ഋഗ്വേദമൂര്തിര്ഗംഗാ സ്യാദ്യമുനാ ച യജുര്ധ്രുവമ്
ഗംഗയാണ് ഋഗ്വേദത്തിന്റെ രൂപവും, യമുനയാണ് യജുര്വേദത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയും.
ഗംഗാ സര്വസരിദ്യോനിഃ സമുദ്രസ്യാപി പൂരണീ
ഗംഗയാണ് എല്ലാ നദികളുടെയും ഉത്ഭവം, സമുദ്രത്തെയും നിറയ്ക്കുന്നവളാണ് അവള്.
കിംതു പൂര്വം തപസ്തപ്ത്വാ രേവയാ ബഹ്വനേഹസമ്
പഴയകാലത്ത്, വലിയ പാപം നിറഞ്ഞ രേവയോടൊപ്പം കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നു.
ഗംഗാ സാമ്യം വിധേ ദേഹി പ്രസന്നോസി യദി പ്രഭോ
'പ്രഭോ, സന്തോഷം ഉണ്ടെങ്കില് ഗംഗയ്ക്ക് സമത്വം നല്കണമേ.'
യദി ത്ര്യക്ഷസമത്വം തു ലഭ്യതേഽന്യേന കേനചിത് 4.2.92.
മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനോടു സമത്വം മറ്റാരെങ്കിലും നേടുന്നുവെങ്കിൽ,
പുരുഷോത്തമ തുല്യഃ സ്യാത്പുരുഷോന്യോ യദി ക്വചിത
പരമപുരുഷനോടു തുല്യനായ മറ്റൊരു മനുഷ്യൻ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ,
യദി ഗൌരീ സമാ നാരീ ക്വചിദന്യാ ഭവേദിഹ
ഗൗരിയോടു തുല്യയായ മറ്റൊരു സ്ത്രീ എവിടെയെങ്കിലും ഇവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ,
യദി കാശീപുരീ തുല്യാ ഭവേദസ്യാ ക്വചിത്പുരീ
കാശിയോടു തുല്യമായ മറ്റൊരു നഗരം എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ,
നിശമ്യേതി വിധേര്വാക്യം നര്മദാ സരിദുത്തമാ
ഇങ്ങനെ വിധിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, നർമ്മദാ എന്ന ഉത്തമനദി,
സര്വേഭ്യോപി ഹി പുണ്യേഭ്യഃ കാശ്യാം ലിംഗപ്രതിഷ്ഠിതേഃ
എല്ലാ പുണ്യങ്ങളിലും കാശിയിൽ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം,
അഥ സാ നര്മദാ പുണ്യാ വിധിപൂര്വാം പ്രതിഷ്ഠിതിമ്
അതിനുശേഷം ആ പുണ്യവതിയായ നർമ്മദാ, വിധിപ്രകാരം പ്രതിഷ്ഠ ലഭിച്ചു.
തതഃ ശംഭുഃ പ്രസന്നോഭൂഽത്തസ്യൈ നദ്യൈ ശുഭാത്മനേ
അതിനുശേഷം ശംഭു സന്തോഷത്തോടെ ആ ശുഭസ്വഭാവമുള്ള നദിയോട് അനുഗ്രഹം ചെയ്തു.
സരിദ്വരാ നിശമ്യേതി രേവാ പ്രാഹ മഹേശ്വരമ്
ഇത് കേട്ടശേഷം, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ രേവാ മഹേശ്വരനോട് പറഞ്ഞു:
നിര്ദ്വംദ്വാ ത്വത്പദദ്വംദ്വേ ഭക്തിരസ്തു മഹേശ്വര
നിന്റെ ഇരുകാലുകളിലേക്കുള്ള അകമ്പടിയില്ലാത്ത ഭക്തി എപ്പോഴും ഉണ്ടാകട്ടെ, മഹേശ്വരാ.
പ്രോവാച ച സരിച്ഛേഷ്ഠേ ത്വയോക്തം യത്തഥാസ്തു തത് 4.2.92.
നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായവൾ പറഞ്ഞു: നീ പറഞ്ഞതുപോലെ അതാകട്ടെ.
യാവംത്യോ ദൃഷദഃ സംതി തവ രോധസി നര്മദേ
നർമ്മദേ, നിന്റെ തീരങ്ങളിൽ എത്രയോ കല്ലുകൾ ഉണ്ടോ,
അന്യം ച തേ വരം ദദ്യാ തമപ്യാകര്ണയോത്തമമ്
നിനക്ക് ഞാൻ മറ്റൊരു വരവും നൽകാം; അതും ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
സദ്യഃ പാപഹരാ ഗംഗാ സപ്താഹേന കലിംദജാ
ഗംഗാ പാപം ഉടൻ നീക്കുന്നു; കാളിന്ദി ഏഴുദിവസംകൊണ്ട് പാപം നീക്കുന്നു.
അപരം ച വരം ദദ്യാം നര്മദേ ദര്ശനാഘഹേ
നർമ്മദേ, ഞാൻ നിനക്ക് മറ്റൊരു വരവും നൽകുന്നു: നിന്നെ കാണുന്നവരുടെ പാപം അകറ്റപ്പെടും.
യത്തല്ലിംഗം മഹാപുണ്യം മുക്തിം ദാസ്യതി ശാശ്വതീമ
ആ മഹാപുണ്യമായ ലിംഗം ശാശ്വത മോക്ഷം നൽകും.
പ്രണമിഷ്യംതി യത്നേന മഹാശ്രേയോഭിവൃദ്ധയേ
ശ്രദ്ധയോടെ നമസ്കരിക്കുന്നവർക്ക് പരമശ്രേയസ്സിൽ വർദ്ധനവ് ലഭിക്കും.
പരം ഹി നര്മദേശസ്യ മഹിമാ കോപി ചാദ്ഭുതഃ
നർമ്മദയുടെ മഹത്വം അതീവ അത്ഭുതകരവും അപൂർവവുമാണ്.
നര്മദാപി പ്രഹൃഷ്ടാസീത്പാവിത്ര്യം പ്രാപ്യ ചാദ്ഭുതമ്
നർമദയും അത്ഭുതമായ ശുദ്ധി ലഭിച്ചപ്പോൾ അതീവ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
വാക്യം മൃകംഡജമുനേസ്തേപി ശ്രുത്വാ മുനീശ്വരാഃ
മൃകണ്ടുമുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മഹർഷിമാർ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.
പാപകംചുകമുത്സൃജ്യ പ്രാപ്സ്യതി ജ്ഞാനമുത്തമമ് ।। 4.2.92.
പാപത്തിന്റെ മറവു കളഞ്ഞാൽ, ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും.
ഇദാനീം കഥയ സ്കംദ സതീശ്വര സമുദ്ഭവമ്
ഇപ്പോൾ, ഹേ സ്കന്ദാ, സതിയുടെ ഭർത്താവിന്റെ ഉത്ഭവം പറയൂ.
സ്കംദ ഉവാച മിത്രാവരുണസംഭൂത കഥയാമി കഥാം ശൃണു
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: മിത്രനും വരുണനും ജനിപ്പിച്ച കഥ ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ.
പുരാ തതാപ സുമഹത്തപഃ ശതധൃതിര്മുനേ
പണ്ടെ, ശതധൃതി എന്ന മഹർഷി വലിയ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ഉവാച ചാപി ബ്രഹ്മാണം നിതരാം ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ
അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അത്യന്തം സ്നേഹിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനോടും സംസാരിച്ചു.
തദാ ത്വം മേ ഭവ സുതോ ദേവീ ദക്ഷസുതാഽസ്തു ച
അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: നീ എന്റെ മകനാകണം, ദേവിയും ദക്ഷന്റെ മകളാകട്ടെ.