തതഃ കൈടഭജിത്പ്രാഹ വൈനതേയം മുദാന്വിതഃ 4.1.50.
പിന്നീട് കൈടഭനെ ജയിച്ചശേഷം, സന്തോഷത്തോടെ അവൻ വൈനതേയനോടു പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ സഹിതോ മാത്രാ വൈനതേയോ വിനിര്യയൌ 4.1.50.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വൈനതേയൻ അമ്മയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
വിശ്വേശാനുഗൃഹീതാനാം വിച്ഛിന്നാഖിലകര്മണാമ് 4.1.50.
വിശ്വേശ്വരന്റെ കൃപ ലഭിച്ചവർക്കു എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും വിച്ഛിന്നമാകുന്നു.
കാശ്യാം പ്രസന്നൌ സംജാതൌ ദേവൌ ശംകരഭാസ്കരൌ 4.1.50.
കാശിയിൽ പ്രകാശവും ദയയും നിറഞ്ഞ ശങ്കരനും ഭാസ്കരനും ദേവന്മാരായി ജനിച്ചു.
തസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ നരശ്ചിംതിതമാപ്നോതി നീരോഗോ ജായതേ ക്ഷണാത് ।। 4.1.50.
അവനെ കാണുന്നതു മാത്രം കൊണ്ട് മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞു, ആഗ്രഹിച്ചതു നേടുകയും, ക്ഷണത്തിൽ രോഗമില്ലാതാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
നരഃ ശ്രുത്വൈതദാഖ്യാനം ഖഖോല്കാദിത്യസംഭവമ്
പക്ഷി, ഉല്ക, സൂര്യൻ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ഈ കഥ കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യൻ
ശ്രീഗണേശായ നമഃ അഗസ്തിരുവാച പാര്വതീ ഹൃദയാനംദ സര്വജ്ഞാംഗഭവ പ്രഭോ
ശ്രീഗണേശന് വന്ദനം. അഗസ്ത്യന് പറഞ്ഞു: പാര്വതിയുടെ ഹൃദയത്തിന് സന്തോഷം നല്കുന്നവനേ, സകലജ്ഞാനത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ പ്രഭുവേ,
ദക്ഷ പ്രജാപതേഃ പുത്രീ കശ്യപസ്യ പരിഗ്രഹഃ
ദക്ഷപ്രജാപതിയുടെ മകളായവള് കശ്യപന്റെ ഭാര്യയായി.
തദപ്യഹം സമാഖ്യാമി നിശാമയ മഹാമതേ
ഇതും ഞാന് പറയാം; മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കു.
കദ്രൂരജീജനത്പുത്രാഞ്ശതം കശ്യപതഃ പുരാ
കദ്രു ഒരിക്കല് കശ്യപന് വേണ്ടി നൂറ് മക്കളെ പ്രസവിച്ചു.
കൌശികോ രാജ്യമാപ്യാപി ശ്രേഷ്ഠത്വാത്പക്ഷിണാം മുനേ
കൗശികന് രാജ്യം നേടിയ ശേഷം പക്ഷികളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനായി, മുനിയേ.
ക്രൂരാക്ഷോയം ദിവാംധോയം സദാ വക്രനഖസ്ത്വസൌ
അവന് ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളും, പകലില് കാഴ്ചയില്ലാത്തതും, എപ്പോഴും വളഞ്ഞ നഖങ്ങളുമാണ്.
ഇത്ഥം തസ്യ ഗുണഗ്രാമാന്വികഥ്യ ബഹുശഃ ഖഗാഃ
ഇങ്ങനെ അവന്റെ ഗുണങ്ങളെ പലതവണ പറഞ്ഞ്, പക്ഷികള്—
കൌശികേഥ തഥാവൃത്തേ പുത്രവീക്ഷണലാലസാ
അങ്ങനെ സംഭവിച്ചപ്പോള് കൗശികന് തന്റെ മക്കളെ കാണാന് അതിയായി ആഗ്രഹിച്ചു.
പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ തു പ്രസ്ഫോട്യ ഘടസംഭവ
ആയിരം വര്ഷം പൂര്ത്തിയായപ്പോള് മുട്ട പൊട്ടി പുറത്തുവന്നു.
താവത്സര്വാണി ഗാത്രാണി തസ്യാതിമഹസഃ ശിശോഃ 4.2.51.
അപ്പോള് അതി ശക്തിയുള്ള ആ കുഞ്ഞിന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അംഡാന്നിര്ഗതമാത്രേണ ക്രോധാരുണമുഖശ്രിയാ
മുട്ടയില് നിന്ന് പുറത്തുവന്ന ഉടനെ, അവന്റെ മുഖം ക്രോധം നിറഞ്ഞ ചുവപ്പില് തിളങ്ങി.
ജനയിത്രി ത്വയാ ദൃഷ്ട്വാ കാദ്രവേയാന്സ്വലീലയാ
ജനനദായിനിയായ അമ്മേ, നീ കളിയായി കദ്രുവിന്റെ മക്കളെ കണ്ടു.
തദനിഷ്പന്ന സര്വാംഗഃ ശപാമി ത്വാ വിഹംഗമേ
അവന്റെ ശരീരം പൂര്ണ്ണമായി രൂപം കൊണ്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാല്, പക്ഷിയേ, ഞാന് നിന്നെ ശപിക്കുന്നു.
വേപമാനാഥ തച്ഛാപാദിദം പ്രോവാച പക്ഷിണീ
ആ ശാപം കേട്ട് വിറച്ച്, ആ പക്ഷി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അംഡം തൃതീയം മാ ഭിംധി ഹ്യനിഷ്പന്നം മമേവ ഹി
മൂന്നാമത്തെ മുട്ട പൊട്ടിക്കരുത്; അത് ഇപ്പോഴും പൂര്ണ്ണമായിട്ടില്ല, അത് എനിക്ക് മാത്രം ആണ്.
ഇത്യുക്ത്വാ സോരുണോഗച്ഛദുഡ്ഡീയാനംദകാനനമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവള് ദുഃഖത്തോടെ ആനന്ദവനം വിട്ടുപോയി.
ഏതത്തേ പൃച്ഛതഃ ഖ്യാതം വിനതാ ദാസ്യകാരണമ്
നീ ചോദിച്ച ഈ കാര്യം, വിനതയുടെ ദാസ്യത്തിന് കാരണമാണെന്നു പ്രശസ്തമാണ്.
അനൂരുത്വാദനൂരുര്യോരുണഃ ക്രോധാരുണോ യതഃ
ക്രോധം നിറഞ്ഞ ചുവപ്പിന്റെ പേരില് അവനെ അനുരു എന്നു വിളിക്കുന്നു; അതാണ് അവന്റെ പേര്.
സോപി പ്രസന്നോ ദത്ത്വാഥ വരാംസ്തസ്മാ അനൂരവേ
അവനും സന്തോഷത്തോടെ അനൂരുവിന് അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി.
തിഷ്ഠാനൂരോ മമ രഥേ സദൈവ വിനതാത്മജ 4.2.51.
വിനതയുടെ മകനായ അനൂരുവേ, നീ എപ്പോഴും എന്റെ രഥത്തിൽ ഇരിക്കണം.
അത്ര ത്വത്സ്ഥാപിതാം മൂര്തിം യേ ഭജിഷ്യംതി മാനവാഃ
നീ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ച പ്രതിമയെ ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ,
യേര്ചയിഷ്യംതി സതതമരുണാദിത്യസംജ്ഞകമ്
അരുണാദിത്യ എന്ന പേരിലുള്ളവനെ ആരെങ്കിലും നിരന്തരം ആദരിച്ചാൽ,
വ്യാധിഭിര്നാഭിഭൂയംതേ നോ പസര്ഗൈശ്ച കൈശ്ചന
അവരെ രോഗങ്ങളും മറ്റേതെങ്കിലും ദുരന്തങ്ങളും കീഴടക്കില്ല.
അഥ സ്യംദനമാരോപ്യ നീതവാനരുണം രവിഃ
പിന്നീട് രവി അരുണനെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി കൊണ്ടുപോയി.