ശുഭേ ജ്യേഷ്ഠേശ്വരസ്ഥാനേ സാംപ്രതം സ ഉമാപതിഃ
ഇപ്പോൾ ഉമാപതി ജ്യേഷ്ഠേശ്വര എന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തിലാണ്.
ആവിഷ്കരോതി പഥികോഽദ്രീംദ്രോ ഹൃഷ്യേത്തദാതദാ
യാത്രക്കാരനു പർവതരാജാവ് പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഉമാനാമാമൃതം പീതം യേനേഹ ജഗതീതലേ
ഉമയുടെ നാമാമൃതം ഭൂമിയിൽ ആരാണ് കുടിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഉമേതിദ്വ്യക്ഷരം മംത്രം യോഽഹര്നിശമനുസ്മരേത്
'ഉമ' എന്ന രണ്ടു അക്ഷരമുള്ള മന്ത്രം, ആരെങ്കിലും പകലും രാത്രിയും അനുസ്മരിച്ചാൽ—
പുനഃ ശുശ്രാവ ഹിമവാന്ഹൃഷ്ടഃ കാര്പടികോദിതമ് കാര്പടിക ഉവാച രാജന്വിശ്വേശ്വരാര്ഥേയഃ പ്രാസാദോ വിശ്വകര്മണാ
ഹിമവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ ആശ്രമവാസിയുടെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും കേട്ടു. ആശ്രമവാസി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വിശ്വേശ്വരനു വേണ്ടി വിശ്വകർമ്മൻ ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയുന്നു.
നിര്മീയതേ സുനിര്മാണോ ജന്മി നിര്വാണദായിനഃ
മോക്ഷം നൽകുന്ന ദൈവത്തിന്റെ ജനനത്തിനായി അതി മനോഹരമായി ആ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
യത്രാതിമിത്രതേജോഭിഃ ശലാകാഭിഃ സമംതതഃ 4.2.66.
എവിടെ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലെ ഉള്ള സുഹൃത്തുക്കൾ ചുറ്റും ദണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ട് നിരത്തി വെച്ചിരിക്കുന്നു,
യത്ര സംതി ശതം സ്തംഭാ ഭാസ്വംതോ ദ്വാദശോത്തരാഃ
എവിടെ നൂറു പന്ത്രണ്ടു എണ്ണമുള്ള, പ്രകാശം പകരുന്ന നൂറു തൂണുകൾ ഉണ്ട്,
ചതുര്ദശസു യാ ശോഭാ വിഷ്ടപേഷു സമംതതഃ
പതിനാലു ലോകങ്ങളിലും ചുറ്റും കാണുന്ന ആ ഭംഗി അവിടെ ഉണ്ട്,
ചംദ്രകാംതമണീനാം ച സ്തംഭാധാര ശിലാശ്ച യാഃ
തൂണുകളുടെ അടിത്തറ ചന്ദ്രകാന്തമണികളാൽ നിർമ്മിതമായ കല്ലുകളാണ്,
പദ്മരാഗേംദ്രനീലാനാം ശാലീനാഃ ശാലഭംജികാഃ
പത്മരാഗവും നീലവും കൊണ്ടുള്ള തൂണുകളും ശില്പങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്,
സ്ഫുരത്സ്ഫടികനിര്മാണ ശ്ലക്ഷ്ണ പദ്മശിലാതലേ
പ്രകാശമുള്ള സ്ഫടികം കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച, മൃദുവായ താമരക്കല്ല് നിലങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്,
ആരക്തപീതമംജിഷ്ഠ നീലകിര്മീരവര്ണകൈഃ
തീവ്രമായ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, മഞ്ഞിഷ്ഠ, മികച്ച നീല നിറങ്ങൾ അവിടെ തെളിയുന്നു,
ദൃക്പിച്ഛിലാ വിലോക്യംതേ മാണിക്യസ്തംഭരാജയഃ
മാണിക്യത്തൂണുകളുടെ രാജസികമായ പ്രകാശം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാവുന്നതാണ്, അതിന്റെ തിളക്കം കാണുമ്പോൾ കണ്ണ് തെന്നിപ്പോകും പോലെ,
രത്നാകരേഭ്യഃ സര്വേഭ്യോ ഗണാ രത്നോച്ചയാന്ബഹൂന്
എല്ലാ രത്നസമുദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സംഘങ്ങൾ അനേകം രത്നക്കൂമ്പാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നു,
യത്ര പാതാലതലതോ നാഗാനാം കോശവേശ്മതഃ
പാതാളത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് നാഗരുടെ ധനഭണ്ഡാരങ്ങൾ അവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു,
ശിവഭക്തഃ സ്വയം യത്ര പൌലസ്ത്യഃ സ്വദ്രികൂടതഃ 4.2.66.
ശിവഭക്തനായ പൗലസ്ത്യൻ സ്വയം അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു,
പ്രാസാദനിര്മിതിം ശ്രുത്വാ ഭക്താ ദ്വീപാംതരസ്ഥിതാഃ
പ്രാസാദം പണിയുന്ന കാര്യം കേട്ടു, ദ്വീപുകളുടെ അകത്തുള്ള ഭക്തർ അവിടെ എത്തുന്നു,
ചിംതാമണിഃ സ്വയം യത്ര കമര്ണേ വിശ്വകര്മണേ
അവിടെ ചിന്താമണി എന്ന കല്ല് തന്നെ ദൈവശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മയ്ക്ക് ലഭ്യമാണ്,
നാനാവര്ണപതാകാശ്ച യത്ര കല്പമഹീരുഹഃ
നാനാവർണ്ണ പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ച കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്,
അബ്ധയോ യത്ര സതതം ദധിക്ഷീരേക്ഷുസര്പിഷാമ്
അവിടെ കടലുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തൈര്, പാൽ, കരിമ്പ് നീര്, നെയ്യ് എന്നിവ കൊണ്ട് ഒഴുകുന്നു,
യത്ര കാമദുഘാ നിത്യം സ്നപയേന്മധുധാരയാ
അവിടെ കാമധേനു പശുക്കൾ എന്നും തേൻ ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹത്തിൽ കുളിപ്പിക്കുന്നു,
ഗംധസാരരസൈര്യം ച സേവതേ മലയാചലഃ
മലയാചലപർവ്വതം സുഗന്ധമുള്ള രസങ്ങൾ കൊണ്ട് സേവനം ചെയ്യുന്നു,
ഇത്യാദ്യ പൂര്വം യത്രാസ്തി പ്രത്യഹം ശംകരാലയേ
ഇങ്ങനെ എല്ലാം മാത്രമല്ല, ഇതിലും കൂടുതൽ, ശങ്കരന്റെ ആലയത്തിൽ ഓരോ ദിവസവും നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇതി തസ്യ സമൃദ്ധിം താം ദൃഷ്ട്വാ ജാമാതുരദ്രിരാട
അങ്ങനെ തന്റെ മകനായ ഭര്ത്താവിന്റെ സമൃദ്ധി കണ്ടു, പര്വതരാജാവ്
തസ്മൈ കാര്പടികായാഥ സ ദത്ത്വാ പാരിതോഷികമ്
അവന് ആ ഭിക്ഷുക്കു ഒരു സമ്മാനം നല്കി
ഉവാചേതി മനസ്യേവ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ 4.2.66.
അതറിഞ്ഞ് അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ണുകള് വിരിയിച്ച്, മനസ്സില് ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് അവന് പറഞ്ഞു
യസ്യ ദേശോ ന വിദിതോ യസ്തു വൃത്തിപരാങ്മുഖഃ 4.2.66.
ആളിന്റെ ദേശം അറിയപ്പെടാത്തതും, ഉപജീവനത്തിനായി ശ്രമിക്കാത്തതും ആണെങ്കില്
സുപര്വണി സുപാത്രായ സുതാഥ ശ്രദ്ധയാധികമ് 4.2.66.
ശുഭദിനത്തില്, യോഗ്യനായവന്ക്ക്, വിശ്വാസപൂര്വ്വം, മകളെ നല്കണം
പ്രണമ്യ ദംഡവദ്ഭൂമൌ കൃതാംജലിപുടൌ ഗണൌ 4.2.66.
ഭൂമിയില് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത്, കയ്യുകള് ചേര്ത്ത് ഭക്തിയോടെ, സേവകര്