നാരദഃ ശൌനകശ്ചൈവ ഹാരീതോ ദേവലസ്തഥാ
നാരദൻ, ശൗണകൻ, ഹാരിതൻ, ദേവളൻ എന്നിവരും—
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ദേവവ്രതപരായണാഃ
ഇവരോടൊപ്പം ദേവവ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന അനേകം പേരുമുണ്ട്.
അന്യേ ച വിവിധാം പൂജാം ജപമന്യേ സമാഹിതാഃ
മറ്റുള്ളവർ വിവിധ രീതിയിൽ പൂജകളും, ചിലർ ഏകാഗ്രതയോടെ ജപവും നടത്തുന്നു.
ബലിമന്യേ പ്രയച്ഛംതി സ്തുതിം കുര്വംതി ചാപരേ
ചിലർ ബലികൾ അർപ്പിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ സ്തുതികൾ ഉച്ചരിക്കുന്നു.
പരം കൌതുകമാപന്നാ വാക്യമേതദഥാബ്രുവന്
വളരെ ആസ്വാദ്യത്തോടെ അവർ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു:
ഋഷയ ഊചുഃ കസ്മാത്ത്വം പാര്ഥിവശ്രേഷ്ഠ പ്രദക്ഷിണാപരഃ സദാ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ എപ്പോഴും പ്രദക്ഷിണയിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
ന ദദാസി ജലം ലിംഗേ പ്രഭൂതം സുമനോഹരമ്
നീ ലിംഗത്തിന് മനോഹരമായ ധാരാളം വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നില്ല—
സമര്ഥോഽസി തഥാന്യേഷാം ദാനാനാം ത്വം മഹീപതേ 7.3.7.
ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ നീ, മറ്റു ദാനങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
പൂര്വദേഹാംതരേ വൃത്തം സര്വം സത്യം വിശേഷതഃ
എന്റെ മുമ്പത്തെ ജന്മത്തില് സംഭവിച്ച എല്ലാം സത്യമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് അതിന് സംശയമില്ല.
പ്രാസാദേഽസ്മിന്പുരാ പക്ഷീ ശുകോഽഹം സ്ഥിതവാംസ്തദാ
ഈ കൊട്ടാരത്തില് തന്നെ, മുന്പ് ഞാന് ഒരു പക്ഷിയായ ശുകനായി താമസിച്ചിരുന്നു.
കൃപയാഽസ്യ പ്രഭാവാച്ച ജാതോ ജാതിസ്മരസ്ത്വഹമ്
അവന്റെ ദയയാലും ശക്തിയാലും, ഞാന് ജന്മസ്മരണയോടെ ജനിച്ചു.
ന ജാനേ കിം ഫലം മേഽദ്യ ദേവസ്യാസ്യ പ്രസാദതഃ
ഇന്ന് ഈ ദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്തില് എനിക്ക് എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
പുലസ്ത്യ ഉവാച വേണുവാക്യം തതഃ ശ്രുത്വാ മുനയഃ ശംസിതവ്രതാഃ
പുലസ്ത്യന് പറഞ്ഞു: പിന്നെ, വേണുവിന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, വ്രതശുദ്ധരായ മുനികള്—
തതഃ പ്രദക്ഷിണ പരാഃ സര്വേ തത്ര മഹര്ഷയഃ
അവിടെ എല്ലാ മഹർഷിമാരും പ്രദക്ഷിണം നടത്തി.
സോഽപി രാജാ മഹാഭാഗോ വേണുഃ ശംഭോഃ പ്രസാദതഃ
ശംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല് മഹാഭാഗ്യവാനായ രാജാവ് വേണുവും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
ത്രിനേത്രാഭാഃ ശിലാ യത്ര ദൃശ്യംതേഽദ്യാപി ഭൂരിശഃ
അവിടെ ഇന്നും അനേകം മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനെപ്പോലെയുള്ള കല്ലുകള് കാണാം.
തസ്യൈവ പശ്ചിമേ ഭാഗേ ലിംഗമസ്തി പിനാകിനഃ
അത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് പിനാകിയുടെ ലിംഗം ഉണ്ട്.
ഭദ്രകര്ണഗണോനാമ പുരാസീച്ഛിവവല്ലഭഃ
പഴയകാലത്ത്, ഭദ്രകര്ണ്ണഗണം എന്ന ശിവപ്രിയന് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കേനചിത്ത്വഥ കാലേന സംഗ്രാമേ ദാനവൈഃ സഹ
പിന്നീട്, ഒരു സമയത്ത്, ദാനവരോടൊപ്പം നടന്ന യുദ്ധത്തില്—
നഷ്ടേ സ്കംദേ ഹതേ സൈന്യേ വീരഭദ്രേ പരാജിതേ
സ്കന്ദന് കാണാതായി, സൈന്യം കൊല്ലപ്പെട്ടു, വീരഭദ്രന് തോറ്റു—
ബലവാന്നമുചിര്നാമ ദാനവോ ബലവത്തരഃ
നമുചി എന്ന ശക്തനായ ദാനവന് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവന് അതിലും ശക്തിയുള്ളവന്.
ഭദ്രകര്ണസ്തു തം ദൃഷ്ട്വാ ദാനവം തദനംതരമ്
ഭദ്രകര്ണ്ണന് ആ ദാനവനെ ഉടന് കണ്ടു—
ഛിത്ത്വാഽസിമസിനാ തസ്യ ചര്മ ചാപി മഹാബലഃ
അവന്റെ ശക്തിയുള്ള വാളുകൊണ്ട് ആ ദാനവന്റെ കവര്ച്ച വെട്ടി മാറ്റി.
അഥാസൌ നിഹതസ്തേന പ്രവിശ്യ വിപുലം തമഃ വധം പ്രാപ്തസ്തു ദൈത്യോഽസൌ നത്വാ ഹരമസൌ സ്ഥിതഃ 7.3.8.
പിന്നീട്, ഭദ്രകര്ണ്ണന്റെ ആക്രമണത്തില് ആ ദൈത്യന് അഗാധമായ ഇരുണ്ടിയിലേക്ക് കടന്നു; കൊല്ലപ്പെട്ട് ഹരനെ വണങ്ങി അവിടെ തന്നെ നിന്നു.
വരം വരയ ഭദ്രം തേ നിത്യം യോ ഹൃദയേ സ്ഥിതഃ
“നിന്റെ ഹൃദയത്തില് എപ്പോഴും വസിക്കുന്നവനേ, നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.”
അത്രാസ്തു തവ സാംനിധ്യം ഹ്രദേഽസ്മിംശ്ച സ്ഥിരോ ഭവ
“ഇവിടെ നിന്നെ കാണാന് കഴിയട്ടെ, ഈ തടാകത്തില് നീ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളണം.”
സാംനിധ്യം ച വിശേഷേണ ഹ്രദേ ലിംഗേ ഭവിഷ്യതി
ആ തടാകത്തിലും ശിവലിംഗത്തിലും പ്രത്യേകമായ ദൈവിക സാന്നിധ്യം ഉണ്ടാകും.
ഭദ്രകര്ണഹ്രദേ സ്നാത്വാ ത്രിനേത്രം യഃ സമാഹിതഃ
ഭദ്രകർണ്ണം എന്ന തടാകത്തിൽ, ത്രിനേത്രനിൽ മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ,
തസ്മാത്സര്വത്ര യത്നേന സ്നാനം തത്ര സമാചരേത്
അതിനാൽ, എല്ലായിടങ്ങളിലുംക്കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധയോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.
കേദാരമിതി വിഖ്യാതം സര്വപാപഹരം നൃണാമ്
അത് 'കേദാരം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്; മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നതാണിത്.