കഥമാവിര്ഭവസ്തസ്യ കാശ്യാം ലിംഗവരസ്യ തു
കാശിയിൽ ആ ഉത്തമമായ ലിംഗത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷത എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു?
യം ശ്രുത്വാപി നരഃ പുണ്യം പ്രാപ്നോതി വിപുലം ശിവേ
അത് കേൾക്കുന്നത് മാത്രം കൊണ്ടും ഒരാൾക്ക് ശിവനോടു ബന്ധപ്പെട്ടു വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും.
ആസീദമിത്രജിന്നാമ രാജാ പരപുരംജയഃ
അമിത്രജിത് എന്ന പേരുള്ള ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കിയവൻ.
യശോധനോ വദാന്യശ്ച സുധീര്ബ്രാഹ്മണദൈവതഃ
അവൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു, ദാനശീലനും, വിവേകവാനുമായിരുന്നു; ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദൈവംപോലെയായിരുന്നു.
വിനീതോ നീതിസംപന്നഃ കുശലഃ സര്വകര്മസു
അവൻ വിനയശീലനും, നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും, എല്ലാകാര്യങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യവാനുമായിരുന്നു.
കൃതജ്ഞോ മധുരാലാപഃ പാപകര്മപരാങ്മുഖഃ
അവൻ കൃതജ്ഞനും, മധുരഭാഷിയും, പാപകൃത്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.
രണാംഗണേ കൃതാംതാഭഃ സംഖ്യാവാംശ്ച സദോജിരേ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവൻ itself മരണദേവനെപ്പോലെയായിരുന്നു; വീരന്മാരിലും വേഗത്തിൽ മുന്നിൽ നിന്നവനായിരുന്നു.
ധര്മാര്ഥൈധിതകോശശ്ച സമൃദ്ധബലവാഹനഃ
അവനു ധർമ്മത്തിൽ, സമ്പത്തിലും, ധനശേഖരത്തിലും സമൃദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നു; വലിയ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും ഉണ്ടായിരിന്നു.
സ്ഥൈര്യ ധൈര്യ സമാപന്നോ ദേശകാലവിചക്ഷണഃ 4.2.82.
അവൻ സ്ഥിരതയിലും ധൈര്യത്തിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു; സ്ഥലം സമയങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിവുള്ളവനായിരുന്നു.
വാസുദേവാംഘ്രിയുഗലേ ചേതോവൃത്തിം നിധായ സഃ
വാസുദേവന്റെ കാൽപാദങ്ങളിൽ മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി സമർപ്പിച്ചവനായിരുന്നു അവൻ.
അലംഘ്യശാസനഃ ശ്രീമാന്വിഷ്ണുഭക്തിപരായണഃ
അവന്റെ ആജ്ഞകൾ ലംഘിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ലായിരുന്നു; അവൻ ഐശ്വര്യവാനായിരുന്നു; വിഷ്ണുഭക്തിയിൽ മുഴുകിയവനായിരുന്നു.
ഹരേരായതനാന്യുച്ചൈഃ പ്രതിസൌധം പദേപദേ
ഹരിയുടെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ അവൻ ഉയർത്തി, ഓരോ കോട്ടയിലും ഓരോ പടിയിലും സ്ഥാപിച്ചു.
ഗോവിംദഗോപഗോപാല ഗോപീജനമനോഹര
ഗോവിന്ദൻ, പശുക്കളുടെ രക്ഷകൻ, ഗോപാലൻ, ഗോപികമാരെ ആകർഷിക്കുന്നവൻ,
കേശിഹൃത്കൈടഭാരാതേ കംസാരേ കമലാപതേ
കേശിയെ സംഹരിച്ചവൻ, കൈടഭനെ നശിപ്പിച്ചവൻ, കംസന്റെ ശത്രു, കമലയുടെ നാഥൻ,
പുരുഷോത്തമ പാപാരേ പുംഡരീകവിലോചന
പുരുഷോത്തമൻ, പാപങ്ങളുടെ ശത്രു, താമരപ്പൂക്കണ്ണൻ,
ജനാര്ദന ജഗന്നാഥ ജാഹ്നവീജലജന്മഭൂഃ
ജനാർദ്ദനൻ, ലോകനാഥൻ, ജാഹ്നവിയുടെ ജലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ.
ശ്രീവത്സവക്ഷഃ ശ്രീകാംത ശ്രീകര ശ്രേയസാം നിധേ
ശ്രീവത്സചിഹ്നം ഉള്ള നെഞ്ചുള്ളവനേ, ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനേ, ഐശ്വര്യം നൽകുന്നവനേ, എല്ലാ ഭാഗ്യങ്ങളുടെ നിധിയേ,
ദൈത്യാരേ ദാനവാരാതേ ദാമോദര ദുരംതക
ദൈത്യന്മാരുടെ ശത്രുവേ, ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, ദാമോദരനേ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനേ,
വിഷ്ണോ വൈകുംഠനിലയ ബാണാരേ വിഷ്ടരശ്രവഃ 4.2.82.
വിഷ്ണുവേ, വൈകുണ്ഠം വാസസ്ഥലമായവനേ, ബാണാസുരന്റെ ശത്രുവേ, ദൂരദൂരെയുള്ളവർക്കും പ്രശസ്തനേ,
ത്രിവിക്രമത്രിലോകീശ ചക്രപാണേ ചതുര്ഭുജ
ത്രിവിക്രമനേ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ അധിപനേ, ചക്രം കൈവശമുള്ളവനേ, നാലു കൈകളുള്ളവനേ,
സ്ത്രീവൃദ്ധബാലഗോപാല വദനോദീരിതാനി തു
സ്ത്രീകളും മുതിർന്നവരും കുട്ടികളും വിളിക്കുന്ന ഗോപാലന്റെ പേരുകൾ,
സുരസാകാനനാന്യേവ വിലോക്യംതേ ഗൃഹേഗൃഹേ
സ്വർഗത്തിലെ വനങ്ങളിൽ കാണുന്നതുപോലെ, ഓരോ വീട്ടിലും കാണപ്പെടുന്നു,
സൌധഭിത്തിഷു ദൃശ്യംതേ ചിത്രകൃന്നിര്മിതാനി തു
മഹലുകളുടെ ചുവരുകളിൽ കലാകാരന്മാർ വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ കാണാം,
ഹരിണാ നൈവ വിധ്യംതേ ഹരിനാമാംശധാരിണഃ
ഹരിയുടെ പേരുകൾ ധരിക്കുന്നവരെ ഹരി ഒരിക്കലും ദോഷം ചെയ്യില്ല,
ന മത്സ്യാ നൈവ കമഠാ ന വരാഹാശ്ച കേനചിത്
മത്സ്യങ്ങൾക്കും ആമകൾക്കും പന്നികൾക്കും ആരും ദോഷം ചെയ്യാറില്ല,
അപ്യുത്താനശയാസ്തസ്യ രാഷ്ട്രേ മിത്രജിതഃ ക്വചിത്
മിത്രജിത്തിന്റെ രാജ്യത്ത്, പുറകിൽ കിടക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളെയും കാണാം,
പശവോപി തൃണാഹാരം പരിത്യജ്യ ഹരേര്ദിനേ
ഹരിയുടെ ദിനത്തിൽ, പശുക്കളും പുല്ല് ഉപേക്ഷിച്ച് ഉപവസിക്കുന്നു,
മഹാമഹോത്സവഃ സര്വൈഃ പുരൌകോഭിര്വിതന്യതേ
എല്ലാ നഗരവാസികളും ചേർന്ന് വലിയ ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നു,
സ ഏവ ദംഡ്യോഽഭൂത്തസ്യ രാജ്ഞോ മിത്രജിതഃ ക്ഷിതൌ 4.2.82.
അവനെയാണ് മിത്രജിത്ത് രാജാവ് തന്റെ രാജ്യത്ത് ശിക്ഷിച്ചത്,
അംത്യജാ അപി തദ്രാഷ്ട്രേ ശംഖചക്രാംകധാരിണഃ
ആ രാജ്യത്ത് അന്ത്യജന്മാരും ശംഖും ചക്രവും ചിഹ്നമായി ധരിക്കുന്നു,