തത്രൈവ കുക്കുടേശാഖ്യം ലിംഗം വാപീസമീപഗമ്
അവിടത്തുതന്നെ, കുളം സമീപം കുക്കുടേശ എന്ന ലിംഗവും ഉണ്ട്.
പിതാമഹേശ്വരം ലിംഗം ജ്യേഷ്ഠവാപീതടേ ശുഭമ്
ജ്യേഷ്ഠവാപിയുടെ തീരത്ത് പിതാമഹേശ്വര എന്ന ശുഭലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
പിതാമഹേശാന്നൈര്ഋത്യാം പൂജനീയം പ്രയത്നതഃ
പിതാമഹേശനെ നൈരൃത്യഭാഗത്ത് ഉത്സാഹത്തോടെ ആരാധിക്കണം.
ദിശി പുണ്യജനാഖ്യായാം ലിംഗാജ്ജ്യേഷ്ഠേശ്വരാന്മുനേ
പുണ്യജനാ എന്ന ദിക്കിൽ, ജ്യേഷ്ഠേശ്വരനിൽ നിന്ന് ലിംഗം ഉണ്ട്, മഹർഷേ.
തത്ര വാസുകികുംഡേ ച സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ
അവിടെ വാസുകി കുളത്തിൽ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തണം.
യഃ സ്നാതോ നാഗപംചമ്യാം കുംഡേ വാസുകിസംജ്ഞിതേ
നാഗപഞ്ചമി ദിനത്തിൽ വാസുകി എന്ന പേരിലുള്ള കുളത്തിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ—
കര്തവ്യാ നാഗപഞ്ചമ്യാം യാത്രാ വര്ഷാസു തത്ര വൈ 4.2.66.
നാഗപഞ്ചമിക്ക് മഴക്കാലത്ത് അവിടേക്ക് യാത്ര ചെയ്യണം.
തത്കുണ്ഡാത്പശ്ചിമേ ഭാഗേ ലിംഗം വൈ തക്ഷകേശ്വരമ്
ആ കുളത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തക്ഷകേശ്വര എന്ന ലിംഗം ഉണ്ട്.
മുനേസ്തസ്യോത്തരേ ഭാഗേ കുണ്ഡം തക്ഷകസംജ്ഞിതമ്
ആ മുനിയുടെ വടക്കോട്ട് ഭാഗത്ത് തക്ഷക എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു കുളം ഉണ്ട്.
തത്കുണ്ഡാദുത്തരേ ഭാഗേ ക്ഷേത്രം ക്ഷേമകരഃ സദാ
ആ കുളത്തിന്റെ വടക്കോട്ട് ഭാഗത്ത് എപ്പോഴും ഐശ്വര്യം നൽകുന്ന ഒരു നിലം ഉണ്ട്.
ഭൈരവസ്യ മഹാക്ഷേത്രം തദ്വൈ സാധകസിദ്ധിദമ്
അത് ഭൈരവന്റെ മഹാക്ഷേത്രമാണ്; അതിൽ ഭക്തർക്ക് സിദ്ധി ലഭിക്കും.
തത്ര ചണ്ഡീ മഹാമുണ്ഡാ ഭക്തവിഘ്നോപശാംതിദാ। ബലിപൂജോപഹാരാദ്യൈഃ പൂജ്യാ സ്വാഭീഷ്ടസിദ്ധയേ
അവിടെ ചണ്ഡീ മഹാമുണ്ഡാ ഭക്തരുടെ തടസ്സങ്ങൾ അകറ്റുന്നു; ബലി, പൂജ, ഉപഹാരം തുടങ്ങിയവയാൽ അവളെ ആരാധിച്ചാൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറും.
തസ്യാ യാത്രാം തു യഃ കുര്യാന്മഹാഷ്ടമ്യാം നരോത്തമഃ
ആ മഹാഅഷ്ടമി ദിനത്തിൽ ആരെങ്കിലും അവളുടെ യാത്ര നടത്തുകയാണെങ്കിൽ—
മഹാമുണ്ഡാ പ്രതീച്യാം തു ചതുഃസാഗരവാപികാ
മഹാമുണ്ഡയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ചതുർസാഗര എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു കുളം ഉണ്ട്.
മഹാപ്രസിദ്ധം തത്സ്ഥാനം ചതുഃസാഗരസംജ്ഞിതമ്
അത് വളരെ പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലമാണ്; ചതുർസാഗര എന്നാണ് അതിന്റെ പേര്.
തസ്യാ വാപ്യാശ്ചതുര്ദിക്ഷു പൂജിതാനി ദഹംത്യഘമ്
ആ കുളത്തിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവതകൾ പാപങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
ഹരസ്യ വൃഷഭേണൈവ സ്ഥാപിതം തത്സ്വഭക്തിതഃ 4.2.66.
ഹരൻ തന്റെ കാളയുടെ സഹായത്തോടെ ഭക്തിപൂർവ്വം അതിനെ സ്ഥാപിച്ചു.
വൃഷേശ്വരാദുദീച്യാം തു ഗംധര്വേശ്വരസംജ്ഞിതമ്
വൃഷേശ്വരത്തിന്റെ വടക്കോട്ട് ഭാഗത്ത് ഗന്ധർവേശ്വര എന്ന സ്ഥലമുണ്ട്.
ഗംധര്വേശ്വരമഭ്യര്ച്യ ദത്ത്വാ ദാനാനി ശക്തിതഃ
ഗന്ധർവേശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, കഴിവനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്താൽ—
കര്കോടനാമാ നാഗോസ്തി ഗന്ധര്വേശ്വരപൂര്വതഃ
ഗന്ധർവേശ്വരത്തിന്റെ കിഴക്കോട്ട് ഭാഗത്ത് കർക്കോട്ട എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നാഗൻ ഉണ്ട്.
തസ്യാം വാപ്യാം നരഃ സ്നാത്വാ കര്കോടേശം സമര്ച്യ ച
ആ കുളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് കർക്കോട്ടേശനെ ആരാധിക്കുന്നവർ—
കര്കോട നാഗോ യൈര്ദൃഷ്ടസ്തദ്വാപ്യാം വിഹിതോദകൈഃ
ആ കുളത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ച വെള്ളത്തിൽ കർക്കോട്ട നാഗനെ കണ്ടവർ—
കര്കോടേശാത്പ്രതീച്യാം തു ധുംധുമാരീശ്വരാഭിധമ്
കർക്കോട്ടയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ധുന്ധുമാരീശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു മഹേശ്വരൻ ഉണ്ട്.
പുരൂരവേശ്വരം ലിംഗം തദുദീച്യാം വ്യവസ്ഥിതമ്
അതിനുള്ള വടക്കുഭാഗത്ത് പുരൂരവേശ്വരം എന്ന ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദിഗ്ഗജേനാര്ചിതം ലിംഗം സുപ്രതീകേന തത്പുരഃ
ദിശകളുടെ ആനയായ സുപ്രതീകൻ ആരാധിച്ച ലിംഗം അതിന് മുമ്പിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
സരശ്ച സുപ്രതീകാഖ്യം തത്പുരോ ഭാസതേ മഹത്
അതിന്റെ മുമ്പിൽ സുപ്രതീക എന്ന വലിയ തടാകം പ്രകാശിക്കുന്നു.
തത്രാസ്ത്യേകാ മഹാഗൌരീ നാമ്നാ വിജയഭൈരവീ 4.2.66.
അവിടെ വിജയഭൈരവി എന്ന പേരിൽ ഒരു മഹാഗൗരി മാത്രം ഉണ്ട്.
വരണായാസ്തടേ രമ്യേ ഗണൌ ഹുംഡനമുംഡനൌ
വരണായയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത് ഹുണ്ടനനും മുന്ഡനനും എന്ന രണ്ടു ഗണന്മാർ ഉണ്ട്.
തൌ ദ്രഷ്ടവ്യൌ പ്രയത്നേന ക്ഷേത്രനിര്വിഘ്ന ഹേതവേ
ക്ഷേത്രത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ ആ ഇരുവരെയും ശ്രദ്ധയോടെ ദർശിക്കണം.
സ്കംദ ഉവാച ഇല്വലാരേ കഥാമേകാം ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭവ
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: ഇൽവലാരാ, ഒരു കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.