ലക്ഷാണ്യഷ്ടൌ ചതുഃഷഷ്ടിസഹസ്രൈഃ പരികീര്തിതമ്
അഷ്ടുലക്ഷം അറുപത്തിനാലായിരം വർഷം ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ ദൈർഘ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു.
ലക്ഷൈശ്ചതുര്ഭിര്വിഖ്യാതോ ദ്വാത്രിംശദ്ഭിഃ കലിസ്തഥാ
കലിയുഗം നാലുലക്ഷം മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം വർഷം നീളുന്നതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ചതുഷ്പദഃ കൃതേ ധര്മഃ ശുക്ലവര്ണോ ജനാര്ദനഃ
കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം നാലു കാൽ നിലനിൽക്കുന്നു; ജനാർദ്ദനൻ വെള്ള നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ക്രിയതേ ച തദാ ധര്മോ നാകാലേ മരണം നൃണാമ്
അപ്പോൾ ധർമ്മം നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നു; ആളുകൾക്ക് സമയത്തിനു മുമ്പ് മരണം സംഭവിക്കില്ല.
കാമഃ ക്രോധോ ഭയം ലോഭോ മത്സരശ്ചാഭ്യസൂയതാ
ആസക്തി, കോപം, ഭയം, ലാഭം, അസൂയ, വൈരം എന്നിവ ഇല്ലാതിരിക്കുന്നു.
തതസ്ത്രേതായുഗേ ജാതസ്ത്രിപാദോ ധര്മ ഏവ ച
അതിനുശേഷം ത്രേതായുഗത്തിൽ ധർമ്മം മൂന്നു കാൽ മാത്രം നിലനിൽക്കും.
തസ്മിന്യജ്ഞാഃ പ്രവര്ത്തംതേ പ്രാണിനാമിഷ്ടദായിനഃ
ആയുഗത്തിൽ ജീവികൾ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും, ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ സ്നാനൈര്ദാനൈഃ പൃഥഗ്വിധൈഃ
തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം, സ്നാനം, വിവിധ തരത്തിലുള്ള ദാനം എന്നിവയിലൂടെ അതു നടക്കുന്നു.
തതസ്തു ദ്വാപരം നാമ തൃതീയം യുഗ മുച്യതേ 7.3.10.
അതിനുശേഷം മൂന്നാമത്തെ യുഗം ദ്വാപരയുഗം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
ഫലാകാംക്ഷാപ്രവൃത്താനി ജപയജ്ഞതപാംസി ച
അവിടെ ഫലാശയത്തോടെ ജപം, യജ്ഞം, തപസ്സ് എന്നിവ നടത്തപ്പെടുന്നു.
തത്രാന്യോന്യം മഹീപാലാ യുയുധുര്വസുധാതലേ
ആയുഗത്തിൽ രാജാക്കന്മാർ തമ്മിൽ ഭൂമിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു.
തതഃ കലിയുഗം ഘോരം ചതുര്ഥം തു പ്രവ ര്ത്തതേ
അതിനുശേഷം ഭയാനകമായ നാലാമത്തെ കാലഘട്ടമായ കലിയുഗം ആരംഭിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണവര്ണോ ഭവേദ്വിഷ്ണുഃ പാപാധിക്യം പ്രവര്തതേ
വിഷ്ണു കറുത്ത നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; പാപം അധികമായി വളരുന്നു.
അര്ഥലുബ്ധാസ്തഥാ ഭൂപാ ലോഭമോഹശതാന്വിതാഃ
രാജാക്കന്മാർ ധനലോഭികളായി, അനവധി ആഗ്രഹങ്ങളും മോഹങ്ങളും നിറഞ്ഞവരായി മാറുന്നു.
അല്പക്ഷീരാസ്തഥാ ഗാവഃ സത്യഹീനാ ദ്വിജാതയഃ
ആ കാലത്ത് പശുക്കൾക്ക് കുറച്ച് മാത്രം പാൽ ലഭിക്കും; ദ്വിജന്മാർ സത്യവിരുദ്ധരാവും.
സത്യഹീനാസ്തഥാ പാപാ ഭവിഷ്യംതി കലൌ യുഗേ
അങ്ങനെ തന്നെ, കലിയുഗത്തിൽ പാപികൾക്കും സത്യബോധം ഇല്ലാതാകും.
നാര്യോ ദ്വാദശമേ വര്ഷേ ഭവിഷ്യംതി സുഗര്ഭിതാഃ
പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ സ്ത്രീകൾ ഗർഭിണികളാകും.
ഏകാകാരാ ഭവിഷ്യംതി സര്വവര്ണാശ്രമാശ്ച വൈ
എല്ലാ വർണങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതാകും.
വ്യര്ഥാനി തത്ര തീര്ഥാനി മ്ലേച്ഛസ്പൃഷ്ടാനി സര്വശഃ 7.3.10.
അവിടെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും വിദേശികൾ സ്പർശിച്ച് പൂർണ്ണമായും നിർഥകമാകും.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തതോ വാക്യം ബ്രഹ്മണോഽവ്യക്തജന്മനഃ
ഇത് കേട്ട ശേഷം അവർ അവ്യക്തജനനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
സ്ഥാനം നോ ബ്രൂഹി ദേവേശ സ്ഥാതവ്യം ച സദൈവ ഹി
ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും താമസിക്കേണ്ട സ്ഥലം ദയവായി പറയൂ.
അതസ്തത്ര ച ഗംതവ്യം തീര്ഥൈരായതനൈഃ സഹ
അതിനാൽ, തീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും കൂടെ അവിടെ പോകേണ്ടതുണ്ട്.
അപി കൃത്വാ മഹത്പാപമര്ബുദം പ്രേക്ഷതേ തു യഃ
വലിയ പാപം ചെയ്തവൻ പോലും അർബുദപർവതം കണ്ട് നോക്കിയാൽ,
തതഃ സര്വാണി തീര്ഥാനി ഗതാനി ച കലൌ യുഗേ
അതിനാൽ, കലിയുഗത്തിൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവിടം വിട്ടുപോയി.
ഭൂമാവര്ബുദശൈലേന്ദ്രേ സംസ്ഥിതാനി കലേര്ഭയാത്
കലിയുഗത്തെ ഭയന്ന് ഭൂമിയിലെ പർവതാധിപനായ അർബുദപർവതത്തിൽ അവയൊക്കെ സ്ഥിതി ചെയ്തു.
കുരുക്ഷേത്രം പ്രഭാസം ച ബ്രഹ്മാവര്തം തഥൈവ ച
കുരുക്ഷേത്രം, പ്രഭാസം, ബ്രഹ്മാവർത്തം എന്നിവയും
തേഷാം വാസശ്ച സഞ്ജാതഃ പര്വതേഽര്ബുദസംജ്ഞികേ
അവയുടെ വാസസ്ഥലം അർബുദ എന്ന പർവതത്തിൽ സ്ഥാപിതമായി.
തത്ര ശാംതാ നരാഃ സമ്യക്പരം നിര്വാണമാപ്നുയുഃ
അവിടെ ശാന്തരായ മനുഷ്യർ പരമമോക്ഷം സാക്ഷാൽ പ്രാപിക്കും.
ശൃണു തത്രാഭവത്പൂര്വം യദാശ്ചര്യം മഹാമതേ 7.3.10.
മഹാമതിയുള്ളവനേ, പുരാതനകാലത്ത് അവിടെ സംഭവിച്ച അത്ഭുതം കേൾക്കു.
തപസ്തേപേ സുധര്മാത്മാ കാമക്രോധവിവര്ജിതഃ
അവിടെ ധർമ്മശീലനായ, ആസക്തിയും കോപവും ഇല്ലാത്ത ഒരാൾ തപസ്സ് ചെയ്തു.