വാരാണസീ യദാ പ്രാപ്താ കദാചിത്കാലപര്യയാത്
വാരാണസി യാതൊരു സമയത്തും, വിധിയുടെ പ്രവാഹത്തിൽ ലഭിച്ചാൽ,
പൂര്വതോ മണികര്ണീശോ ബ്രഹ്മേശോ ദക്ഷിണേ സ്ഥിതഃ
കിഴക്കോട്ട് മണികർണ്ണീശൻ നില്ക്കുന്നു, തെക്കോട്ട് ബ്രഹ്മേശൻ നില്ക്കുന്നു,
ഇത്യേതദുത്തമം ക്ഷേത്രമവിമുക്തേ മഹാഫലമ്
ഇങ്ങനെ, ഈ ഉത്തമമായ അവിമുക്തഭൂമി മഹത്തായ ഫലം നൽകുന്നു.
ക്ഷേത്രം പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ രാജസൂയഫലം ലഭേത്
ഭൂമിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ രാജസൂയയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
അവിമുക്ത സമം ക്ഷേത്രമപി ബ്രഹ്മാംഡഗോലകേ
അവിമുക്തത്തിന് തുല്യമായ മറ്റൊരു ഭൂമി ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലും ഇല്ല.
രക്ഷംതി സതതം ക്ഷേത്രം യത്ര പാശാസിപാണയഃ
പാശവും വാളും കൈവശമുള്ളവർ ഈ ഭൂമിയെ എല്ലായ്പ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
പ്രാഗ്ദ്വാരമട്ടഹാസശ്ച ഗണകോടിപരീവൃതഃ 4.2.74.
കിഴക്കേ വാതിലിൽ അട്ടഹാസൻ, അനേകം ഗണങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
തഥൈവ ഭൂതധാത്രീശഃ ക്ഷേത്രദക്ഷിണരക്ഷകഃ
അതുപോലെ തന്നെ, ഭൂതധാത്രീശൻ ഈ ഭൂമിയുടെ തെക്കേ ഭാഗം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
ഉദഗ്ദ്വാരം തഥാ രക്ഷേദ്ഘംടാകര്ണോ മഹാഗണഃ
വടക്കേ വാതിലിൽ മഹാഗണനായ ഘണ്ടാകർണ്ണൻ കാവൽ നിൽക്കുന്നു.
രക്ഷഃ കാഷ്ഠാം ശംകുകര്ണോ ദൃമിചംഡോ മരുദ്ദിശമ്
രക്ഷസുകളുടെ കാടിൽ ശങ്കുകർണ്ണൻ കാവൽ നോക്കുന്നു, കാറ്റിന്റെ ദിക്കിൽ ദൃമിചണ്ടൻ ഉണ്ട്.
കാലാക്ഷോരണ ഭദ്രസ്തു കൌലേയഃ കാലകംപനഃ
കാളാക്ഷൻ, രണാ, ഭദ്രൻ, കൌലേയൻ, കാളകമ്പനൻ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
വീരഭദ്രോ നഭശ്ചൈവ കര്ദമാലിപ്തവിഗ്രഹഃ
വീരഭദ്രനും നഭസ്സും, ചെളി പുരട്ടിയ ശരീരങ്ങളോടെ അവിടെയുണ്ട്.
വിശാലാക്ഷോ മഹാഭീമഃ കുംഡോദരമഹോദരൌ
വിശാലാക്ഷൻ, അത്യന്തം ഭയങ്കരൻ, കൂടാതെ കുണ്ടോദരനും മഹോദരനും അവിടെ ഉണ്ട്.
നംദിസേനശ്ച പംചാലഃ ഖരപാദകരംടകഃ
നന്ദിസേനനും പഞ്ചാലനും, കരപാദനും കരണ്ടകനും അവിടെയുണ്ട്.
തസ്മിന്ക്ഷേത്രേ മഹാപുണ്യേ ലിംഗമോംകാരസംജ്ഞകമ്
അവിടെ മഹാപുണ്യമായ ആ സ്ഥലത്ത് ഓംകാരമെന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ലിംഗം ഉണ്ട്.
കപിലശ്ചൈവ സാവര്ണിഃ ശ്രീകംഠഃ പിഗലോംശുമാന്
കപിലനും സാവർണിയും, ശ്രീകണ്ഠനും പിഗലനും ഉംശുമാനും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഏകദാ തസ്യ ലിംഗസ്യ കൃത്വാ പംചാപിപൂജനമ് 4.2.74.
ഒരു ദിവസം ആ ലിംഗത്തിന് അഞ്ചു വിധ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് പൂജ നടത്തി.
അന്യച്ച തേ പ്രവക്ഷ്യാമി തത്ര യദ്വൃത്തമദ്ഭുതമ്
മഹർഷേ, അവിടെ നടന്ന അത്ഭുതമായ മറ്റൊരു സംഭവവും ഞാൻ നിന്നോട് പറയും.
ഏകാ ഭേകീ മുനേ തത്ര ചരംതീ ലിംഗ സന്നിധൌ
മഹർഷേ, അവിടെ ലിംഗത്തിനടുത്ത് ഒരു തവള സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
സാ തത്ര മൃത്യും ന പ്രാപ ശിവനിര്മാല്യഭക്ഷണാത്
അവൾ ശിവനു സമർപ്പിച്ച അവശിഷ്ടം കഴിച്ചതിനാൽ അവിടെ മരണം അനുഭവിച്ചില്ല.
വരം വിഷമപിപ്രാശ്യം ശിവസ്വം നൈവ ഭക്ഷയേത്
വിഷം കഴിക്കുന്നത് പോലും ശിവന്റെ വസ്തു കഴിക്കുന്നതിനെക്കാൾ നല്ലതാണ്.
ശിവസ്യ പരിപുഷ്ടാംഗാഃ സ്പര്ശനീയാ ന സാധുഭിഃ
ശിവന്റെ അവശിഷ്ടം കഴിച്ച് വളർന്ന ശരീരമുള്ളവരെ സന്മാർഗ്ഗികൾ സ്പർശിക്കരുത്.
കശ്ചിത്കാകഃ സമാലോക്യ മംഡൂകീം താമിതസ്തതഃ
ഒരു കാക്ക ആ തവളയെ കണ്ടു, ഇവിടെയും അവിടെയും നിന്ന് അവളരികിൽ എത്തി.
വര്ഷാഭ്വീ തേന സാ ക്ഷിപ്താ കാകേന ക്ഷേത്രബാഹ്യതഃ
മഴക്കാലത്ത് ആ തവളയെ കാക്ക പിടിച്ച് ആ സ്ഥലത്തിനകത്തു നിന്ന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
പ്രദക്ഷിണീകരണതോ ലിംഗസ്യസ്പര്ശനാദപി
ലിംഗം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതും അതിനെ സ്പർശിച്ചതും കാരണം,
ശുഭാവയവസംസ്ഥാനാ ശുഭലക്ഷണലക്ഷിതാ
അവൾ മനോഹരമായ രൂപവും, ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ലഭിച്ചു.
സമ്യഗ്ഗീതരഹസ്യജ്ഞാ നിതരാം മധുരസ്വരാ 4.2.74.
അവൾക്ക് പാട്ടിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി അറിയാമായിരുന്നു, അവളുടെ സ്വരം അത്യന്തം മധുരമായിരുന്നു.
താനാ ഏകോനപംചാശ താലാ ഏകോത്തരംശതമ്
നാല്പത്തൊൻപത് സ്വരങ്ങളും നൂറൊന്ന് താളങ്ങളും ഉണ്ട്.
ഷഡ്വിംശദ്രാഗരാഗിണ്യ ഇതി രാഗി മുദാവഹാഃ
ഇരുപത്താറ് രാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്, ഓരോന്നിനും തനതായ ഭാവം ഉണ്ടാകുന്നു, ഈ രാഗങ്ങൾ സന്തോഷം നൽകുന്നു.
യാവംത ഏവ താലാഃ സ്യു രാഗാസ്താവംത ഏവ ഹി
എത്ര താളങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്രയേറെ രാഗങ്ങളും ഉണ്ട്; രാഗങ്ങളുടെ എണ്ണം താളങ്ങൾക്കൊപ്പം ഒത്തിരിക്കുന്നു.