തഥാ സരസ്വതീ ദേവീ ചൂതവൃക്ഷാദ്വിനിര്ഗതാ
അതു പോലെ തന്നെ, സരസ്വതി ദേവിയും മാവിൻമരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
കഥമത്ര സമായാതഃ കേദാരശ്ചാത്ര കൌതുകമ്
കേദാരം ഇവിടെ എങ്ങനെ എത്തി? ഇതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയാണ്.
ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭൂത്വാ യഥാ ജാതം ശ്രുതം തു വൈ
ഇത് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്നു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഗംഗാദ്യാനി ച തീര്ഥാനി കേദാരാദ്യാ ദിവൌകസഃ
ഗംഗയാൽ ആരംഭിക്കുന്ന തീർത്ഥങ്ങളും, കേദാരമുതൽ ദിവ്യസ്ഥലങ്ങളും,
ബ്രഹ്മാണം പ്രതി രാജേന്ദ്ര ഗതാഃ സര്വേ മഹര്ഷയഃ
രാജാധിരാജാ, മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മാവിനോടു ചേർന്ന് ചെന്നു.
സമുദായേ ച ദേവാനാം സര്വതീര്ഥാനി പാര്ഥിവ
ദേവന്മാരുടെ സംഗമത്തിൽ, രാജാവേ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതഃ കഥാപ്രസംഗേന ഇന്ദ്രഃ പ്രാഹ ചതുര്മുഖമ്
അപ്പോൾ കഥയുടെ ഇടയിൽ, ഇന്ദ്രൻ നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഇന്ദ്ര ഉവാച ഭഗവന്പുണ്യമാഹാത്മ്യം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാംപ്രതമ്
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, ഈ പുണ്യത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ ഇപ്പോൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അഷ്ടാവിംശതിഭിഃ സാര്ദ്ധം സഹസ്രൈഃ കൃതമുച്യതേ ॥ 7.3.10.
കൃതയുഗം ഇരുപത്തിയെട്ടായിരം വർഷം നീളുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ലക്ഷദ്വാദശഭിഃ പ്രോക്തം യുഗം ത്രേതാഭിസംജ്ഞിതമ്
ത്രേതായുഗം പന്ത്രണ്ടുലക്ഷം വർഷം നീളുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ലക്ഷാണ്യഷ്ടൌ ചതുഃഷഷ്ടിസഹസ്രൈഃ പരികീര്തിതമ്
അഷ്ടുലക്ഷം അറുപത്തിനാലായിരം വർഷം ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ ദൈർഘ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു.
ലക്ഷൈശ്ചതുര്ഭിര്വിഖ്യാതോ ദ്വാത്രിംശദ്ഭിഃ കലിസ്തഥാ
കലിയുഗം നാലുലക്ഷം മുപ്പത്തിരണ്ടായിരം വർഷം നീളുന്നതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ചതുഷ്പദഃ കൃതേ ധര്മഃ ശുക്ലവര്ണോ ജനാര്ദനഃ
കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം നാലു കാൽ നിലനിൽക്കുന്നു; ജനാർദ്ദനൻ വെള്ള നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ക്രിയതേ ച തദാ ധര്മോ നാകാലേ മരണം നൃണാമ്
അപ്പോൾ ധർമ്മം നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നു; ആളുകൾക്ക് സമയത്തിനു മുമ്പ് മരണം സംഭവിക്കില്ല.
കാമഃ ക്രോധോ ഭയം ലോഭോ മത്സരശ്ചാഭ്യസൂയതാ
ആസക്തി, കോപം, ഭയം, ലാഭം, അസൂയ, വൈരം എന്നിവ ഇല്ലാതിരിക്കുന്നു.
തതസ്ത്രേതായുഗേ ജാതസ്ത്രിപാദോ ധര്മ ഏവ ച
അതിനുശേഷം ത്രേതായുഗത്തിൽ ധർമ്മം മൂന്നു കാൽ മാത്രം നിലനിൽക്കും.
തസ്മിന്യജ്ഞാഃ പ്രവര്ത്തംതേ പ്രാണിനാമിഷ്ടദായിനഃ
ആയുഗത്തിൽ ജീവികൾ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും, ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ സ്നാനൈര്ദാനൈഃ പൃഥഗ്വിധൈഃ
തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം, സ്നാനം, വിവിധ തരത്തിലുള്ള ദാനം എന്നിവയിലൂടെ അതു നടക്കുന്നു.
തതസ്തു ദ്വാപരം നാമ തൃതീയം യുഗ മുച്യതേ 7.3.10.
അതിനുശേഷം മൂന്നാമത്തെ യുഗം ദ്വാപരയുഗം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
ഫലാകാംക്ഷാപ്രവൃത്താനി ജപയജ്ഞതപാംസി ച
അവിടെ ഫലാശയത്തോടെ ജപം, യജ്ഞം, തപസ്സ് എന്നിവ നടത്തപ്പെടുന്നു.
തത്രാന്യോന്യം മഹീപാലാ യുയുധുര്വസുധാതലേ
ആയുഗത്തിൽ രാജാക്കന്മാർ തമ്മിൽ ഭൂമിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു.
തതഃ കലിയുഗം ഘോരം ചതുര്ഥം തു പ്രവ ര്ത്തതേ
അതിനുശേഷം ഭയാനകമായ നാലാമത്തെ കാലഘട്ടമായ കലിയുഗം ആരംഭിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണവര്ണോ ഭവേദ്വിഷ്ണുഃ പാപാധിക്യം പ്രവര്തതേ
വിഷ്ണു കറുത്ത നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; പാപം അധികമായി വളരുന്നു.
അര്ഥലുബ്ധാസ്തഥാ ഭൂപാ ലോഭമോഹശതാന്വിതാഃ
രാജാക്കന്മാർ ധനലോഭികളായി, അനവധി ആഗ്രഹങ്ങളും മോഹങ്ങളും നിറഞ്ഞവരായി മാറുന്നു.
അല്പക്ഷീരാസ്തഥാ ഗാവഃ സത്യഹീനാ ദ്വിജാതയഃ
ആ കാലത്ത് പശുക്കൾക്ക് കുറച്ച് മാത്രം പാൽ ലഭിക്കും; ദ്വിജന്മാർ സത്യവിരുദ്ധരാവും.
സത്യഹീനാസ്തഥാ പാപാ ഭവിഷ്യംതി കലൌ യുഗേ
അങ്ങനെ തന്നെ, കലിയുഗത്തിൽ പാപികൾക്കും സത്യബോധം ഇല്ലാതാകും.
നാര്യോ ദ്വാദശമേ വര്ഷേ ഭവിഷ്യംതി സുഗര്ഭിതാഃ
പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ സ്ത്രീകൾ ഗർഭിണികളാകും.
ഏകാകാരാ ഭവിഷ്യംതി സര്വവര്ണാശ്രമാശ്ച വൈ
എല്ലാ വർണങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതാകും.
വ്യര്ഥാനി തത്ര തീര്ഥാനി മ്ലേച്ഛസ്പൃഷ്ടാനി സര്വശഃ 7.3.10.
അവിടെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും വിദേശികൾ സ്പർശിച്ച് പൂർണ്ണമായും നിർഥകമാകും.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തതോ വാക്യം ബ്രഹ്മണോഽവ്യക്തജന്മനഃ
ഇത് കേട്ട ശേഷം അവർ അവ്യക്തജനനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: