സ ബഭൂവ മുനിഃ സമ്യക്ഫലാഹാരസമന്വിതഃ
ആ വസിഷ്ഠമുനി അവിടെ പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ച് സമർപ്പിതനായി ജീവിച്ചു.
ജലാഹാരഃ പഞ്ചശതവര്ഷാണി സംബഭൂവ ഹ
അവൻ അഞ്ചു നൂറ് വർഷം വെള്ളം മാത്രം കഴിച്ച് ജീവിച്ചു.
പഞ്ചാഗ്നിസാധകോ ഗ്രീഷ്മേ ഹേമന്തേ സലിലാശയഃ
വെയിലിൽ അഞ്ചു അഗ്നി തപസ്സ് ചെയ്തു, ശീതകാലത്ത് വെള്ളത്തിൽ താമസിച്ചു.
തതസ്തുഷ്ടോ മഹാദേവസ്തസ്യര്ഷേഃ സുമഹാത്മനഃ തം ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയാവിഷ്ടോ മുനിഃ സ്തോത്രമുദൈരയത്
പിന്നീട് മഹാദേവൻ ആ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠനിൽ സന്തോഷിച്ചു; അവനെ കണ്ട മুনি അത്ഭുതത്തോടെ സ്തുതി ആരംഭിച്ചു.
നമഃ ശിവായ ശുദ്ധായ സര്വഗായാഽമൃതായ ച
ശുദ്ധനും സർവ്വവ്യാപിയും അമൃതസ്വരൂപനും ആയ ശിവനേ, നമസ്കാരം.
നമഃ സ്ഥൂലായ സൂക്ഷ്മായ വ്യാപകായ മഹാത്മനേ
സ്ഥൂലനും സൂക്ഷ്മനും സർവ്വവ്യാപിയുമായ മഹാത്മാവേ, നമസ്കാരം.
നമശ്ചന്ദ്രകലാധാര നമോ ദിഗ്വസനായ ച
ചന്ദ്രകല ധാരിയ്ക്കും ദിക്കുകൾ വസ്ത്രമായവനേ, നമസ്കാരം.
നമസ്തേ ജ്ഞാനരൂപായ ജ്ഞാനഗമ്യായ തേ നമഃ
ജ്ഞാനരൂപനും ജ്ഞാനത്തിലൂടെ പ്രാപ്യനുമായവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
കാശീപതേ നമസ്തുഭ്യം ഗിരിശായ നമോനമഃ 7.3.4.
കാശിയുടെ നാഥനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; പർവ്വതാധിപതിയായവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
ഗൌരീകാന്ത നമ സ്തുഭ്യം നമസ്തുഭ്യം ശിവാത്മനേ
ഗൗരിയുടെ പ്രിയനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ശിവാത്മാവായവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
വിശ്വരൂപായ ശുദ്ധായ നമസ്തുഭ്യം മഹാത്മനേ
വിശ്വരൂപനും ശുദ്ധനും മഹാത്മാവുമായവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
പരിതുഷ്ടോഽസ്മി തേ ഭദ്രം വരം വരയ സുവ്രത
ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നിനക്ക് ഭദ്രം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഭക്തനേ, ഒരു വരം തേടു.
ഇത്യുക്ത്വാ പര്വതം ഭിത്ത്വാ തത്പുരോ ലിംഗമുത്ഥിതമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പർവ്വതം തകർത്ത് അവന്റെ മുമ്പിൽ ഒരു ലിംഗം ഉദിച്ചു.
മയാ പൂര്വം പ്രതിജ്ഞാതം നഗസ്യേഹ മഹാത്മനേ
ഈ മഹാത്മാവായ പർവ്വതത്തിന് ഞാൻ മുമ്പേ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു.
ത്വദ്വാക്യാദ്ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠ സര്വം സത്യം ഭവിഷ്യതി
നിന്റെ വാക്കുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠ, എല്ലാം സത്യമായിത്തീരും.
സ്തോത്രേണാനേന യോ മര്ത്യോ മാം സ്തവിഷ്യതി ഭക്തിതഃ
ആ സ്തുതി ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും എന്നെ പാരായണം ചെയ്താൽ—
മത്പ്രിയാര്ഥം തു ശക്രേണ പ്രേഷിതാ മുനിസത്തമ
എന്റെ പ്രിയത്തിനായി ഇന്ദ്രൻ എന്നെ അയച്ചതാണു, മഹർഷിയേ.
ദേവസ്യോത്തരദിഗ്ഭാഗേ കുംഡം തിഷ്ഠതി നിത്യശഃ സ യാതി പരമം സ്ഥാനം ജരാമരണവര്ജിതമ്
ദേവന്റെ വടക്കേ ദിക്കിൽ ഒരിക്കലും ഉണങ്ങാത്ത ഒരു തിരുത്താണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. അവിടെ എത്തുന്നവൻ വൃദ്ധിയും മരണവും ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
അചലം ഭേദയിത്വാ തു യസ്മാന്മേ ലിംഗമുദ്ഗതമ് 7.3.4.
പർവ്വതം പിളർന്നു എന്റെ ലിംഗം അവിടെ നിന്നാണ് ഉദിച്ചുവന്നത്.
അസ്യ ലിംഗസ്യ മാഹാത്മ്യാന്ന കദാചിച്ചലിഷ്യതി
ഈ ലിംഗത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു ഇത് ഒരിക്കലും ഇവിടെ നിന്ന് നീങ്ങുകയില്ല.
ഏതാവദുക്ത്വാ വചനം വിരരാമ മഹേശ്വരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം മഹേശ്വരൻ മൗനത്തിലായി.
ശക്രാദയസ്തതോ ദേവാസ്തീര്ഥാന്യായതനാനി ച
അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവന്മാരും തിരുത്തുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു.
തതസ്തുഷ്ടഃ സുരശ്രേഷ്ഠസ്തത്ര വാസമഥാകരോത്
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ അവിടെ വാസം ചെയ്തു.
കൌതുകം സൂത നോ ജാതം കഥയസ്വ യഥാ ശുഭമ്
സൂതാ, ഞങ്ങൾക്ക് കൗതുകം ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; ദയവായി ആ ശുഭകഥ എങ്ങനെയാണുണ്ടായതെന്ന് പറയൂ.
യയാതേശ്ച ഗൃഹേ യാതസ്തം നത്വാ ചാബ്രവീന്നൃപഃ
അവൻ യയാതിയുടെ വീട്ടിൽ എത്തി, അവനെ വണങ്ങി, രാജാവു സംസാരിച്ചു.
യയാതിരുവാച സ്വാഗതം തേ മുനിശ്രേഷ്ഠ സഫലം മേഽദ്യജീവിതമ്
യയാതി പറഞ്ഞു: മഹർഷിയേ, നിനക്ക് സ്വാഗതം. ഇന്നാണ് എന്റെ ജീവിതം ഫലപ്രദമായത്.
അര്ബുദാഖ്യോ നഗോ നാമ വിഖ്യാതോ യോ ധരാതലേ
അർബുദം എന്ന പേരിൽ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായ ഒരു പർവ്വതമുണ്ട്.
സര്വം വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി തീര്ഥയാത്രാപരായണ
തിര്ഥയാത്രയിൽ ഭക്തനായവനേ, എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.
അശക്തോ വിസ്തരാദ്വക്തുമപി വര്ഷശതൈരപി
നൂറു വർഷം പറഞ്ഞാലും ഞാൻ അതിന്റെ മുഴുവൻ വിശദാംശങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ല.
സംക്ഷേപാദേവ വക്ഷ്യാമി തീര്ഥമുഖ്യാനി തേ തഥാ
ഞാൻ പ്രധാനപ്പെട്ട തിരുത്തുകൾ ചുരുക്കത്തിൽ പറയാം.