പ്രാപ്യാമരാവതീം ശക്രസ്തതോ ദിവിഷദാം പുരഃ
അമരാവതിയില് എത്തി, ഇന്ദ്രന് ദേവന്മാരുടെ സന്നിധിയില്,
ആഗത്യ പുനരപ്യത്ര ശംഭോരാനംദകാനനേ 4.2.81.
പിന്നീട് വീണ്ടും ഇവിടെ, ശംഭുവിന്റെ ആനന്ദവനത്തില് എത്തുന്നു.
താരകേശാത്പശ്ചിമത ഇംദ്രേശ്വരമിതീരിതമ്
താരകേശന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഇന്ദ്രേശ്വരൻ എന്നൊരു ദേവാലയമുണ്ട്.
തദ്ദക്ഷിണേ ശചീശശ്ച സ്വയം ശച്യാ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
അതിന്റെ തെക്കോട്ട് ശചീയും കൂടെ ശചീശൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാണ്.
തത്സമീപേസ്തി രംഭേശോ ബഹുസൌഖ്യസമൃദ്ധിദഃ
അതിനടുത്ത് രംഭേശ്വരൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അദ്ദേഹം ധാരാളം സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നവനാണ്.
തദര്ചനാത്പ്രസീദംതി ലോകപാലാഃ സമൃദ്ധിദാഃ തദ്ദര്ശനേന ധൈര്യം സ്യാദ്രാജ്യേ രാജകുലാദിഷു
അവിടെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ ലോകപാലന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ സമൃദ്ധി നൽകുന്നു; അവിടം ദർശിച്ചാൽ രാജാക്കന്മാർക്കും രാജകുലങ്ങൾക്കും ധൈര്യം ലഭിക്കും.
ധര്മേശാദ്ദക്ഷിണേ പൂജ്യം തത്ത്വേശാഖ്യം പരം നരൈഃ
ധർമ്മേശന്റെ തെക്കോട്ട്, തത്ത്വേശൻ എന്ന പരമോന്നത ദേവനെ മനുഷ്യർ ആരാധിക്കണം.
ധര്മേശാത്പൂര്വദിഗ്ഭാഗേ വൈരാഗ്യേശം സമര്ചയേത്
ധർമ്മേശന്റെ കിഴക്കോട്ട്, വൈരാഗ്യേശനെ ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്.
ജ്ഞാനേശ്വരം തഥൈശാന്യാം ജ്ഞാനദം സര്വദേഹിനാമ്
ഇശാന്യഭാഗത്ത് ജ്ഞാനേശ്വരൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; എല്ലാ ജീവികൾക്കും ജ്ഞാനം നൽകുന്നവനാണ്.
തദ്ദര്ശനാദ്ഭവേന്നൃണാമൈശ്വര്യം മനസേപ്സിതമ്
അവനെ ദർശിച്ചാൽ, മനുഷ്യർക്ക് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഐശ്വര്യം ലഭിക്കും.
ഏതാന്യവശ്യം സംസേവ്യ നരഃ പ്രാപ്നോതി ശാശ്വതമ്
ഈ ദേവന്മാരെ നിർബന്ധമായി സേവിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ ശാശ്വതമായ മോക്ഷം നേടും.
യച്ഛ്രുത്വാപി നരോ ഘോരേ സംസാരാബ്ധൌ ന മജ്ജതി 4.2.81.
ഇതൊക്കെ കേട്ടാലും മനുഷ്യൻ ഭയങ്കരമായ ജനനമരണസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നില്ല.
ദമസ്യ പുത്രസ്തത്രാസീദ്ദുര്ദമോ നാമ പാര്ഥിവഃ
അവിടെ ദമന്റെ മകൻ ദുർദമൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
ഹരേത്പുരംധ്രീഃ പ്രസഭം പൌരാണാം കാമമോഹിതഃ
അവൻ കാമം കൊണ്ട് അന്ധനായ്, നഗരത്തിലെ മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്തു.
അദംഡ്യാന്ദംഡയാംചക്രേ ദംഡ്യേഷ്വാസീത്പരാങമുഖഃ
അവൻ കുറ്റമില്ലാത്തവരെ ശിക്ഷിച്ചു, കുറ്റക്കാരെ ശിക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല.
വിവാസിതാഃ സ്വവിഷയാത്തേന സന്മതിദായിനഃ
നല്ല ഉപദേശം നൽകിയവരെ അവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
പരദാരേഷുസംതുഷ്ടഃ സ്വദാരേഷു പരാങ്മുഖഃ
അവൻ അന്യഭാര്യകളിൽ തൃപ്തനായിരുന്നു, സ്വന്തം ഭാര്യമാരിൽ അവഗണനയായിരുന്നു.
ഹാരിണൌ സര്വപാപാനാം സര്വവാംഛിതദായിനൌ
അവർ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുകയും, എല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹിച്ചതു നൽകുകയും ചെയ്തു.
സ്വപ്രജാസ്വേക ഉദിതോ ധൂമകേതുരിവാപരഃ
സ്വജനങ്ങളിൽ ഒരാൾ മാത്രം പുകകൊണ്ടുള്ള ഒരു ധൂമകേതുവുപോലെ ഉയർന്നു, മറ്റൊരാൾ വേറൊരു തരത്തിൽ.
സ കദാചിന്മൃഗയുഭിഃ പാപര്ധി വ്യസനാതുരഃ
ഒരു ദിവസം, ദുർഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടും വേട്ടയാടലിൽ ലഹരിയിലും ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ വേട്ടക്കാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
ഏകാകീ ദൈവയോഗേന ദുര്ദമഃ സോഽവനീപതിഃ । ധന്വീ തുരംഗമാരുഢോഽവിശദാനംദകാനനമ്
വിജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഭൂമിയുടെ അധിപൻ, വിധിയുടെ ഇച്ഛയാൽ ഒരാളായി, വില്ലുമായി കുതിരപ്പുറത്ത് കയറി ആനന്ദകവനം പ്രവേശിച്ചു.
സ വിലോക്യാഥ സര്വത്ര പാദപാ നവകേശിനഃ 4.2.81.
അവിടെ, ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും പുതുപ്പട്ടയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളെ അവൻ കണ്ടു.
സുഗംധേന സുശീതേന സുമദേന സുവായുനാ
അവിടെ സുഖകരമായ സുഗന്ധവും, തണുത്തതും, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നതുമായ ശീതളവായുവും വീശി.
കേവലം മൃഗയാ ജാതസ്തത്ഖേദോ ന വ്യപാവ്രജത്
അവൻ വേട്ടയാടുന്നതിൽ മാത്രം മുഴുകിയിരുന്നിട്ടും, ആ ക്ഷീണം അവനെ വിട്ടുപോയില്ല.
അഥാവരുഹ്യ തുരഗാത്സ ഭൂപാലോതിവിസ്മിതഃ
ശേഷം, കുതിരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ധന്യോസ്മ്യഹം പ്രസന്നോസ്മി ധന്യേ മേദ്യ വിലോചനേ
എനിക്ക് ഭാഗ്യമുണ്ട്, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, ഭാഗ്യവതിയായ കണ്ണുള്ളവളേ, ഞാൻ ഭാഗ്യവാൻ ആകുന്നു.
പുനര്നിനിംദ ചാത്മാനം ധര്മപീഠ പ്രഭാവതഃ
പിന്നീട്, ധർമ്മത്തിന്റെ ശക്തി ഓർത്ത്, അവൻ വീണ്ടും തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ജംതൂദ്വേഗകരം മൂഢം പ്രജാപീഡനപംഡിതമ്
ജീവജാലങ്ങൾക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്ന, ജനങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കാൻ മാത്രം കഴിവുള്ള ഒരു മണ്ടൻ എന്നായിരുന്നു അവന്റെ മനസ്സിൽ.
അദ്യയാവന്മമ ഗതം വൃഥാജന്മാല്പമേധസ
ഇന്നുവരെ, എന്റെ ജീവിതം വെറുതെ പോയിരിക്കുന്നു, കാരണം ഞാൻ ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനാണ്.
ഏവം ബഹു വിനിംദ്യ സ്വം നത്വാ ധര്മേശ്വരം വിഭുമ്
ഇങ്ങനെ തന്നെ പലതവണ കുറ്റപ്പെടുത്തി, അവൻ ധർമ്മേശ്വരനായ പരമേശ്വരനോട് വണങ്ങി.