കാംചിദ്ദിശം സമാലംബ്യ നിര്വേദം പരമം ഗതഃ
ഒരു ദിശയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, അവൻ പരമമായ വിരക്തി നേടി.
പ്രതിതീര്ഥം പ്രതിനദി സ ബഭ്രാമ തപോയുതഃ
തപസ്സോടെ അവൻ ഓരോ തീർത്ഥത്തിലും ഓരോ നദിയിലും സഞ്ചരിച്ചു.
അധ്യുവാസ സ താവംതി സംയതേംദ്രിയമാനസഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച് അവൻ അവിടെ കുറേ നാൾ താമസിച്ചു.
മനോരഥോപദേഷ്ടാ ച കുത്രചിത്ക്വാപി നേക്ഷിതഃ
അവന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഉപദേശകൻ എവിടെയും കാണപ്പെട്ടില്ല.
രേവാതടേ നിരൈക്ഷിഷ്ട തീര്ഥം ചാമരകംടകമ്
രേവാനദിയുടെ തീരത്ത് അമരകണ്ഠകക്ഷേത്രം അവൻ കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്ടമനാ ആസീച്ചേതഃ സ്ഥൈര്യമവാപ ഹ
അത് കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സ് ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു; ഹൃദയം സ്ഥിരത നേടി.
വിഭൂതിഭൂഷിതതനൂന്കൃതലിംഗസമര്ചനാന് 4.2.74.
വിഭൂതി ധരിച്ച് ലിംഗാരാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരെ അവൻ കണ്ടു.
സ്വസ്ഥോപവിഷ്ടാന്സ്വപുരോരഗ്രതോഽചലമാനസാന്
സ്വന്തം നഗരത്തിൽ, അവന്റെ മുമ്പിൽ, മനസ്സു അശാന്തമില്ലാതെ ഇരുന്നവരെ കണ്ടു.
പ്രബദ്ധഹസ്തയുഗലഃ പ്രണമതരകംധരഃ
കൈകൾ കൂട്ടി തല താഴ്ത്തി ദമനൻ നമസ്കരിച്ചു.
വാര്ധകേന സമാക്രാംതസ്തപസാ കൃശവിഗ്രഹഃ
വയസ്സിന്റെ ഭാരത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച്, തപസ്സുകൊണ്ട് ദേഹമൊടുങ്ങിയവനായി.
പപ്രച്ഛ ദമനം ചേതി കസ്ത്വം കസ്മാദിഹാഗതഃ
അവൻ ദമനനോടു ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്?'
ഭഗോഃ പാശുപതാചാര്യ സര്വജ്ഞാരാധനപ്രിയ
ഭഗവാന്റെ പാശുപതമാർഗ്ഗത്തിലെ ആചാര്യനും സർവ്വജ്ഞനാരാധനയിൽ ഭക്തനുമാണ്.
കഥയാമി യഥാര്ഥം തേ നിജചേതോവിചേഷ്ടിതമ്
എന്റെ മനസ്സിന്റെ സഞ്ചാരങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്ക് സത്യമായി പറയും.
സംസാരാസാരതാം ജ്ഞാത്വാ വാനപ്രസ്ഥമശിശ്രിയമ്
ലോകജീവിതത്തിന്റെ വ്യർത്ഥത്വം മനസ്സിലാക്കി ഞാൻ വനവാസം സ്വീകരിച്ചു.
സ്നാതം ബഹുഷു തീര്ഥേഷു മംത്രാ ജപ്താസ്തു കോടിശഃ
നാനാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഞാൻ കുളിച്ചു, ലക്ഷക്കണക്കിന് മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു.
ശുശ്രൂഷിതാശ്ച ഗുരവോ ബഹവോ ബഹ്വനേഹസമ്
ദോഷരഹിതരായ അനേകം ഗുരുക്കന്മാരെ ഞാൻ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു.
ശിഖരാണി ഗിരീംദ്രാണാം മയാ ചാധ്യുഷിതാന്യഹോ 4.2.74.
പർവ്വതരാജാക്കളുടെ ശിഖരങ്ങളിൽ ഞാൻ താമസിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.
രസായനാനി ബഹുശഃ സേവിതാനി മയാ പുനഃ
നാനാ രസായനങ്ങൾ ഞാൻ പലതവണ പരീക്ഷിച്ചു.
മയാ പ്രവിഷ്ടാ ബഹുശഃ കൃതാംതവദനോപമാഃ
മരണത്തിന്റെ മുഖംപോലെയുള്ള അനേകം സ്ഥലങ്ങളിൽ ഞാൻ കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്.
പരം കിംചിത്ക്വചിന്നൈക്ഷി സിദ്ധ്യംകുരമപി പ്രഭോ
എങ്കിലും, പ്രഭോ, എവിടെയും യഥാർത്ഥ സിദ്ധിയുടെ ഒരു സൂചന പോലും ഞാൻ കണ്ടില്ല.
മനസഃ സ്ഥൈര്യമാപന്നമിവ സംപ്രാപ്തസിദ്ധിനാ
സിദ്ധി പ്രാപിച്ചവനെന്നപോലെ എന്റെ മനസ്സ് സ്ഥിരതയിലായി.
തേനൈവ മഹതീ സിദ്ധിര്ഭവിത്രീ മമ നാന്യഥാ
അതുവഴിയേ ഞാൻ മഹത്തായ സിദ്ധി നേടും; മറ്റുവഴിയില്ല.
അനേനൈവ ശരീരേണ പാര്ഥിവേന പ്രഥീയസീ
ഈ ഭൂമിയിൽ നിന്നുണ്ടായ ശക്തമായ ശരീരത്തോടുകൂടി,
പ്രത്യക്ഷദൃഷ്ടം പ്രോവാച മഹദാശ്ചര്യമുത്തമമ് മുമുക്ഷൂണാം ധൃതവതാം മഹാപാശുപതം വ്രതമ്
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും ദൃഢനിശ്ചയമുള്ളവർക്കും, മഹാപാശുപതവ്രതത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വം നേരിട്ട് കണ്ടതുപോലെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭൂത്വാ തദാ തേ കഥയാമ്യഹമ്
ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു; അതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് പറയുന്നു.
അവിമുക്തേ മഹാക്ഷേത്രേ സര്വസിദ്ധിപ്രദേ സതാമ്
സത്പുരുഷന്മാർക്ക് എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്ന മഹാക്ഷേത്രമായ അവിമുക്തത്തിൽ,
സമാശ്രിതാനാം ജംതൂനാം സര്വേഷാം സര്വകര്മണാമ് 4.2.74.
അവിടെ അഭയം പ്രാപിച്ച എല്ലാ ജീവികൾക്കും അവരുടെ എല്ലാ കർമങ്ങൾക്കും,
കര്മഭൂരുഹ ദാവാഗ്നൌ സംസാരാബ്ധ്യൌര്വശോചിപി
കർമ്മവൃക്ഷത്തിന്റെ കാട്ടുതീയിൽ, സംസാരസമുദ്രത്തിന്റെ ദാഹത്തിൽ,
ദീര്ഘനിദ്രാ പ്രസുപ്താനാം പരമോദ്ബോധദായിനി
ദീർഘനിദ്രയിൽ മുങ്ങിയവർക്കു പരമോന്നതമായ ഉണർവ് നൽകുന്നു.
അനേകജന്മജനിത മഹാപാപാദ്രിവജ്രിണി
അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച മഹാപാപങ്ങളുടെ പർവ്വതം തകർക്കുന്ന വജ്രമാണ് അതു.