സദാചാരവിനിര്മുക്താഃ സത്യശൌചപരാങ്മുഖാഃ
നല്ല ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടു, സത്യം ശുദ്ധി എന്നിവയിൽ നിന്ന് മാറിയവർ,
ശൂദ്രാന്നസേവിനോ വിപ്രാ ജിഹ്വാലാ അതിലാലസാഃ
ശൂദ്രഭക്ഷണം ചെയ്യുന്ന, അത്യന്തം ലോലമായ നാവുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ,
കൃത്തിവാസേശ്വരം പ്രാപ്യ സര്വപാപവിവര്ജിതാഃ
അവർ കൃत्तിവാസേശ്വരനെ പ്രാപിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടു പോകും.
കൃത്തിവാസേശ്വരം ലിംഗം സേവ്യം കാശ്യാം തതോ നരൈഃ
അതുകൊണ്ട്, മനുഷ്യർ കാശിയിൽ കൃत्तിവാസേശ്വര ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കണം.
കൃത്തിവാസേശ്വരേ ലിംഗേ ലഭ്യസ്ത്വേകേന ജന്മനാ നശ്യേത്സദ്യോ വിനശ്യേത കൃത്തിവാസേ ശ്വരേക്ഷണാത് ।।4.2.68.
കൃत्तിവാസേശ്വര ലിംഗത്തിൽ ആരാധന നടത്തി ഒരൊറ്റ ജന്മത്തിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും; കൃत्तിവാസേശ്വരനെ ഒറ്റനോട്ടം കണ്ടാൽ പോലും പാപങ്ങൾ ഉടൻ നശിക്കും.
കൃത്തിവാസേശ്വരം ലിംഗം യേര്ചയിഷ്യംതി മാനവാഃ
കൃत्तിവാസേശ്വര ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യർ—
അവിമുക്തേഽത്ര വസ്തവ്യം ജപ്തവ്യം ശതരുദ്രിയമ്
അവിമുക്തക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിച്ച് ശതരുദ്രീയസ്തോത്രം ജപിക്കണം.
സപ്തകോടിമഹാരുദ്രൈഃ സുജപ്തൈര്യത്ഫലം ഭവേത്
ഏഴ് കോടി മഹാരുദ്രന്മാർ മനസ്സോടെ ശതരുദ്രീയസ്തോത്രം ജപിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം—
മാഘ കൃഷ്ണചതുര്ദശ്യാമുപോഷ്യ നിശി ജാഗൃയാത്
മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം ദിവസം ഉപവാസം പാലിച്ച് രാത്രി ഉണർന്നിരിക്കാൻ വേണം.
ശുക്ലായാം പംചദശ്യാം യശ്ചൈത്ര്യാം കര്താ മഹോത്സവമ്
ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനഞ്ചാം ദിവസം ആരെങ്കിലും മഹോത്സവം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ—
കഥയിത്വേതി ദേവേശസ്തത്കൃത്തിം പരിഗൃഹ്യ ച
ദേവാദിദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ കര്മ്മം അംഗീകരിച്ചു.
മഹാമഹോത്സവോ ജാതസ്തസ്മിന്നഹനി കുംഭജ
അന്നേ ദിവസം, കുംഭജന്മാവേ, വലിയ ഉത്സവം ആരംഭിച്ചു.
യത്രച്ഛത്രീകൃതോ ദൈത്യഃ ശൂലമാരോപ്യ ഭൂതലേ
അവിടെ, ദാനവൻ കീഴടക്കി, ഭൂമിയിൽ ശൂലത്തിൽ കുത്തി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്മിന്കുംഡേ നരഃ സ്നാത്വാ കൃത്വാ ച പിതൃതര്പണമ്
ആ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നവൻ—
സ്കംദ ഉവാച കാകാ ഹംസത്വമാപന്നാസ്തത്തീര്ഥസ്യ പ്രഭാവതഃ ।। 4.2.68.
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയാൽ കാക്കകൾക്ക് ഹംസരൂപം ലഭിച്ചു.
ഏകദാ കൃത്തിവാസേ തു ചൈത്ര്യാം യാത്രാഽഭവത്പുരാ
ഒരു സമയത്ത് കൃത്തിവാസത്തിൽ, ചൈത്രമാസത്തിൽ, ഒരു തീർത്ഥയാത്ര നടന്നു.
ബഹുദേവലകൈര്വിപ്ര തം ദൃഷ്ട്വാ പക്ഷിണോ മിലന്
അവിടെ ധാരാളം ദേവതകളെ കണ്ടു, അനേകം പക്ഷികൾ കൂടി വന്നു, ബ്രാഹ്മണനേ.
ബലിപുഷ്ടൈരപുഷ്ടാംഗാ രടതഃ കരടാഃ കടു
ശക്തിയും ദുർബലതയും ഉള്ള കുരങ്ങുകൾ കഠിനമായി കുരച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
തേ ഹന്യമാനാ ന്യപതംസ്തസ്മിന്കുംഡേ നഭോംഗണാത്
അവയെ അടിച്ചപ്പോൾ, ആ കുരങ്ങുകൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ആ കുളത്തിലേക്ക് വീണു.
ആശ്ചര്യവംതസ്തത്രത്യാ യാത്രായാം മിലിതാ ജനാഃ
അവിടെ തീർത്ഥയാത്രക്കായി കൂടിയിരുന്ന ജനങ്ങൾ അതിനെ കണ്ടു അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
അസ്മാസു വീക്ഷമാണേഷു കാകാഃ കുംഡേത്ര യേ പതന്
ഞങ്ങൾ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ആ കുളത്തിലേക്ക് വീണ കാക്കകൾ—
ഹംസതീര്ഥം തദാരഭ്യ കൃത്തിവാസ സമീപതഃ
അത് മുതൽ കൃത്തിവാസത്തിന് സമീപം അതിനെ ഹംസതീർഥം എന്ന് വിളിച്ചു.
അതീവ മലിനാത്മാനോ മഹാമലിന കര്മഭിഃ
വളരെ അശുദ്ധമായ മനസ്സും വലിയ പാപങ്ങളുമുള്ളവർ—
കാശ്യാം സദൈവ വസ്തവ്യം സ്നാതവ്യം ഹംസതീര്ഥകേ
കാശിയിൽ എപ്പോഴും താമസിച്ച് ഹംസതീർഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
കാശ്യാം ലിംഗാന്യനേകാനി മുനേ സംതി പദേപദേ 4.2.68.
മഹർഷേ, കാശിയിൽ ഓരോ ഇടത്തിലും അനേകം ശിവലിംഗങ്ങൾ ഉണ്ടു.
കൃത്തിവാസം സമാരാധ്യ ഭക്തിയുക്തേന ചേതസാ
ഭക്തിപൂർവ്വം മനസോടെ കൃത്തി വാസനെ ആരാധിച്ചാൽ,
ജപോ ദാനം തപോ ഹോമസ്തര്പണം ദേവതാര്ചനമ്
ജപം, ദാനം, തപം, ഹോമം, തർപ്പണം, ദേവതാരാധന —
തീര്ഥം ത്വനാദിസംസിദ്ധമേതത്കലശസംഭവ
ഇത് ആദിമകാലം മുതൽ പൂർണമായ തിരുത്താണ്, കലശത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചതും.
ഏതാനി സിദ്ധലിംഗാനിച്ഛന്നാനി സ്യുര്യുഗേയുഗേ
ഈ സിദ്ധലിംഗങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും മറഞ്ഞ് നിലകൊള്ളുന്നു.
ഹംസതീര്ഥസ്യ പരിതോ ലിംഗാനാമയുതം മുനേ
ഹംസതീർത്ഥത്തിന് ചുറ്റും, മഹർഷേ, പത്തു ആയിരം ലിംഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.