പരം യുധ്യസി ദൈത്യേംദ്രൈര്ദാനവേംദ്രൈര്ന പാര്ഷദൈഃ
നീ ദൈത്യാധിപന്മാരോടും ദാനവന്മാരോടും ശക്തമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു, പാർഷദന്മാരോടല്ല.
ഗദിനാഽഥ ഗദാ തൂര്ണം ദൈത്യേംദ്രഗിരിരേണുകൃത്
പിന്നീട്, ഗദയുമായി നിന്ന ഗദാധാരി വേഗത്തിൽ പർവ്വതംപോലെയുള്ള ദൈത്യാധിപനെ തകർത്തു.
തദംഗസംഗമാസാദ്യ വിദദ്രേ ശതധാ തയാ
അവളുടെ ശരീരത്തോടു ചേർന്നതോടെ, അവൾ അവനെ നൂറു കഷണങ്ങളായി തകർത്തു.
ജഘാന വാസുദേവോപി തരസാഽജ്ഞാതവേദനമ് 4.2.89.
വാസുദേവനും യഥാർത്ഥം അറിയാതെ ശക്തിയായി അടി നൽകി.
ആതാഡ്യ സവ്യദോര്ദംഡേ ഗദാം ഭൂമാവപാതയത്
ഇടത് കൈയിൽ അടിയേറ്റപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ ഗദ ഭൂമിയിൽ ഇടിച്ചു.
സ ച ചക്രം സമാഗച്ഛദ്ദൃഷ്ട്വാ സസ്മാര ശംകരമ് കംഠമാസാദ്യവീരസ്യ സമ്യഗ്ജാതം സുദര്ശനമ്
ചക്രം സമീപിക്കുന്നത കണ്ടപ്പോൾ, ശങ്കരനെ ഓർത്ത്, ആ വീരന്റെ കഴുത്തിൽ സുദർശനം ശരിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തേന ചക്രേണ ശുശുഭേ നിതരാം സ ഗണേശ്വരഃ
ആ ചക്രം കൊണ്ട് ഗണപതിയ്ക്ക് അത്യന്തം ഭംഗി വർദ്ധിച്ചു.
തതഃ സുദര്ശനം ദൃഷ്ട്വാ തത്കംഠാഭരണം ഹരിഃ
ശേഷം ഹരി, സുദർശനം കഴുത്തിൽ അലങ്കാരമായി കാണുമ്പോൾ,
സനംദകം കരം തസ്യ പ്രോദ്യതം മധുവിദ്വിഷഃ
മധുവിന്റെ ശത്രുവിന്റെ കൈയിൽ സനന്ദകം ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
അഭ്യധാവച്ച വേഗേന ഗൃഹീത്വാ ശൂലമുജ്ജ്വലമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ഓടി, പ്രകാശമുള്ള ശൂലം പിടിച്ചു.
വാരിതോ ഗണരാജഃ സ മാ കാര്ഷീഃ സാഹസം ത്വിതി
ഗണരാജാവ് അവനെ തടഞ്ഞു, 'നീ ഈ അവിവേകപൂർവ്വമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യരുത്' എന്നു പറഞ്ഞു.
പ്രാപ്യ ദക്ഷം വിനദ്യോച്ചൈര്ധിക്ത്വാമീശ്വരനിംദകമ് സ കഥം സേശ്വരം കര്മ ന കുര്യാദ്ദക്ഷതാംദധത്
ഡക്ഷനോടു സമീപിച്ചവൻ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: 'ഇശ്വരനെ അപമാനിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് ലജ്ജയില്ലേ! യുക്തിയും കഴിവും ഉള്ളവൻ ഇശ്വരനോടൊപ്പം ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമോ?'
യേനാസ്യേന പവിത്രേണ ഭവതാ നിംദിതഃ ശിവഃ
നിന്റെ വിശുദ്ധമായ വായിലൂടെ ശിവനെ നീ അപമാനിച്ചു.
ഇത്യുക്ത്വാ തസ്യ ദക്ഷസ്യ ഹരപാരുഷ്യഭാഷിണഃ ।। 4.2.89.
ഇങ്ങനെ ഹരനെ കുറിച്ച് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ ഡക്ഷനോടു പറഞ്ഞു.
തതസ്ത്വദിതിമുഖ്യാനാം മിലിതാനാം മഹോത്സവേ
ശേഷം, പ്രധാനമായ മാതാക്കളെല്ലാം കൂടിയ മഹോത്സവത്തിൽ,
വേണീദംഡാശ്ച കാസാംചിത്തേനച്ഛിന്നാ മഹാരുഷാ
അവൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ചിലരുടെ ചൊരിയും ദണ്ഡവും വെട്ടി മാറ്റി.
നാസാപുടാംസ്തഥാന്യാസാം പാടയാമാസ പാര്ഷദഃ
പാര്ഷദൻ മറ്റുള്ളവരുടെ മൂക്കുപൊക്കുകളും കീറിത്തുറന്നു.
യേ യേ നിനിംദുര്ദേവേശം യേ യേ ച ശുശ്രുവുസ്തദാ
ദേവതാധിപതിയെ അപമാനിച്ചവരും, അപ്പോൾ അതു കേട്ടവരും,
കേചിദുല്ലംബിതാ യൂപേ പാശയിത്വാ ദൃഢം ഗലേ
ചിലരെ കഴുത്തിൽ കയറ്റം കെട്ടി യാഗവൃക്ഷത്തിൽ തൂക്കിയിട്ടു.
ദ്വിജരാജശ്ച ധര്മശ്ച ഭൃഗുമാരീചിമുഖ്യകാഃ
ദ്വിജരാജാവും ധർമനും, ഭൃഗു, മാരീചി എന്നിവരിൽ പ്രധാനരായവരും അങ്ങിനെ ചെയ്തു.
ഏതേ ജാമാതരസ്തസ്യ യതോ ദക്ഷസ്യ ദുര്ധിയഃ
ഇവരാണ് ദക്ഷന്റെ മക്കളുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവരായ ദക്ഷന്റെ ബന്ധുക്കൾ.
താനി കുംഡാനി തേ യൂപാസ്തേ സ്തംഭാഃ സ ച മംഡപഃ
അവയാണ് യാഗകുണ്ടങ്ങൾ, അവയാണ് യൂപങ്ങൾ, അവയാണ് തൂണുകൾ, അതാണ് മണ്ഡപം.
തേ ച വൈ യജ്ഞസംഭാരാസ്തേ തേ യജ്ഞപ്രവര്തകാഃ
അവയാണ് യാഗോപകരണങ്ങൾ, അവരാണ് യാഗം ആരംഭിച്ചവർ.
സ്തോകേനൈവ ഹി കാലേന യഥര്ധിഃ പരവംചനാത് 4.2.89.
വളരെ ചെറുതായ സമയംകൊണ്ട്, മറ്റൊരാളുടെ വഞ്ചന മൂലം ഐശ്വര്യം നഷ്ടപ്പെടും.
വിധീരിതമിതി ശ്രുത്വാ സ്മിത്വാ ദേവോ മഹേശ്വരഃ 4.2.89.
ഇത് വിധിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് കേട്ടശേഷം മഹേശ്വരൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
കാശ്യാം ലിംഗപ്രതിഷ്ഠായൈഃ കൃതാഽത്ര സുകൃതാത്മഭിഃ 4.2.89.
കാശിയിൽ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കാൻ, സത്പുരുഷന്മാർ ഇവിടെ ഈ കര്മ്മം നടത്തി.
സ്തുത്വാ നാനാവിധൈഃ സ്തോത്രൈഃ പ്രസന്നം വീക്ഷ്യ ശംകരമ് 4.2.89.
നാനാവിധം സ്തോത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു, അവനെ സന്തോഷത്തോടെ കണ്ടു.
ശ്രുത്വാഖ്യാനമിദം പുണ്യം ദക്ഷേശ്വരസമുദ്ഭവമ്
ദക്ഷേശ്വരന്റെ ഉദ്ഭവം സംബന്ധിച്ച ഈ പുണ്യകഥ കേട്ടശേഷം—
അഗസ്ത്യ ഉവാച പാര്വതീഹൃദയാനംദ പാര്വതീശ സമുദ്ഭവമ്
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: പാർവതിയുടെ ഹൃദയാനന്ദമേ, പാർവതീശന്റെ ഉദ്ഭവമേ—
ശൃണ്വഗസ്തേ യദാ മേനാ ഹിമാചലപതിവ്രതാ
ശ്രദ്ധിക്കൂ അഗസ്ത്യാ, ഹിമാചലപതിയുടെ ഭക്തയായ മേനാ കേട്ടപ്പോൾ—