യതഃ ക്രതുഭുജോ ദേവാഃ ക്രതവോ വേദസംഭവാഃ
ദേവന്മാർ യാഗഭോജികൾ ആണു, യാഗങ്ങൾ വേദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
നിശ്ചിതം ബ്രാഹ്മണാധാരാഃ സര്വേ വേദാഃ സവാസവാഃ 4.2.65.
സഹ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ വേദങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാരിലാണ് ആധാരമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ബ്രാഹ്മണാ യദി നഷ്ടാഃ സ്യുര്വേദാ നഷ്ടാസ്തതഃ സ്വയമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇല്ലാതായാൽ, വേദങ്ങളും സ്വയം ഇല്ലാതാകും.
യജ്ഞേഷു നാശം ഗച്ഛത്സു ഹൃതാഹാരാസ്തതഃ സുരാഃ
യാഗങ്ങൾ നശിച്ചാൽ, ദേവന്മാർക്ക് ഭക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടും.
അഹമേവ ഭവിഷ്യാമി മാന്യസ്ത്രിജഗതീപതിഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ മാത്രമേ മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും പ്രഭുവായി ആദരിക്കപ്പെടൂ.
നിര്വേക്ഷ്യാമി സുഖാന്യേവ രാജ്യേ നിഹതകംടകേ
എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീങ്ങി, രാജ്യത്തിൽ ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
ദ്വിജാഃ ക്വ സംതി ഭൂയാംസോ ബ്രഹ്മതേജോതിബൃംഹിതാഃ
ബ്രഹ്മതേജസ്സിൽ പ്രകാശമുള്ള ആ അനേകം ദ്വിജന്മാർ എവിടെയാണ്?
ഭൂയസാം ബ്രാഹ്മണാനാം തു സ്ഥാനം വാരാണസീ ഭവേത്
അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം വാരാണസി ആകണം.
യത്രയത്ര ഹി തീര്ഥേഷു യത്രയത്രാശ്രമേഷു ച
എവിടെയൊക്കെ തിരുത്തുകളും, എവിടെയൊക്കെ ആശ്രമങ്ങളും ഉണ്ടോ,
ഇതി ദുംദുഭിനിര്ഹ്രാദോ മതിം കൃത്വാ കുലോചിതാമ്
അങ്ങനെ, പാറയുടെ ശബ്ദത്തോടെ, തന്റെ വംശത്തിന് യോജിച്ചതു ചെയ്യാമെന്ന് അവൻ തീരുമാനിച്ചു.
യഥാ കോപി ന വേത്ത്യേവ തഥാച്ഛന്നോഽഭവത്പുനഃ 4.2.65.
ആര്ക്കും ഒന്നും അറിയാൻ കഴിയാത്തപോലെ, അവൻ വീണ്ടും മറഞ്ഞു.
അദൃശ്യരൂപീ മായാവീ ദേവാനാമപ്യഗോചരഃ
അദൃശ്യരൂപം ധരിച്ച്, മായാവിയായി, ദേവന്മാർക്കുപോലും കാണാനാകാത്തവനായി.
പ്രവേശമുടജാനാം ച നിര്ഗമം ച വിലോകയന്
കുടിലുകളിൽ പ്രവേശനവും പുറത്ത് പോകലും ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കി.
നിഃശബ്ദമേവ നയതി നത്യജേദപി കീകസമ്
അവൻ പൂർണ്ണമായ മൗനത്തിൽ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു; ചെറുതായിട്ടുണ്ടായിരുന്നാലും ഒരു പക്ഷിയെയും ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.
ഏകദാ ശിവരാത്രൌ തു ഭക്തസ്ത്വേകോ നിജോടജേ
ഒരു ശിവരാത്രിയിൽ, ഒരു ഭക്തൻ തന്റെ കുടിലിൽ ഒറ്റക്കായിരുന്നു.
സ ച ദുംദുഭിനിര്ഹ്രാദ ദൈത്യേംദ്രോ ബലദര്പിതഃ
ആ പാറയുടെ ശബ്ദം, ശക്തിയിൽ അഹങ്കാരമുള്ള ദാനവരാജാവായിരുന്നു.
തം ഭക്തം ധ്യാനമാപന്നം ദൃഢചിത്തം ശിവേക്ഷണേ
ആ ഭക്തൻ, ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി, മനസ്സു ഉറപ്പോടെ ശിവനെ ചിന്തിച്ചു.
അഥ സര്വഗതഃ ശംഭുര്ജ്ഞാത്വാ തസ്യാശയം ഹരഃ
അപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ശംഭു, അവന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം അറിഞ്ഞ്, ഹരൻ
യാവദാദിത്സതി വ്യാഘ്രസ്താവദാവിരഭൂദ്ധരഃ
പുലി ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ തന്നെ, ഹരൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
രുദ്രമായാംതമാലോക്യ തദ്ഭക്താര്ചിത ലിംഗതഃ
രുദ്രന്റെ മായ കാണുമ്പോൾ, ആ ഭക്തൻ ആരാധിച്ചിരുന്ന ലിംഗത്തിൽ നിന്ന്
സാവജ്ഞമഥസര്വജ്ഞം യാവത്പശ്യതി ദാനവഃ 4.2.65.
അവജ്ഞയോടെ, ദാനവൻ സർവ്വജ്ഞനായി നില്ക്കുന്നവനെ നോക്കി.
പംചാസ്യസ്ത്വഥ പംചാസ്യം മുഷ്ട്യാ മൂര്ധന്യതാഡയത്
അഞ്ചുമുഖനായി, അഞ്ചുമുഖനെയും കയ്യടിച്ച് തലയിൽ അടിച്ചു.
അത്യാര്തമരടദ്വ്യാഘ്രോ രോദസീ പരിപൂരയന്
വലിയ വേദനയിൽ പുലി കത്തിയ്ക്കുമ്പോൾ, ആ നിലവിളി ആകാശവും ഭൂമിയും നിറച്ചു.
തപോധനാഃ സമാജഗ്മുര്നിശി ശബ്ദാനുസാരതഃ
രാത്രിയിൽ ശബ്ദം കേട്ട് തപസ്സുകാരെല്ലാവരും കൂടെ ചേർന്നു.
തുഷ്ടുവുഃ പ്രണതാ സര്വേ ശര്വം ജയജയാക്ഷരൈഃ
എല്ലാവരും ശിരസു കുനിഞ്ഞ് ശർവനെ 'ജയം, ജയം' എന്നു സ്തുതിച്ചു.
അനുഗ്രഹം കുരുധ്വേശ തിഷ്ഠാത്രൈവ ജഗദ്ഗുരോ
പ്രഭോ, ദയചെയ്യണം; ലോകഗുരുവേ, ഇവിടെ തന്നെ നില്ക്കണം.
കുരു രക്ഷാം മഹാദേവ ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാനസ്യ സര്വദാ
മഹാദേവനേ, എപ്പോഴും ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാനത്തെ കാത്തു രക്ഷിക്കണമേ.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തേഷാം ദേവശ്ചംദ്രവിഭൂഷണഃ
അവരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ചന്ദ്രം അലങ്കാരമായി ധരിച്ച ദേവൻ
യോ മാമനേന രൂപേണ ദ്രക്ഷ്യതി ശ്രദ്ധയാത്ര വൈ
ആ വിശ്വാസത്തോടെ ഇവിടെ ഈ രൂപത്തിൽ എന്നെ കാണുന്നവൻ
ഏതല്ലിംഗം സമഭ്യര്ച്യ യോ യാതി പഥി മാനവഃ
ഈ ലിംഗത്തെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച് വഴിയിലൂടെ പോകുന്ന മനുഷ്യൻ