യസ്തു പൂജയതേ ഭക്ത്യാ ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥിതഃ
ദക്ഷിണദിശയിൽ നിന്ന് ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും ആരാധന നടത്തുമ്പോൾ—
പംചാമൃതേന യസ്തത്ര തര്പണം കുരു തേ നരഃ
അവിടെ, അത്തരം ഒരാൾ പഞ്ചാമൃതം ഉപയോഗിച്ച് തർപ്പണം അർപ്പിച്ചാൽ—
പ്രദക്ഷിണാംതേ യസ്തസ്യ പ്രണാമം കുരുതേ നരഃ
പ്രദക്ഷിണം കഴിഞ്ഞ് അതിനു മുന്നിൽ നമസ്കാരം ചെയ്താൽ—
തത്രാശ്ചര്യമഭൂത്പൂര്വം തത്ത്വം ശൃണു മഹാമതേ
അവിടെ ഒരിക്കൽ അത്ഭുതകരമായ ഒരു സംഭവം നടന്നിരുന്നു; അതിന്റെ സത്യം നീ കേൾക്കു, മഹാമതിയുള്ളവനേ.
തത്ര പൂര്വം ശുകോ നീഡം വൃക്ഷേ ചൈവാകരോദ്ദ്വിജഃ
അവിടെ, പുരാതനകാലത്ത്, ഒരു ശുകൻ ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ തനിക്കായി കൂടുണ്ടാക്കി, ദ്വിജനേ.
ന ച ഭക്ത്യാ മഹാരാജ പക്ഷിയോനിസമുദ്ഭവഃ
എന്നാൽ, മഹാരാജാവേ, ഭക്തിയാൽ അല്ല, ആ പക്ഷിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് അവൻ ജനിച്ചത്.
സംജാതഃ പാര്ഥിവേ വംശേ രാജാ വേണുരിതി സ്മൃതഃ
അവൻ ഭൂമിയിലെ രാജവംശത്തിൽ ജനിച്ചു, വേണനെന്ന പേരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സ തം സ്മൃത്വാ പ്രഭാവം ഹി പ്രദക്ഷിണാസമുദ്ഭവമ് 7.3.7.
പ്രദക്ഷിണയിലൂടെ ലഭിച്ച ആ മഹത്തായ ശക്തി ഓർത്ത്—
നക്തം ദിനം മഹാരാജ നാന്യത്കിംചിത്കരോതി സഃ
രാത്രിയും പകലും, മഹാരാജാവേ, വേറൊന്നും ചെയ്യാതെ അവൻ അതിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുന്നു.
ന പുഷ്പേ ധൂപദാനേ ച പ്രദക്ഷിണാപരഃ സദാ
പൂക്കളാലോ, ധൂപം അർപ്പിച്ചാലോ അല്ല, എപ്പോഴും പ്രദക്ഷിണയിലൂടെയാണ് അവൻ ഭക്തി കാണിക്കുന്നത്.
നാരദഃ ശൌനകശ്ചൈവ ഹാരീതോ ദേവലസ്തഥാ
നാരദൻ, ശൗണകൻ, ഹാരിതൻ, ദേവളൻ എന്നിവരും—
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ദേവവ്രതപരായണാഃ
ഇവരോടൊപ്പം ദേവവ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന അനേകം പേരുമുണ്ട്.
അന്യേ ച വിവിധാം പൂജാം ജപമന്യേ സമാഹിതാഃ
മറ്റുള്ളവർ വിവിധ രീതിയിൽ പൂജകളും, ചിലർ ഏകാഗ്രതയോടെ ജപവും നടത്തുന്നു.
ബലിമന്യേ പ്രയച്ഛംതി സ്തുതിം കുര്വംതി ചാപരേ
ചിലർ ബലികൾ അർപ്പിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ സ്തുതികൾ ഉച്ചരിക്കുന്നു.
പരം കൌതുകമാപന്നാ വാക്യമേതദഥാബ്രുവന്
വളരെ ആസ്വാദ്യത്തോടെ അവർ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു:
ഋഷയ ഊചുഃ കസ്മാത്ത്വം പാര്ഥിവശ്രേഷ്ഠ പ്രദക്ഷിണാപരഃ സദാ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ എപ്പോഴും പ്രദക്ഷിണയിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
ന ദദാസി ജലം ലിംഗേ പ്രഭൂതം സുമനോഹരമ്
നീ ലിംഗത്തിന് മനോഹരമായ ധാരാളം വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നില്ല—
സമര്ഥോഽസി തഥാന്യേഷാം ദാനാനാം ത്വം മഹീപതേ 7.3.7.
ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ നീ, മറ്റു ദാനങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
പൂര്വദേഹാംതരേ വൃത്തം സര്വം സത്യം വിശേഷതഃ
എന്റെ മുമ്പത്തെ ജന്മത്തില് സംഭവിച്ച എല്ലാം സത്യമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് അതിന് സംശയമില്ല.
പ്രാസാദേഽസ്മിന്പുരാ പക്ഷീ ശുകോഽഹം സ്ഥിതവാംസ്തദാ
ഈ കൊട്ടാരത്തില് തന്നെ, മുന്പ് ഞാന് ഒരു പക്ഷിയായ ശുകനായി താമസിച്ചിരുന്നു.
കൃപയാഽസ്യ പ്രഭാവാച്ച ജാതോ ജാതിസ്മരസ്ത്വഹമ്
അവന്റെ ദയയാലും ശക്തിയാലും, ഞാന് ജന്മസ്മരണയോടെ ജനിച്ചു.
ന ജാനേ കിം ഫലം മേഽദ്യ ദേവസ്യാസ്യ പ്രസാദതഃ
ഇന്ന് ഈ ദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്തില് എനിക്ക് എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
പുലസ്ത്യ ഉവാച വേണുവാക്യം തതഃ ശ്രുത്വാ മുനയഃ ശംസിതവ്രതാഃ
പുലസ്ത്യന് പറഞ്ഞു: പിന്നെ, വേണുവിന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, വ്രതശുദ്ധരായ മുനികള്—
തതഃ പ്രദക്ഷിണ പരാഃ സര്വേ തത്ര മഹര്ഷയഃ
അവിടെ എല്ലാ മഹർഷിമാരും പ്രദക്ഷിണം നടത്തി.
സോഽപി രാജാ മഹാഭാഗോ വേണുഃ ശംഭോഃ പ്രസാദതഃ
ശംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല് മഹാഭാഗ്യവാനായ രാജാവ് വേണുവും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
ത്രിനേത്രാഭാഃ ശിലാ യത്ര ദൃശ്യംതേഽദ്യാപി ഭൂരിശഃ
അവിടെ ഇന്നും അനേകം മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനെപ്പോലെയുള്ള കല്ലുകള് കാണാം.
തസ്യൈവ പശ്ചിമേ ഭാഗേ ലിംഗമസ്തി പിനാകിനഃ
അത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് പിനാകിയുടെ ലിംഗം ഉണ്ട്.
ഭദ്രകര്ണഗണോനാമ പുരാസീച്ഛിവവല്ലഭഃ
പഴയകാലത്ത്, ഭദ്രകര്ണ്ണഗണം എന്ന ശിവപ്രിയന് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കേനചിത്ത്വഥ കാലേന സംഗ്രാമേ ദാനവൈഃ സഹ
പിന്നീട്, ഒരു സമയത്ത്, ദാനവരോടൊപ്പം നടന്ന യുദ്ധത്തില്—
നഷ്ടേ സ്കംദേ ഹതേ സൈന്യേ വീരഭദ്രേ പരാജിതേ
സ്കന്ദന് കാണാതായി, സൈന്യം കൊല്ലപ്പെട്ടു, വീരഭദ്രന് തോറ്റു—