ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു സ രാജാ ഹരിവത്സലഃ
അതു തന്നെയായ സമയത്ത്, ഹരിയ്ക്ക് പ്രിയനായ ആ രാജാവ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതസ്തുഷ്ടോ ജഗന്നാഥ സാക്ഷാത്പ്രത്യക്ഷതാം ഗതഃ
അതിനുശേഷം, സന്തോഷത്തോടെ, ലോകനാഥന് നേരിട്ട് അവന്റെ മുന്നില് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തമുവാച ഹൃഷീകേശോ മേഘഗംഭീരയാ ഗിരാ
ഹൃഷീകേശന് മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തില് അവനോട് പറഞ്ഞു.
വരം വരയ ഭദ്രം തേ യദ്യപി സ്യാത്സുദുര്ലഭമ്
നിനക്കു ഭാഗ്യം ഉണ്ടാകട്ടെ, നീ എത്രയും പ്രയാസമുള്ളതായാലും ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു.
അംബരീഷ ഉവാച യദി പ്രസന്നോ ഭഗവന്യദി ദേയോ വരോ മമ
അംബരീഷന് പറഞ്ഞു: ഭഗവനേ, നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കില് എനിക്ക് ഒരു വരം നല്കാമെങ്കില്—
ജ്ഞാനയോഗം സുവിസ്തീര്ണം സംസാരക്ഷയകാരണമ്
സംസാരത്തെ അവസാനിപ്പിക്കുന്ന, വിശാലമായ ജ്ഞാനയോഗം എനിക്ക് ദയവായി നല്കണമേ.
യസ്മിഞ്ജാതേ നരഃ സദ്യഃ സംസാരാന്മുച്യതേ നൃപ
രാജാവേ, അതു ലഭിച്ചാല് മനുഷ്യന് ഉടനെ ഈ Samsaramില് നിന്ന് മോചിതനാകും.
ദുര്ജ്ഞേയഃ സ നൃണാം ദേവ വിശേഷാച്ച കലൌ യുഗേ
ദേവനേ, അതു മനുഷ്യര്ക്ക് മനസ്സിലാക്കാന് വളരെ പ്രയാസമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് കലിയുഗത്തില്.
അപി ചേത്സുപ്രസന്നോഽസി ക്രിയായോഗം ബ്രവീഹി മേ
നീ സത്യമായി സന്തുഷ്ടനാണെങ്കില്, ദയവായി കര്മ്മയോഗം എനിക്ക് പഠിപ്പിക്കണം.
യഥായോഗ്യം നൃപശ്രേഷ്ഠ കഥയാമാസ കേശവഃ ॥ 7.3.13.
അതിനുശേഷം, കേശവന് രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനോടു യോഗ്യമായവിധം വിശദീകരിച്ചു.
തം ശ്രുത്വാ തുഷ്ടഹൃദയോംഽബരീഷോ വാക്യമബ്രവീത്
അത് കേട്ട അംബരീഷന് സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ ഈ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
മമാശ്രമേ ത്വം ദേവേശ സദാ സന്നിഹിതോ ഭവ
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, എപ്പോഴും എന്റെ ആശ്രമത്തില് നീ സന്നിഹിതനായി ഇരിക്കണം.
യതസ്ത്വത്പ്രതിമാമേകാമര്ചയാമി വിധാനതഃ
അതിനാലാണ് ഞാൻ നിശ്ചിതരീതിയിൽ ഒരു പ്രതിമ മാത്രം ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നു.
പ്രതിമാം പൂജയാമാസ ഗന്ധപുഷ്പാനുലേപനൈഃ
അവൻ ആ പ്രതിമയെ സുഗന്ധവസ്തുക്കളും പുഷ്പങ്ങളും ചന്ദനവും ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു.
തതഃ കാലേന മഹതാ ഭഗവാന്വിഷ്ണുമംദിരേ
അതിനുശേഷം ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം മഹാഭാഗവതനായ വിഷ്ണു ഭഗവാൻ വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ വന്നു വാസം ചെയ്തു.
അദ്യാപി ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സത്യവാക്യേന ഭൂപതേഃ
ഇന്നും രാജാവേ, സത്യവാക്യമായ രാജാവിന്റെ വാക്ക് പാലിച്ച് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അവിടെ തന്നെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
തദാരഭ്യ മഹാരാജ ക്രിയായോഗോ ധരാതലേ
അന്നുമുതൽ മഹാരാജാവേ, ഭൂമിയിൽ കർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ആചാരങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
യസ്തം പൂജയതേ ഭക്ത്യാ ഹൃഷീകേശേ നൃപാര്ബുദേ
ആ നൃപാർബുദ നഗരത്തിൽ ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഹൃഷീകേശനെ പൂജിച്ചാൽ,
ഏകാദശ്യാം മഹാരാജ ജാഗരം യഃ സദാ നൃപ സ യാസ്യതി പരം സ്ഥാനം ദുര്ല്ലഭം ത്രിദശൈരപി
മഹാരാജാവേ, ഒരാൾ എക്കാലവും ഏകാദശി രാവിൽ ജാഗരണമിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ദേവന്മാർക്കുപോലും പ്രാപിക്കാനാകാത്ത പരമസ്ഥാനം അവൻ നേടും.
യത്പുണ്യം കപിലാദാനേ കാര്തിക്യാം ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരേ 7.3.13.
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരത്തിൽ കപില ഗായുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം—
ശുക്ലേ വാ യദി വാ കൃഷ്ണേ സംപ്രാപ്തേ ഹരിവാസരേ
പക്ഷേ, ശുക്ലപക്ഷമായാലും കൃഷ്ണപക്ഷമായാലും, ഹരിദിനം വന്നാൽ—
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പൂജയേത്തു വിധാനതഃ അഭ്യര്ചയേദ്ധൃഷീകേശം ന സ ഭൂയോഽഭിജായതേ
അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമവുംകൊണ്ട് നിശ്ചിതരീതിയിൽ ഹൃഷീകേശനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം; അങ്ങനെ പൂജിക്കുന്നവൻ ഇനി ജനിക്കേണ്ടതില്ല.
ഏകഃ സര്വാണി തീര്ഥാനി കരോതി നൃപസത്തമ
ഒരാൾ എല്ലാ തീർത്ഥയാത്രകളും ചെയ്തതുപോലെയാകും, മഹാരാജാവേ.
ഏകോ ദാനാനി സര്വാണി ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രയച്ഛതി
ഒരാൾ എല്ലാ വിധ ദാനങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകുന്നതുപോലെയാകും.
ഏകഃ കന്യാസഹസ്രം തു പ്രദദ്യാച്ച യഥാവിധി
ഒരാൾ വിധിപ്രകാരം ആയിരം കന്യകമാരെ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചതുപോലെയാകും.
സൂര്യഗ്രഹേ കുരുക്ഷേത്രേ ദദ്യാദ്ദാനമനുത്തമമ്
സൂര്യഗ്രഹണ സമയത്ത് കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദാനം നൽകുന്നതുപോലെയാകും.
അഗ്നിഷ്ടോമാദിഭിര്യജ്ഞൈര്യജത്യേകഃ സദക്ഷിണൈഃ
അഗ്നിഷ്ടോമം പോലുള്ള യാഗങ്ങൾ യഥാവിധി ദക്ഷിണയോടെ നടത്തുന്നതുപോലെയാകും.
ഏകോ ഹിമാലയം ഗത്വാ ത്യജതി സ്വ കലേവരമ്
ഒരാൾ ഹിമാലയത്തിലേക്ക് പോയി അവിടെ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെയാകും.
ഏകസ്തു ഭൃഗുപാതേന ത്യജേദ്ദേഹം സുതീര്ഥകേ
ഭൃഗുവിന്റെ പാതയിലൂടെ സുതീർത്ഥത്തിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെയാകും.
ഏകഃ പ്രായോപവേശേന പ്രാണാംസ്ത്യജതി മാനവഃ 7.3.13.
ഒരാൾ പ്രായോപവേശം ചെയ്ത് ജീവൻ വിട്ടുകളയുന്നതുപോലെയാകും.