടുത്തെവളാണ്.
യാവതാര്ഥിജനസ്തൃപ്തിമേതി സര്വോപി സര്വശഃ 4.2.96.
എല്ലാവർക്കും എല്ലാത്തരത്തിലും തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നതുവരെ—
അതിതൃപ്തിം സമാപന്നാസ്തേ തദന്നനിഷേവണാത് 4.2.96.
അവരെല്ലാവരും ആ അന്നം കഴിച്ചതിലൂടെ അത്യന്തം തൃപ്തി അനുഭവിച്ചു.
വിചാര്യ കാരിതാ നിത്യം സ്വധിഷ്ണ്യോദയ ചിംതനമ് 4.2.96.
ശ്രദ്ധയോടെ ആലോചിച്ച്, സ്വന്തം വീട്ടിലെ ഉന്നതിയെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും ചിന്തിച്ചു.
അദ്യ പ്രഭൃതി ന ക്ഷേത്രേ മദീയേ ശാപവര്ജിതേ ।। 4.2.96.
ഇന്ന് മുതൽ, എന്റെ കുലത്തിൽ, ശാപമില്ലാത്ത ഈ സ്ഥലത്ത്—
അഹോരാത്രം സ പശ്യന്വൈ ക്ഷേത്രം ദൃഷ്ടേരദൂരഗമ് 4.2.96.
അവൻ പകലും രാത്രിയും ദൂരെയുള്ള തന്റെ നിലം നിരന്തരം നോക്കി.
ശ്രുത്വാധ്യായമിമം പുണ്യം വ്യാസശാപ വിമോക്ഷണമ്
വ്യാസന്റെ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന ഈ പുണ്യമായ അധ്യായം കേട്ടാൽ—
ആശ്ചര്യഭാജനം ജാതസ്തീര്ഥാനി കഥയാധുനാ
വിസ്മയത്തിന് പാത്രമായൊരു സംഭവം സംഭവിച്ചു; ഇപ്പോൾ ആ തിര്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയൂ.
ആനംദകാനനേ യാനി യത്ര സംതി ഷഡാനന
ആനന്ദവനത്തിൽ ഉള്ളവയൊക്കെയും, അവിടെയുണ്ടാകുന്ന തിര്ഥങ്ങൾ, ആറുമുഖനേ—
യാദൃശഃ കഥിതോ വച്മി താദൃശം ശൃണു കുംഭജ
എങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ അതുപോലെയാണ്; കുംബജനേ, അതുപോലെ നീ കേൾക്കൂ.
താനി താനീഹ മേ കാശ്യാം തത്രതത്ര വദ പ്രഭോ
ഇവിടത്തെ കാശിയിൽ തന്നെയുള്ള അവ തിര്ഥങ്ങളെ ഓരോ സ്ഥലത്തും വിശദമായി പറയണം, പ്രഭോ.
ജലാശയേപി തീര്ഥാഖ്യാ ജാതാ മൂര്തി പരിഗ്രഹാത്
ജലാശയങ്ങളിലും, പ്രതിമകളുടെ സാന്നിധ്യത്താൽ തിര്ഥങ്ങൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
മൂര്തയോ ബ്രഹ്മവിഷ്ണ്വര്കശിവവിഘ്നേശ്വരാദികാഃ
പ്രതിമകൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും സൂര്യനും ശിവനും വിനായകനും മറ്റുള്ളവരും ആകുന്നു.
വാരാണസ്യാം മഹാദേവഃ പ്രഥമം തീര്ഥമുച്യതേ
വാരാണസിയിൽ ആദ്യം പറയപ്പെടുന്ന തിര്ഥം മഹാദേവനുടേതാണ്.
ക്ഷേത്രപൂര്വോത്തരേഭാഗേ തദ്ദൃഷ്ടം പശുപാശഹൃത്
അത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്താണ്, അവിടെ ജീവികളുടെ ബന്ധങ്ങൾ മുറിയുന്നു.