യഥാ മേ ചിംത്യതേ നിത്യം ധേന്വര്ഥം ശ്വഭ്രപൂരണേ
എനിക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും ചിന്തയാകുന്നത്, ആ പശുവിനുവേണ്ടിയാണ് ഈ കുഴി നിറയ്ക്കേണ്ടതെന്ന് ആണ്.
തസ്മാത്ത്വം പൂരയ ക്ഷിപ്രം നാന്യഃ ശക്തോഽത്ര കര്മണി
അതിനാൽ നീ വേഗത്തിൽ ഈ കുഴി നിറയ്ക്കണം; ഇതിന് മറ്റാരും കഴിവുള്ളവരല്ല.
ചിന്തയാമാസ തത്കാര്യം വിവരസ്യ പ്രപൂരണേ
ആ കുഴി എങ്ങനെ നിറയ്ക്കാമെന്ന് അവൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ചിരം വിചാര്യ തമൃഷിമിദമാഹ നഗോത്തമഃ
നേരംകൊണ്ട് ആലോചിച്ച ശേഷം, മലകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആ ഋഷിയോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു:
പക്ഷച്ഛേദസ്തു ശക്രേണ സര്വേഷാം ച പുരാ കൃതഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും പുരാതനകാലത്ത് അവരെല്ലാവരുടെയും ചിറകുകൾ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
വസിഷ്ഠ ഉവാച അസ്ത്യുപായോ നഗാനാം തു തത്ര നേതും മഹാനഗ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: മഹാമലേ, അവിടെ മലകളെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഒരു മാർഗ്ഗം ഉണ്ട്.
തസ്യാര്ബുദ ഇതി ഖ്പാതോ വയസ്യഃ പരമം പ്രിയഃ
അവരിൽ അർബുദൻ എന്ന പേരിൽ ഒരാൾ ഉണ്ട്; ബാല്യകാലം മുതൽ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്ത്.
സ വാ ഊര്ധ്വഗതിഃ ക്ഷിപ്രം ക്ഷണാന്നേഷ്യത്യസംശയഃ
അവൻ വളരെ വേഗത്തിൽ ഉയർന്ന്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അതിനെ ഇവിടെ എത്തിക്കും; സംശയമില്ല.
ആദേശോ ദീയതാമസ്യ ദുഃഖം കര്തും ച നാര്ഹസി
അവനോട് നിർദ്ദേശം നൽകുക; അവനെ ദുഃഖിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.
ദുഃഖേന മഹതാഽഽവിഷ്ടശ്ചിംതയാമാസ ഭൂധരഃ
വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകപ്പെട്ട് ആ മല ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
മൈനാകസ്തനയോഽസ്മാകം പ്രവിഷ്ടഃ സാഗരേ ഭയാത് കിം കൃത്യമധുനാഽസ്മാകം കഥം ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി
മൈനാകൻ എന്ന നമ്മുടെ മകൻ ഭയത്താൽ സമുദ്രത്തിൽ കടന്നു പോയി; ഇനി നമ്മൾ എന്ത് ചെയ്യണം? നമ്മുടെ ഭാവി എങ്ങനെ നല്ലതാകും?
ഇതഃ ശാപഭയം തീവ്രമിതോ ദുഃഖം ച പുത്രജമ് 7.3.3.
ഇവിടെ ശക്തമായ ശാപഭയവും, മകന്റെ കാരണമായ ദുഃഖവും ഉണ്ട്.
സ ഏവം നിശ്ചയം കൃത്വാ നംദിവര്ധനമുക്തവാന്
അവന് മനസ്സില് ഉറച്ചുറപ്പ് വരുത്തി, നന്ദിവർദ്ധനനോടു പറഞ്ഞു.
തത്രാസ്തി വിവരോ രൌദ്രസ്തം പ്രപൂരയ സത്വരമ്
അവിടെ ഒരു ഭയങ്കരമായ കുഴിയുണ്ട്—അതിനെ വേഗത്തിൽ നിറയ്ക്കണം.
പാലാശൈഃ ഖാദിരൈരാഢ്യോ ധവൈഃ ശാല്മലിഭിസ്തഥാ
പാലാശം, ഖാദിരം, ധവം, ശാല്മലി എന്നിവയുടെ കൊമ്പുകള് കൊണ്ടു അതിനെ നിറയ്ക്കൂ.
സുനിഷ്ഠുരൈര്നൃപശുഭിര്ഭില്ലൈശ്ച വിവിധൈരപി നാര്ഹോഽഹം പര്വതശ്രേഷ്ഠ തത്ര ഗംതും കഥംചന
അവിടെ കഠിനമായ മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളും പലവിധ ഭില്ലന്മാരും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പര്വതങ്ങളിലെ ശ്രേഷ്ഠമേ, എനിക്ക് അവിടെ പോകാന് യോജ്യമല്ല.
അഥോവാച വസിഷ്ഠസ്തം സംത്രസ്തം നംദിവര്ദ്ധനമ്
അപ്പോള് വസിഷ്ഠന് ഭയപ്പെട്ട നന്ദിവർദ്ധനനോടു പറഞ്ഞു.
തവ മൂര്ധ്നി സദാ വാസോ മമ തത്ര ഭവിഷ്യതി
എന്റെ വാസം എപ്പോഴും അവിടെ നിന്റെ തലയില് തന്നെയായിരിക്കും.
വൃക്ഷാശ്ച വിവിധാകാരാഃ പത്രപുഷ്പഫലാന്വിതാഃ
അവിടെ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള വൃക്ഷങ്ങള് ഇലകളും പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കൃതമായിരിക്കുന്നു.
അഹമേവാനയിഷ്യാമി തവാര്ഥേ ച മഹേശ്വരമ്
നിന്റെ കാര്യത്തിനായി ഞാനേ തന്നെ മഹേശ്വരനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും.
അര്ബുദം നാഗമാസാദ്യ വാക്യമേതദുവാച ഹ
അര്ബുദന് എന്ന പാമ്പിനടുത്ത് ചെന്നു അവന് ഈ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
തത്ര യാവോഽദ്യ ഭദ്രം തേ വയസ്യ വിനയാന്വിത 7.3.3.
ഇന്ന് അവിടെ നീ സന്തോഷത്തോടെ, വിനയത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ, സ്നേഹിതാ.
തത്രൈവ ച വസിഷ്യാമി ത്വയാ സാര്ദ്ധമസംശയമ്
അവിടെ തന്നെ ഞാനും നിന്നോടൊപ്പം ഇരിക്കും, സംശയമില്ല.
കിം ത്വഹം പ്രണയാദ്ഭ്രാതര്വക്ഷ്യാമി യദ്വചഃ ശൃഷു
എന്നാൽ സ്നേഹത്താൽ, സഹോദരാ, ഞാൻ ഒരു കാര്യം പറയും—എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു.
മന്നാമ്നാ ഖ്യാതിമായാതു നാന്യത്കിംചിദ്വൃണോമ്യഹമ് പ്രണമ്യ പിതരൌ ചൈവ പ്രതസ്ഥേ മുനിനാ സഹ
എന്റെ പേരിൽ പ്രശസ്തി വരട്ടെ; മറ്റൊന്നും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. മാതാപിതാക്കളെ വന്ദിച്ച്, അവൻ മുനിയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
ദിവ്യൈര്വൃക്ഷൈഃ ശുഭൈഃ പൂര്ണൈര്നദീനിര്ഝരസംകുലൈഃ
ദിവ്യമായ, ശുഭമായ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, നദികളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ സ്ഥലമായിരുന്നു അത്.
മുക്തോഽര്ബുദേന തത്രൈവ വിവരേ മുനിവാക്യതഃ
അവിടെ തന്നെ, മുനിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച്, അര്ബുദന് അവനെ ആ കുഴിയില് നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു.
വിമുക്തോ വിവരേ തസ്മിന്നര്ബുദേന മഹാത്മനാ
ആ മഹാത്മാവായ അര്ബുദന് ആ കുഴിയില് നിന്ന് അവനെ മോചിപ്പിച്ചു.
ബ്രവീച്ചാര്ബുദം നാഗം വരം വരയ സുവ്രത
അവന് അര്ബുദന് എന്ന പാമ്പിനോട് പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധയോടെ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.'
അവശ്യം യദി ദാതവ്യം തച്ഛൃണുഷ്വ ദ്വിജോത്തമ
എന്തെങ്കിലും നിർബന്ധമായി നൽകേണ്ടതാണെങ്കില്, അതു കേൾക്കൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.