സമീരാഭ്യവഹര്താസീദ്ബഹുദിഷ്ടം സദിഷ്ടവാന് 4.2.78.
അവൻ വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ജീവിച്ചു, അനേകം നിർദ്ദേശിച്ച വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.
ദിവ്യാം ചതുര്യുഗീമിത്ഥം സ നിനായ തപശ്ചരന്
ഇങ്ങനെ തപസ്സിൽ ലയിച്ച്, ദൈവികമായ നാല് യുഗങ്ങൾ അവൻ കഴിച്ചു.
തതോഹം തസ്യ തപസാ സംതുഷ്ടഃ സ്ഥിരചേതസഃ
അവന്റെ ഉറച്ച മനസ്സിനെയും തപസ്സിനെയും കണ്ടു ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു.
വടഃ കാംചനശാഖാഖ്യോ യസ്തപസ്താപസംതതിമ്
കാഞ്ചനശാഖാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ആൽമരം അവന്റെ തപസ്സിന്റെ തുടർച്ച കണ്ടു.
മംദമദ മരുല്ലോല പല്ലവൈഃ കരപല്ലവൈഃ
മന്ദമായ മദത്തിൽ കുളിർക്കുന്ന കാറ്റിൽ അതിന്റെ ഇളം ഇലകൾ ആനന്ദത്തോടെ ആടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
സ്വാനുരാഗൈഃ സുരഭിഭിഃ സ്വാദുഭിശ്ച പചേലിമൈഃ
സ്വന്തം സുഗന്ധത്തിലും മധുരത്തിലും, ആ ഇലകൾ സ്നേഹവും സുഖവും പ്രകടിപ്പിച്ചു.
തദധസ്താത്പരം വീക്ഷ്യ തമഹം തപനാംഗജമ്
ആ മരത്തിന്റെ കീഴിൽ സൂര്യപുത്രനെയെന്ന ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
തപസ്തേജോഭിരുദ്യദ്ഭിഃ പരിതഃ പരിധീകൃതമ്
അവന്റെ തപസ്സിൽ നിന്നു ഉയർന്ന പ്രകാശം ചുറ്റും പരന്നിരുന്നു.
സ്വാഖ്യാംകിതം മഹാലിംഗം പ്രതിഷ്ഠാപ്യാതിഭക്തിതഃ
തൻ്റെ പേരിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ മഹത്തായ ലിംഗം അവൻ അത്യന്ത ഭക്തിയോടെ സ്ഥാപിച്ചു.
സാക്ഷീകൃത്യേവ തല്ലിംഗം തപ്യമാനം മഹത്തപഃ
ആ ലിംഗത്തെ സാക്ഷിയാക്കി അവൻ മഹത്തായ തപസ്സു നടത്തി.
അലം തപ്ത്വാ മഹാഭാഗ പ്രസന്നോസ്മി ശുഭവ്രത 4.2.78.
മഹാഭാഗനേ, മതി ഈ തപസ്സിന്. നീ ശുഭവ്രതനായതിനാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്.
ചകാര സ്തവനം ചാപി പരിഹൃഷ്ടേംദ്രിയേശ്വരഃ
ആനന്ദിതനായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥൻ സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.
ധര്മ ഉവാച നമോനമഃ കാരണകാരണാനാം നമോനമഃ കാരണവര്ജിതായ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെയും കാരണമായവനേ, നിനക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം. എല്ലാ കാരണങ്ങളിൽനിന്നും അതീതനായവനേ, നിനക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
അരൂപരൂപായ സമസ്തരൂപിണേ പരാണുരൂപായ പരാപരായ
രൂപമില്ലാത്തവനേ, എല്ലാരൂപങ്ങളും ധരിക്കുന്നവനേ, ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രൂപമുള്ളവനേ, പരമനും അപരനും ആയവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
അനീശ്വരസ്ത്വം ജഗദീശ്വരസ്ത്വം ഗുണാത്മകസ്ത്വം ഗുണവര്ജിതസ്ത്വമ്
നിനക്ക് യാതൊരു അധികാരവുമില്ലെന്നപോലും നീ ലോകത്തിന്റെ ഈശ്വരനാണ്; ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനായി നീ ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ളവനുമാണ്.
ത്വമേവ നിര്വാണപദ പ്രദോസി ത്വമേവ നിര്വാണമനംതശക്തേ
പരമശാന്തിയുടെ സ്ഥിതിയായ മോക്ഷം നീയാണു തന്നെ; അനന്തമായ മോക്ഷശക്തി നീയാണു തന്നെ.
ത്വത്തോ ജഗത്ത്വം ജഗദേവസാക്ഷാജ്ജഗത്ത്വദീയം ജഗദേകബംധോ
ലോകം നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; നീ തന്നെയാണ് ലോകം; ഈ ലോകം നിനക്കാണ് പൂർണ്ണമായും; ലോകത്തിനൊറ്റ സ്നേഹിതൻ നീയാണു.
മൃഡസ്ത്വമേവ ശ്രുതിവര്ത്മഗേഷു ത്വമേവ ഭീമോഽശ്രുതിവര്ത്മഗേഷു
വേദങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവരിൽ നീയാണു മൃദൻ; വേദങ്ങൾ അനുസരിക്കാത്തവരിൽ നീയാണു ഭീമൻ.
ത്വമേവ ശൂലീ ദ്വിഷതാം ത്വമേവ വിനമ്രചേതോ വചസാം ശിവോസി
ശത്രുക്കൾക്കെതിരെ ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനായി നീയാണു; വിനയമുള്ള മനസ്സുള്ളവർക്കു വാക്കിൽ ശിവനായി നീയാണു.
നമോസ്തു തേ ശംകര ശാംതശംഭോ നമോസ്തു തേ ചംദ്രകലാവതംസ
ശാന്തനും ശംഭുവും ആയ ശങ്കരനേ, നിനക്ക് വന്ദനം. ചന്ദ്രക്കല ധരിച്ചവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
സ ഏവ ധന്യസ്തവ ഭക്തിഭാഗ്യസ്തവാര്ചകോ യഃ സുകൃതീ സ ഏവ 4.2.78.
നിനക്ക് ഭക്തിയുള്ളവനും നിനയെ ആരാധിക്കുന്നവനും മാത്രമാണ് സത്യത്തിൽ ഭാഗ്യശാലിയും പുണ്യവാനുമാകുന്നത്.
കസ്ത്വാമിഹ സ്തോതുമനംതശക്തേ ശക്നോതി മാദൃഗ്ലഘുബുദ്ധിവൈഭവഃ
അനന്തശക്തിയേ, എന്റെ പോലെയുള്ള ചെറുതായ ബുദ്ധിയുള്ളവർക്ക് നിനയെ സ്തുതിക്കാൻ കഴിയുമോ?
സ്കംദ ഉവാച ഉദീര്യ സൂര്യസ്യ സുതോതിഭക്ത്യാ നമഃ ശിവായേതി സമുച്ചരന്സഃ
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സൂര്യപുത്രൻ ഭക്തിപൂർവ്വം 'ശിവായ നമഃ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ചു.
തതഃ ശിവസ്തം തപസാതിഖിന്നം നിവാര്യ താഭ്യഃ പ്രണതിഭ്യ ഈശ്വരഃ
ശിവൻ, ആ ഈശ്വരൻ, തപസ്സിൽ ക്ഷീണിച്ചവനെ തടഞ്ഞു, അവന്റെ നമസ്കാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
ത്വമേവ ധര്മാധികൃതൌ സമസ്ത ശരീരിണാം സ്ഥാവരജംഗമാനാമ്
സകല ശരീരധാരികളുടെയും, ചലനശീലികളുടെയും അചലങ്ങളുടെയും ധർമ്മത്തിൽ നീയാണു പ്രധാനാധികാരി.
ത്വം ദക്ഷിണായാശ്ച ദിശോധിനാഥസ്ത്വം കര്മസാക്ഷീ ഭവ സര്വജംതോഃ
തക്ഷിണ ദിക്കിന്റെ നാഥൻ നീയാണു; എല്ലാ ജീവികളുടെ കർമ്മങ്ങൾക്കു സാക്ഷിയായവനുമാണ് നീ.
ത്വയാ യദേതന്മമഭക്തിഭാജാ ലിംഗം സമാരാധിതമത്ര ധര്മ
എന്റെ ഭക്തൻ ഈ ലിംഗത്തെ ഇവിടെ ആരാധിച്ചത് നിന്റെ മുഖാന്തിരമാണ്, ധർമ്മനേ.
ധര്മേശ്വരം യഃ സകൃദേവ മര്ത്യോ വിലോകയിഷ്യത്യവദാതബുദ്ധിഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ധർമ്മേശ്വരനെ ഒരിക്കൽ പോലും ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ—
കൃത്വാപ്യഘാനാമിഹ യഃ സഹസ്രം ധര്മേശ്വരം പശ്യതി ദൈവയോഗാത്
ഇവിടെ ആയിരം പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും, ദൈവകൃപയാൽ ധർമ്മേശ്വരനെ കാണുന്നവൻ —
യോ ധര്മപീഠം പ്രതിലഭ്യ കാശ്യാം സ്വശ്രേയസേ നോ യതതേഽത്ര മര്ത്യഃ ത്വയാ യഥാപ്താ ഇഹ ധര്മരാജ മനോരഥാസ്തേ ഗുരുഭിസ്തപോഭിഃ 4.2.78.
കാശിയിൽ ധർമ്മപീഠം ലഭിച്ചിട്ടും, സ്വാർത്ഥക്ഷേമത്തിനായി ശ്രമിക്കാത്ത മനുഷ്യൻ, ധർമ്മരാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചപോലെ, ഗുരുക്കന്മാരുടെയും തപസ്സിന്റെയും ഫലമായി അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറും.