അംബരീഷസ്യ രാജര്ഷേരൈശാന്യാം പാപനാശനമ്
അംബരീഷൻ എന്ന രാജർഷിയുടെ ഈശാന്യഭാഗത്തുള്ള പാപനാശിനിയായ സ്ഥലം ഇതാണ്.
യത്ര സ്വയം ഹൃഷീകേശഃ കാലേ ച കലിസംജ്ഞകേ
ഇവിടെ തന്നെയാണ് ഹൃഷീകേശൻ കലിയുഗത്തിൽ സ്വയം പ്രത്യക്ഷമായത്.
പുരാസീത്പൃഥിവീപാലോ ഹ്യംബരീഷോ യുഗേ കൃതേ
പഴയകാലത്ത് കൃതയുഗത്തിൽ അംബരീഷൻ ഭൂമിയുടെ രാജാവായിരുന്നു.
തസ്മിംസ്തീര്ഥേ സ രാജേന്ദ്രോ മിതഭക്ഷോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ആ തിരുത്തലിൽ ആ രാജാവ് അഹാരം കുറച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് താമസിച്ചു.
സഹസ്രേ ദ്വേ തതോ രാജഞ്ഛീര്ണപര്ണാശനോഽഭവത്
പിന്നീട്, രാജാവേ, രണ്ടായിരം വർഷം അവൻ ഇലകൾ മാത്രം കഴിച്ചു ജീവിച്ചു.
സഹസ്രത്രിതയം രാജന്വായുഭക്ഷോ ബഭൂവ ഹ
മൂന്നായിരം വർഷം, രാജാവേ, അവൻ വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ജീവിച്ചു.
ദശ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ തതശ്ച നൃപസത്തമ
പതിനായിരം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ,
കൃത്വാ ദേവപതേ രൂപമാരുഹ്യൈരാവതം ഗജമ്
ദേവേന്ദ്രന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച് അയിരാവതം എന്ന ആനയിൽ കയറി.
ത്വാം ദൃഷ്ട്വാ ഭക്തിസംയുക്തമാഗതോഽഹമസംശയമ്
നിന്റെ ഭക്തിയോടെ നിറഞ്ഞ 모습을 കണ്ടു ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ വന്നിരിക്കുന്നു.
അംബരീഷ ഉവാച മുക്തിം ദാതുമശക്തോസി ത്വം ച വൃത്രനിഷൂദന സ്വാഗതം ഗച്ഛ ദേവേശ ന വരോ രോചതേ മമ ॥ 7.3.13.
അംബരീഷൻ പറഞ്ഞു: വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനേ, മോക്ഷം നൽകാൻ നിനക്ക് കഴിയില്ല. ദേവന്മാരുടെ അധിപനേ, സ്വാഗതം; എനിക്ക് വേണമെന്നു ഒരു വരവും ഇല്ല.
സര്വഥാ ദാസ്യതേ മഹ്യം വരം തുഷ്ടശ്ചതുര്ഭുജഃ
എങ്കിലും, നാലു കൈകളുള്ളവൻ സന്തോഷത്തോടെ എനിക്കൊരു വരം തീർച്ചയായും നൽകും.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുത്രിനേത്രാണാമഹമീശോ നൃപോതമ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും മൂന്നുകണ്ണുള്ളവന്റെയും അധിപനാണ്.
അന്യേഷാം ചൈവ ദേവാനാം ത്രൈലോക്യസ്യാപ്യഹം വിഭുഃ
മറ്റു ദേവന്മാരുടെയും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഞാൻ സ്വാമിയാണ്.
പ്രസന്നേ മയി രാജേന്ദ്ര പ്രസന്നാഃ സര്വദേവതാഃ
എനിക്ക് സന്തോഷം ഉണ്ടായാൽ, രാജേന്ദ്രാ, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും സന്തോഷം ഉണ്ടാകും.
സപ്തദ്വീപവതീ രാജാ അഹം വൃത്രനിഷൂദന
വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനേ, ഏഴു ദ്വീപുകളുമായി ഭൂമിയുടെ രാജാവാണ് ഞാന്.
ഹഷീകേശസ്യ സദ്ഭക്തം വിദ്ധി മാം താത നിശ്ചയമ്
ഹൃഷീകേശനോടുള്ള സത്യഭക്തനാണ് ഞാന് എന്ന് നീ ഉറപ്പോടെ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, പ്രിയനേ.
വജ്രം ത്വാം പ്രേരയിഷ്യാമി വധായ കൃതനിശ്ചയഃ
നിശ്ചയത്തോടെ, നിന്നെ നശിപ്പിക്കാന് ഞാന് വജ്രായുധം എറിഞ്ഞേക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ സൃക്കിണീ പരിലേലിഹന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ളവന് നാവുകൊണ്ട് അധരങ്ങള് ചൂഷിച്ചു.
തസ്യേവം ഭ്രാമ്യമാണസ്യ മഹോത്പാതാ ബഭൂവിരേ
അവന് ഇങ്ങനെ ചുറ്റിനടക്കുമ്പോള്, വലിയ അശുഭസൂചനകള് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ആവൃതം ഗഗന മേഘൈര്വിധുന്വാനൈര്മഹീം തദാ 7.3.13.
ആ സമയത്ത്, ആകാശം മേഘങ്ങള് കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു, ഭൂമി വിറെച്ചു.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു സ രാജാ ഹരിവത്സലഃ
അതു തന്നെയായ സമയത്ത്, ഹരിയ്ക്ക് പ്രിയനായ ആ രാജാവ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതസ്തുഷ്ടോ ജഗന്നാഥ സാക്ഷാത്പ്രത്യക്ഷതാം ഗതഃ
അതിനുശേഷം, സന്തോഷത്തോടെ, ലോകനാഥന് നേരിട്ട് അവന്റെ മുന്നില് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തമുവാച ഹൃഷീകേശോ മേഘഗംഭീരയാ ഗിരാ
ഹൃഷീകേശന് മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തില് അവനോട് പറഞ്ഞു.
വരം വരയ ഭദ്രം തേ യദ്യപി സ്യാത്സുദുര്ലഭമ്
നിനക്കു ഭാഗ്യം ഉണ്ടാകട്ടെ, നീ എത്രയും പ്രയാസമുള്ളതായാലും ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു.
അംബരീഷ ഉവാച യദി പ്രസന്നോ ഭഗവന്യദി ദേയോ വരോ മമ
അംബരീഷന് പറഞ്ഞു: ഭഗവനേ, നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കില് എനിക്ക് ഒരു വരം നല്കാമെങ്കില്—
ജ്ഞാനയോഗം സുവിസ്തീര്ണം സംസാരക്ഷയകാരണമ്
സംസാരത്തെ അവസാനിപ്പിക്കുന്ന, വിശാലമായ ജ്ഞാനയോഗം എനിക്ക് ദയവായി നല്കണമേ.
യസ്മിഞ്ജാതേ നരഃ സദ്യഃ സംസാരാന്മുച്യതേ നൃപ
രാജാവേ, അതു ലഭിച്ചാല് മനുഷ്യന് ഉടനെ ഈ Samsaramില് നിന്ന് മോചിതനാകും.
ദുര്ജ്ഞേയഃ സ നൃണാം ദേവ വിശേഷാച്ച കലൌ യുഗേ
ദേവനേ, അതു മനുഷ്യര്ക്ക് മനസ്സിലാക്കാന് വളരെ പ്രയാസമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് കലിയുഗത്തില്.
അപി ചേത്സുപ്രസന്നോഽസി ക്രിയായോഗം ബ്രവീഹി മേ
നീ സത്യമായി സന്തുഷ്ടനാണെങ്കില്, ദയവായി കര്മ്മയോഗം എനിക്ക് പഠിപ്പിക്കണം.
യഥായോഗ്യം നൃപശ്രേഷ്ഠ കഥയാമാസ കേശവഃ ॥ 7.3.13.
അതിനുശേഷം, കേശവന് രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനോടു യോഗ്യമായവിധം വിശദീകരിച്ചു.