ഹൃഷീകേശേ ഹൃഷീകാണി യസ്യ സ്ഥൈര്യം ഗതാന്യഹോ
ഹൃഷീകേശനില് തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങള് സ്ഥിരതയെത്തിയവന് എത്ര അത്ഭുതം!
യൌവനം ധനമായുഷ്യം പദ്മിനീജലബിംദുവത്
യൗവനം, സമ്പത്ത്, ആയുസ്സ് — ഇവ പദ്മത്തിന്റെ ഇലയില് വെള്ളത്തുള്ളിപോലെയാണ്.
വാചി ചേതസി സര്വത്ര യസ്യ ദേവോ ജനാര്ദനഃ
വാക്കിലും മനസ്സിലും എല്ലായിടത്തും ദേവനായ ജനാര്ദ്ദനന് നിലകൊള്ളുന്നവന്,
നിര്വ്യാജ പ്രണിധാനേന ശീലയിത്വാ ശ്രിയഃപതിമ്
നിഷ്കപടമായ ഭക്തിയോടെ ശ്രീപതിയെ ആദരിച്ച്,
അനയാ വിഷ്ണുഭക്ത്യാ തേ സംതുഷ്ടേംദ്രിയമാനസഃ
ഈ വിഷ്ണുഭക്തിയിലൂടെ നിന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും തൃപ്തിയിലാകും.
ബാലാ വിദ്യാധരസുതാ നാമ്നാ മലയഗംധിനീ
വിദ്യാധരന്റെ മകളായ ബാലികയ്ക്ക് മലയഗന്ധിനി എന്ന പേരാണ്.
കപാലകേതുപുത്രേണ ദാനവേന ബലീയസാ
കപാലകേതുവിന്റെ പുത്രനായ ശക്തനായ ദാനവന് അവളെ കൊണ്ടുപോയി.
പാതാലേ ചംപകാവത്യാം നഗര്യാം സാസ്തി സാംപ്രതമ്
ഇപ്പോള് അവള് പാതാളത്തിലെ ചമ്പകാവതി നഗരത്തിലാണ്.
ദൃഷ്ടഃ പ്രണമ്യ വിജ്ഞപ്തോ യഥാ തച്ച നിഥാമയ 4.2.82.
അവനെ കണ്ടു, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, വേണ്ടതുപോലെ അപേക്ഷയും പറഞ്ഞു.
ബാലക്രീഡനകാസക്താം മോഹയിത്വാ നിനായ സഃ
കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കളിപ്പാട്ടങ്ങളില് മുഴുകിയ അവളെ വഞ്ചിച്ച് അവന് കൊണ്ടുപോയി.
സ്വസ്യ ത്രിശൂലഘാതേന മ്രിയതേ നാന്യഥാ രണേ
യുദ്ധത്തില് അവന് സ്വന്തം ത്രിശൂലത്താല് മാത്രം കൊല്ലപ്പെടും, വേറേതുകൊണ്ടുമല്ല.
യദി കോപി കൃതജ്ഞോ മാം ഹത്വേമം ദുഷ്ടദാനവമ്
ആ ദുഷ്ടദാനവനെ എനിക്ക് വേണ്ടി ആരെങ്കിലും കൃതജ്ഞതയോടെ കൊല്ലുമെങ്കില്—
യദത്രോപചികീര്ഷുസ്ത്വം രക്ഷ മാം ദുഷ്ടദാനവാത്
നീ ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആ ദുഷ്ടനായ ദാനവനിൽ നിന്നെ എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
വിഷ്ണുഭക്തോ യുവാ ധീമാന്പുത്രി ത്വാം പരിണേഷ്യതി
കുഞ്ഞേ, വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന, യുവാവും ബുദ്ധിമാനുമായ ഒരാൾ നിന്നെ വിവാഹം കഴിക്കും.
തഥാ നിമിത്തമാത്രം ത്വം ഭവ യത്നം സമാചര യുവാനം ചാപി ധീമംതം ത്വാമനു പ്രാപ്തവാനഹമ്
അതിനാൽ, നീ അവസരത്തിന് അനുസരിച്ച് മാത്രം പ്രവർത്തിക്കണം; ശ്രമം ചെയ്യണം. ആ യുവാവും ബുദ്ധിമാനുമായവൻ നിന്നെ തേടി എത്തിയിരിക്കുന്നു.
തദ്ഗച്ഛ കാര്യസിദ്ധ്യൈ ത്വം ഹത്വാ തം ദുഷ്ടദാനവമ്
അതുകൊണ്ട്, നീ ഇപ്പോൾ പോകൂ; ആ ദുഷ്ട ദാനവനെ സംഹരിച്ച് നിന്റെ ലക്ഷ്യം നേടുക.
സാ തു വിദ്യാധരീ ജീവേദ്വിലോക്യ ത്വാം നരേശ്വര
രാജാവേ, ആ വിദ്യാധരിയായ സ്ത്രീ നിന്നെ കണ്ടശേഷം ജീവിക്കും.
ഇതി നാരദവാക്യം സ നിശമ്യാമിത്രജിന്നൃപഃ
ഇങ്ങനെ നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം അമിത്രജിന്നെന്ന രാജാവ്—
ഉപായം ചാപി പപ്രച്ഛ ഗംതും താം ചംപകാവതീമ് 4.2.82.
—ചംപകാവതിയിലേക്കു പോകാനുള്ള മാർഗ്ഗം എന്താണെന്ന് കൂടി ചോദിച്ചു.
തൂര്ണമര്ണവമാസാദ്യ പൂര്ണിമാദിവസേ നൃപ
രാജാവേ, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുള്ള ദിവസം അവൻ വേഗത്തിൽ സമുദ്രത്തേക്കെത്തി.
തത്ര ദിവ്യാംഗനാ കാചിദ്ദിവ്യപര്യംക സംസ്ഥിതാ
അവിടെ, ദിവ്യമായ ഒരു കിടക്കയിൽ ഇരുന്ന് ഒരു ദിവ്യാംഗന അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
യത്കര്മവിഹിതം യേന ശുഭം വാഥ ശുഭേതരമ്
ഏതൊക്കെ പ്രവൃത്തികൾ നിർദ്ദിഷ്ടമായതോ, അതു നല്ലതായാലും അല്ലാതെയായാലും—
ഗാഥാമിമാം സാ സംഗീയ സരഥാ സ മഹീരുഹാ
അവൾ രഥങ്ങളും മരങ്ങളും കൂടെ ചേർന്ന് ഈ ഗാഥ പാടുകയായിരുന്നു.
ഭവാനപ്യവിശംകം ച തതഃ പോതാന്മഹാര്ണവേ
നീയും ഭയമില്ലാതെ ആ മഹാസമുദ്രത്തിൽ കപ്പലിൽ കയറി പോകണം.
തതോ ദ്രക്ഷ്യസി പാതാലേ നഗരീം ചംപകാവതീമ്
അപ്പോൾ നീ പാതാളത്തിൽ ചംപകാവതി നഗരം കാണും.
ഇത്യുക്ത്വാംതര്ഹിതോ ദേവി സ ചതുര്മുഖനംദനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവിയും നാലുമുഖനിന്റെ പുത്രനും അപ്രത്യക്ഷരായി.
വിവേശാംതഃസമുദ്രം ച നഗരീമാസസാദ താമ്
അവൻ സമുദ്രത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് കടന്ന് ആ നഗരത്തിലെത്തിച്ചു.
തേന രാജ്ഞാ ത്രിജഗതീ സൌംദര്യശ്രീരിവൈകികാ
ആ രാജാവിന് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും അപൂർവ്വമായ സൗന്ദര്യം അവിടെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.
നിരണായി മധുദ്വേഷ്ട്രാ സ്രഷ്ടുഃ സൃഷ്ടിവിലക്ഷണാ 4.2.82.
മധുവിന്റെ ശത്രുവായവൻ സൃഷ്ടിച്ച, സ്രഷ്ടാവിന്റെ സൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായതായിരുന്നു അതു.
യോഷിദ്രൂപം സമാശ്രിത്യ തിഷ്ഠതേഽത്രാകുതോഽഭയാ
സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ച് അവൾ ഇവിടെ ഭയമോ ആശങ്കയോ ഇല്ലാതെ താമസിക്കുന്നു.