ഏവം സംപൂജിതസ്തേന ഭക്ത്യാ പരമയാ നൃപ രാജര്ഷീണാം കഥാശ്ചക്രേ ദേവര്ഷീണാം തഥൈവ ച
അങ്ങനെ, രാജാവ് പരമഭക്തിയോടെ ആദരിച്ചപ്പോൾ, വസിഷ്ഠൻ രാജർഷിമാരുടെയും ദേവർഷിമാരുടെയും കഥകൾ പറഞ്ഞു.
തതഃ കഥാവസാനേ തു കസ്മിംശ്ചിന്നൃപസത്തമ
അങ്ങനെ കഥകൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ,
ത്വം വേത്സി സകലം ബ്രഹ്മംസ്തപശ്ചര്യാപ്രഭാവതഃ
നിന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ, ബ്രാഹ്മണനേ, നീ എല്ലാം അറിയുന്നു.
കൌതുകം ഹൃദി മേ ജാതം വര്ത്തതേ മുനിപുംഗവ
മഹാമുനിവരേ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു കൗതുകം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.
കഥയിഷ്യാമി തത്സര്വം യദ്യപി സ്യാത്സുദുര്ല്ലഭമ്
എനിക്ക് അതെല്ലാം പറയാം, അതു കിട്ടാന് എത്രയും ബുദ്ധിമുട്ടാണെങ്കിലും.
നിഷ്കണ്ടകം സദാ ക്ഷേമം സര്വകാമസമന്വിതമ്
അത് എപ്പോഴും കഷ്ടതകളില്ലാതെ, സുരക്ഷിതവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതുമാണ്.
ന ദീനോ ന ച ദുഃഖാര്ത്തോ വ്യാധിഗ്രസ്തോ ന കോഽപി ച
അവിടെ ആരും ദു:ഖിതരല്ല, ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നവരില്ല, രോഗബാധിതരില്ല.
നാരീയം മമ സാധ്വീ ച പ്രാണേഭ്യോഽപി ഗരീയസീ അനയാ ചിംതിതം ബ്രഹ്മന്സര്വം വിസ്തരതോ വദ
എന്റെ ഭാര്യ നല്ലവളാണ്, ജീവനേക്കാള് പ്രിയങ്കരിയുമാണ്; ബ്രാഹ്മണനേ, അവള് ആലോചിച്ചതെല്ലാം നീ വിശദമായി പറയണം.
കിം ദാനസ്യ പ്രഭാവേന വ്രതയാഗസ്യ വാ മുനേ 7.3.9.
ദാനംകൊണ്ടോ, വ്രതയാഗങ്ങളുടെ ഫലത്താലോ ഇതൊക്കെയാണോ, മഹർഷേ?
ജന്മാന്തരകൃതം പുണ്യം പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
മുമ്പത്തെ ജന്മത്തില് സമ്പാദിച്ച പുണ്യം എന്നെ വലിയ ആസ്വാദനത്തിലാക്കി.
വസിഷ്ഠ ഉവാച ശൃണു സര്വം മഹീപാല വിസ്തരേണ ച കഥ്യതേ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ എല്ലാം ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ഞാൻ വിശദമായി പറയും.
അന്യദേഹാംതരേ രാജഞ്ഛൂദ്രജാതിസമുദ്ഭവഃ
മറ്റൊരു ജന്മത്തില്, രാജാവേ, നീ ശൂദ്രവംശത്തിൽ ജനിച്ചു.
കേനചിത്ത്വഥ കാലേന ദുര്ഭിക്ഷേ സമുപസ്ഥിതേ
അപ്പോൾ കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, ഒരു ദുര്ഭിക്ഷം വന്നു.
തതസ്ത്വം ഭാര്യയാ സാര്ദ്ധമന്യദേശാംതരേ ഗതഃ
അതിനുശേഷം, ഭാര്യയോടൊപ്പം നീ മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പോയി.
ത്വയാ ദൃഷ്ടം മനോഹാരി ശുഭം പംകജകാനനമ്
അവിടെ നീ മനോഹരവും ശുഭവുമായ താമരക്കാടുകൾ കണ്ടു.
മനസാ ചിംതിതം ഹ്യേതത്പദ്മാന്യാദായ കരോമ്യഹമ്
നിന്റെ മനസ്സിൽ, 'ഈ താമരകൾ എടുക്കാം' എന്നു വിചാരിച്ചു.
തതഃ പദ്മാനി ഭൂരീണി ഗൃഹീത്വാ ഭാര്യയാ സഹ
അതിനുശേഷം, ഭാര്യയോടൊപ്പം ധാരാളം താമരകൾ എടുത്തു.
ന കേഽപി പ്രതി ഗൃഹ്ണംതി ലോകാ ദുര്ഭിക്ഷപീഡിതാഃ
ദുര്ഭിക്ഷത്തിൽ പീഡിതരായ ജനങ്ങൾ അവയൊന്നും സ്വീകരിച്ചില്ല.
തതോ ദിനാവസാനേ തു ഗുഹാമേകാം സമാശ്രിതഃ 7.3.9.
അതിനുശേഷം, ആ ദിവസം അവസാനിക്കുമ്പോൾ നീ ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ഗുഹയിൽ അഭയം തേടി.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു കര്ണയോസ്തേ സമാഗതഃ
അപ്പോഴാണ്, അപ്രത്യക്ഷമായി ഒരു ശബ്ദം നിന്റെ ചെവികളിൽ എത്തിയത്.
തം ശ്രുത്വാ സഹസോത്ഥായ ജ്ഞാത്വാ ജാഗരണം തതഃ
അത് കേട്ട ഉടനെ നീ എഴുന്നേറ്റു, അതൊരു ജാഗരണം ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.
തത്ര നാഗവതീ വേശ്യാ ശിവരാത്രിപരായണാ
അവിടെ, നാഗവതിയെന്ന പേരുള്ള ഒരു വേശ്യ ശിവരാത്രി ഭക്തിയോടെ ആചരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
തസ്യാഃ പാര്ശ്വേ സ്ഥിതാ ദാസീ ത്വയാ പൃഷ്ടാ നരേശ്വര
അവളുടെ അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന ദാസിയെ നീ ചോദിച്ചു, രാജാവേ.
തയോക്തം ശിവരാത്ര്യാം വൈ വേശ്യേയം വരവര്ണിനീ
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ശിവരാത്രി രാത്രിയിൽ, ഈ സുന്ദരിയായ വേശ്യ...
യഃ ശ്രദ്ധാഭക്തിസംയുക്തഃ കുരുതേ രാത്രിജാഗരമ്
ആ വിശ്വാസവും ഭക്തിയും ഉള്ളവൻ ആ രാത്രി ഉണർന്നിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ—
കൃത്വോപവാസം പദ്മൈര്യ്യഃ പൂജയേത്ത്ര്യംബകം നരഃ
ഉപവാസം പാലിച്ച്, താമരപ്പൂക്കൾകൊണ്ട് ത്രയമ്പകനെ ആരാധിച്ചാൽ—
സകാമോ ലഭതേ കാമാന്ദേവൈരപി സുദുര്ല്ലഭാന് ഏതേഷാം മൂല്യമാദായ പ്രാണാധാരം സമാചര
ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത ഇഷ്ടങ്ങൾ അവൻ നേടും. അവയുടെ വില വാങ്ങി, ജീവൻ നിലനിർത്താനുള്ള പ്രവൃത്തി ചെയ്യുക.
തതസ്ത്വം ഭാര്യയാ ചോക്തോ ഗൃഹ്യമാണേ ച കാംചനേ
പിന്നീട്, പൊന്നെടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഭാര്യ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഉപവാസോ ബലാജ്ജാതോ ഹ്യന്നാഭാവാദ്വയോരപി 7.3.9.
ഭക്ഷണം ഇല്ലായ്മ മൂലം, ഇരുവരും ബലവശാൽ ഉപവാസം പാലിച്ചു.
ഇദം ത്വയാഽദ്യ കര്ത്തവ്യം ത്യാജ്യമസ്യാസ്തു കാംചനമ്
ഇന്ന് നീ ഇതു ചെയ്യണം: അവൾ ഈ പൊൻ വിട്ടുകൊടുക്കട്ടെ.