കംദുകേശ്വര ഭക്താനാം മാനവാനാം നിരേനസാമ്
കണ്ടുകേശ്വരാ, ഭക്തന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും ക്ഷീണം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
മൃഡാനീ തസ്യ ലിംഗസ്യ പൂജാം കുര്യാത്സദൈവ ഹി 4.2.65.
മൃദാനി അവന്റെ ലിംഗത്തെ എപ്പോഴും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
കംദുകേശം മഹാലിംഗം കാശ്യാം യൈര്ന സമര്ചിതമ്
കാശിയിൽ വലിയ ലിംഗമായ കണ്ടുകേശനെ ആരും പൂജിച്ചില്ലെങ്കിൽ,
ദ്രഷ്ടവ്യം ച പ്രയത്നേന തല്ലിംഗം കംദുകേശ്വരമ്
ആ കണ്ടുകേശ്വരലിംഗം പരിശ്രമത്തോടെ കണ്ടിരിക്കണം.
കംദുകേശ്വര നാമാപി ശ്രുത്വാ വൃജിനസംതതിഃ
കണ്ടുകേശ്വര എന്ന പേര് കേൾക്കുമ്പോഴും പാപവംശം അകറ്റപ്പെടുന്നു.
യദ്വൃത്താംതമഭൂദ്വിപ്ര പരമാശ്ചര്യകൃദ്ധ്രുവമ്
ബ്രാഹ്മണാ, സംഭവിച്ചതു അതിമഹത്തായ അത്ഭുതമായിരുന്നു.
ദംഡഖാതേ മഹാതീര്ഥേ ദേവര്ഷിപിതൃതൃപ്തിദേ
ദണ്ഡഖാതം എന്ന മഹാതീർത്ഥത്തിൽ, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതൃകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
ദൈത്യോ ദുംദുഭിനിര്ഹ്രാദോ ദുഷ്ടഃ പ്രഹ്ലാദമാതുലഃ
അവിടെ ദുഷ്ടനായ ദൈത്യൻ ദുംദുഭിനിർഹ്രാദൻ, പ്രഹ്ലാദന്റെ അമ്മാവൻ, ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിം ബലാശ്ച കിമാഹാരാഃ കിമാധാരാ ഹി ദേവതാഃ
ദേവന്മാരേ, അവരുടെ ശക്തി എന്താണ്, ഭക്ഷണം എന്താണ്, ആശ്രയം എന്താണ്?
അവശ്യമഗ്രജന്മാനോ ഹേതവോത്ര വിചാരതഃ
ജന്മത്തിന്റെ കാരണം ഇവിടെ നിർബന്ധമായും അന്വേഷിക്കണം.
യതഃ ക്രതുഭുജോ ദേവാഃ ക്രതവോ വേദസംഭവാഃ
ദേവന്മാർ യാഗഭോജികൾ ആണു, യാഗങ്ങൾ വേദങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
നിശ്ചിതം ബ്രാഹ്മണാധാരാഃ സര്വേ വേദാഃ സവാസവാഃ 4.2.65.
സഹ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ വേദങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാരിലാണ് ആധാരമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ബ്രാഹ്മണാ യദി നഷ്ടാഃ സ്യുര്വേദാ നഷ്ടാസ്തതഃ സ്വയമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇല്ലാതായാൽ, വേദങ്ങളും സ്വയം ഇല്ലാതാകും.
യജ്ഞേഷു നാശം ഗച്ഛത്സു ഹൃതാഹാരാസ്തതഃ സുരാഃ
യാഗങ്ങൾ നശിച്ചാൽ, ദേവന്മാർക്ക് ഭക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടും.
അഹമേവ ഭവിഷ്യാമി മാന്യസ്ത്രിജഗതീപതിഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ മാത്രമേ മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും പ്രഭുവായി ആദരിക്കപ്പെടൂ.
നിര്വേക്ഷ്യാമി സുഖാന്യേവ രാജ്യേ നിഹതകംടകേ
എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീങ്ങി, രാജ്യത്തിൽ ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
ദ്വിജാഃ ക്വ സംതി ഭൂയാംസോ ബ്രഹ്മതേജോതിബൃംഹിതാഃ
ബ്രഹ്മതേജസ്സിൽ പ്രകാശമുള്ള ആ അനേകം ദ്വിജന്മാർ എവിടെയാണ്?
ഭൂയസാം ബ്രാഹ്മണാനാം തു സ്ഥാനം വാരാണസീ ഭവേത്
അനേകം ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം വാരാണസി ആകണം.
യത്രയത്ര ഹി തീര്ഥേഷു യത്രയത്രാശ്രമേഷു ച
എവിടെയൊക്കെ തിരുത്തുകളും, എവിടെയൊക്കെ ആശ്രമങ്ങളും ഉണ്ടോ,
ഇതി ദുംദുഭിനിര്ഹ്രാദോ മതിം കൃത്വാ കുലോചിതാമ്
അങ്ങനെ, പാറയുടെ ശബ്ദത്തോടെ, തന്റെ വംശത്തിന് യോജിച്ചതു ചെയ്യാമെന്ന് അവൻ തീരുമാനിച്ചു.
യഥാ കോപി ന വേത്ത്യേവ തഥാച്ഛന്നോഽഭവത്പുനഃ 4.2.65.
ആര്ക്കും ഒന്നും അറിയാൻ കഴിയാത്തപോലെ, അവൻ വീണ്ടും മറഞ്ഞു.
അദൃശ്യരൂപീ മായാവീ ദേവാനാമപ്യഗോചരഃ
അദൃശ്യരൂപം ധരിച്ച്, മായാവിയായി, ദേവന്മാർക്കുപോലും കാണാനാകാത്തവനായി.
പ്രവേശമുടജാനാം ച നിര്ഗമം ച വിലോകയന്
കുടിലുകളിൽ പ്രവേശനവും പുറത്ത് പോകലും ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കി.
നിഃശബ്ദമേവ നയതി നത്യജേദപി കീകസമ്
അവൻ പൂർണ്ണമായ മൗനത്തിൽ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു; ചെറുതായിട്ടുണ്ടായിരുന്നാലും ഒരു പക്ഷിയെയും ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.
ഏകദാ ശിവരാത്രൌ തു ഭക്തസ്ത്വേകോ നിജോടജേ
ഒരു ശിവരാത്രിയിൽ, ഒരു ഭക്തൻ തന്റെ കുടിലിൽ ഒറ്റക്കായിരുന്നു.
സ ച ദുംദുഭിനിര്ഹ്രാദ ദൈത്യേംദ്രോ ബലദര്പിതഃ
ആ പാറയുടെ ശബ്ദം, ശക്തിയിൽ അഹങ്കാരമുള്ള ദാനവരാജാവായിരുന്നു.
തം ഭക്തം ധ്യാനമാപന്നം ദൃഢചിത്തം ശിവേക്ഷണേ
ആ ഭക്തൻ, ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി, മനസ്സു ഉറപ്പോടെ ശിവനെ ചിന്തിച്ചു.
അഥ സര്വഗതഃ ശംഭുര്ജ്ഞാത്വാ തസ്യാശയം ഹരഃ
അപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ശംഭു, അവന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം അറിഞ്ഞ്, ഹരൻ
യാവദാദിത്സതി വ്യാഘ്രസ്താവദാവിരഭൂദ്ധരഃ
പുലി ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ തന്നെ, ഹരൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
രുദ്രമായാംതമാലോക്യ തദ്ഭക്താര്ചിത ലിംഗതഃ
രുദ്രന്റെ മായ കാണുമ്പോൾ, ആ ഭക്തൻ ആരാധിച്ചിരുന്ന ലിംഗത്തിൽ നിന്ന്