രത്നാകരേ രത്നസംഖ്യാ സംഖ്യാവിദ്ഭിരപീഷ്യതേ
രത്നസമുദ്രത്തിലെ രത്നങ്ങളുടെ എണ്ണം പോലും സംഖ്യാ വിദഗ്ധര്ക്ക് അറിയാന് ആഗ്രഹം ഉണ്ട്.
അഹോ ഉദര്ക ഏതസ്യ ന കൈശ്ചിത്പ്രതിപദ്യതേ 4.2.58.
അയ്യോ, ഇതിന്റെ ഫലം ആരും മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
വിലോക്യ കാശീം പരിതോ മായാദ്വിജവപുര്ഹരിഃ 4.2.58.
ഹരി, തന്റെ മായാവശാല് ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ച്, കാശിയെ ചുറ്റും നിരീക്ഷിച്ചു.
അഭിഷിച്യ മഹാബുദ്ധിഃ പൌരാഞ്ജാനപദാനപി 4.2.58.
മഹാബുദ്ധിയുള്ളവന് അവരെ അഭിഷേകം ചെയ്തു, നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു.
ദിവ്യൈര്ദുകൂലനേപഥ്യൈരലംചക്രേ മുദാന്വിതൈഃ 4.2.58.
ദിവ്യമായ പാറ്റകളും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ അവരെ അലങ്കരിച്ചു.
അസ്യാഖ്യാനസ്യ പഠനാദ്വിഷ്ണോരിവ മനോരഥാഃ
ഈ കഥ വായിച്ചാല് വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹങ്ങള് നിറവേറും.
അഗസ്ത്യ ഉവാച സര്വജ്ഞ ഹൃദയാനംദ ഗൌരീചുംബിതമൂര്ധജ
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: സകലവും അറിയുന്നവനേ, ഹൃദയത്തിന് ആനന്ദം പകരുന്നവനേ, ഗൗരിയുടെ ചുംബനമേറ്റ മുടിയുള്ളവനേ.
സര്വജ്ഞാനനിധേ തുഭ്യം നമഃ സര്വജ്ഞസൂനവേ
സകലജ്ഞാനത്തിന്റെ നിധിയായവനേ, സകലവും അറിയുന്നവന്റെ പുത്രനേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
കാമാരിമര്ധനാരീശം വീക്ഷ്യ കാമകൃതം കില
കാമാരിമർദ്ദനനായ ദേവനാഥനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ തന്നെ കാമം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് പറയുന്നു.
യദുക്തം ഭവതാ സ്കംദ മായാദ്വിജവപുര്ഹരിഃ
ഭഗവാനേ, മായാവശാൽ ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ച ഹരിയായ സ്കന്ദാ, നീ പറഞ്ഞത്—
ഭൂര്ഭുവഃസ്വഃ പ്രദേശേഷു കാശീപരമപാവനമ്
ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ കാശി അത്യന്തം വിശുദ്ധമാണ്.
കുതഃ പംചനദം നാമ തസ്യ തീര്ഥസ്യ ഷണ്മുഖ
ഷണ്മുഖാ, ആ തീർത്ഥം പഞ്ചനദം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
കഥം ച ഭഗവാന്വിഷ്ണുരംതരാത്മാ ജഗത്പതിഃ
ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, ലോകത്തിന്റെ അന്ത്യരൂപവും അകത്തുള്ള ആത്മാവും ആയവൻ എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് പറയാമോ?
അരൂപോ രൂപമാപന്നോ ഹ്യവ്യക്തോ വ്യക്തതാം ഗതഃ
രൂപമില്ലാത്തവൻ, എന്നാൽ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു; കാണാനാവാത്തവൻ, പക്ഷേ കാണാവുന്നവനാകുന്നു.
അജന്മാനേകജന്മാ ച ത്വനാമാസ്ഫുടനാമഭൃത്
ജനനം ഇല്ലാത്തവൻ, എന്നാൽ അനേകം ജന്മങ്ങൾ ഉള്ളവൻ; നിന്റെ പേരുകൾ ചിലത് വ്യക്തവും ചിലത് അപ്രത്യക്ഷവുമാണ്.
അഹൃഷീകോഹൃഷീകേശോ പ്യനംഘ്രിരപിസര്വഗഃ 4.2.59.
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവൻ, എങ്കിലും ഹൃഷീകേശൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; കാലുകൾ ഇല്ലെങ്കിലും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്കംദ ഉവാച കഥയാമി കഥാമേതാം നമസ്കൃത്യ മഹേശ്വരമ്
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: മഹേശ്വരനോട് വണങ്ങി, ഈ കഥ ഞാൻ പറയാം.
യഥാ പംചനദം തീര്ഥം കാശ്യാം പ്രഥിതിമാഗതമ്
പഞ്ചനദം എന്ന തീർത്ഥം കാശിയിൽ പ്രശസ്തി നേടിയത് എങ്ങനെ എന്നതാണ്.
പ്രയാഗോപി ച തീര്ഥേശോ യത്ര സാക്ഷാത്സ്വയം സ്ഥിതഃ
പ്രയാഗത്തിലും, തീർത്ഥങ്ങളുടെ പ്രഭു അവിടെ തന്നെ പ്രത്യക്ഷമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഹരംതി സര്വതീര്ഥാനി പ്രയാഗസ്യ ബലേന ഹി
പ്രയാഗത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവിടെ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രത്യബ്ദം നിര്മലാനി സ്യുസ്തീര്ഥരാജ സമാഗമാത്
തീർത്ഥരാജാവായ പ്രയാഗത്തിൽ ഓരോ വർഷവും തീർത്ഥങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ചേരുമ്പോൾ അവ ശുദ്ധമാകുന്നു.
മഹാഘിനാം മഹാഘം ച ഹരേത്പാംചനദാദ്ബലാത് തമേകമജ്ജനാദൂര്ജേ ത്യജേത്പംചനദേ ധ്രുവമ്
പഞ്ചനദത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ വലിയ പാപികൾക്ക് പോലും വലിയ പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാം; പഞ്ചനദത്തിൽ ഒരു മടങ്ങ് കുളിച്ചാൽ ആ പാപങ്ങൾ ഉറപ്പായും വിട്ടുപോകും.
യഥാ പംചനദോത്പത്തിസ്തഥാ ച കഥയാമ്യഹമ്
പഞ്ചനദത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം എങ്ങനെയാണോ അതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ വിവരിക്കും.
പുരാ വേദശിരാ നാമ മുനിരാസീന്മഹാതപാഃ
പഴയകാലത്ത്, വേദശിരാ എന്ന മഹാതപസ്സുള്ള ഒരു മുനി ഉണ്ടായിരുന്നു.
തപസ്യതസ്തസ്യ മുനേഃ പുരോദൃഗ്ഗോചരം ഗതാ 4.2.59.
ആ മുനി തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു സ്ത്രീ അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തസ്യാ ദര്ശനമാത്രേണ പരിക്ഷുബ്ധം മുനേര്മനഃ
അവളെ കണ്ടുമാത്രം ആ മുനിയുടെ മനസ്സ് അലയടിച്ചു.
ദൂരാദേവ നമസ്കൃത്യ തമൃഷിം സാഭ്യഭാഷത
അവൾ ദൂരത്ത് നിന്ന് തന്നെ മുനിയെ വണങ്ങി, അവനോട് സംസാരിച്ചു.
നാപരാധ്നോമ്യഹം കിംചിന്മഹോഗ്രതപസാംനിധേ
മഹാതപസ്സുള്ളവനേ, ഞാൻ ഒരു പാപവും ചെയ്തിട്ടില്ല.
മുനീനാം മാനസം പ്രായോ യത്പദ്മാദപി തന്മൃദു
മുനിമാരുടെ മനസ്സ് സാധാരണയായി താമരയേക്കാൾ മൃദുവാണ്.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യാഃ ശുചേരപ്സരസോ മുനിഃ
അവളായ ശുദ്ധമായ അപ്സരസ്സിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ആ മുനി...