ഏഷാപി കാശിരാജസ്യ കുമാര്യസ്ത്വിഹ ബര്കരീ
ഇവളും കാശിരാജാവിന്റെ രാജകുമാരിയാണു, ഇവിടെയുള്ള ബർക്കരിയായി അറിയപ്പെടുന്നവൾ,
അനയാ ത്വര്കകുംഡേസ്മിന്പുഷ്യേ മാസി രവേര്ദിനേ
ഇവളോടൊപ്പം, ഈ അർക്കകുണ്ടത്തിൽ, പുഷ്യമാസത്തിൽ, സൂര്യന്റെ ദിവസത്തിൽ,
രാജപുത്രീ തതഃ പുണ്യാദസ്ത്വേഷാ ശുഭലോചനാ
അതിനാൽ, ഈ പുണ്യഫലത്തിൽ, ഈ രാജകുമാരി ശുഭദർശിനിയായ് മാറും,
ബര്കരീകുംഡമിത്യാഖ്യാ ത്വര്കകുംഡസ്യ ജായതാമ്
ഈ അർക്കകുണ്ടം ഇനി മുതൽ ബർക്കരികുണ്ടം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടട്ടെ,
ഉത്തരാര്കസ്യ ദേവസ്യ പുഷ്യേ മാസി രവേര്ദിനേ
ഉത്തരാർക്കദേവന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, പുഷ്യമാസത്തിൽ, സൂര്യന്റെ ദിവസത്തിൽ,
മൃഡാന്യാഭിഹി തം സര്വം കൃത്വൈതദ്വിശ്വഗോ വിഭുഃ
മൃദാനിയുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ട്, സർവ്വവ്യാപിയായ ഭഗവാൻ ഇതെല്ലാം നടപ്പാക്കി,
കഥിതം തേ മഹാഭാഗ സാംബാദിത്യം നിശാമയ
മഹാഭാഗവ, ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞത് സാംബാദിത്യന്റെ കഥയാണു, അതു ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു,
ശ്രുത്വൈതത്പുണ്യമാഖ്യാനം ശുഭം ലോലോത്തരാര്കയോഃ 4.1.47.
ലോളത്തിന്റെയും ഉത്തരാർക്കന്റെയും ഈ പുണ്യമായ, ശുഭമായ കഥ കേട്ടശേഷം,
സ്കംദ ഉവാച ശൃണുഷ്വ മൈത്രാവരുണേ ദ്വാരവത്യാം യദൂദ്വഹഃ
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: മൈത്രാവരുണി, ദ്വാരകയിൽ യദുക്കുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനോടു സംഭവിച്ചതു കേൾക്കു,
ആവിരാസീത്സ്വയം കൃഷ്ണഃ കൃഷ്ണവര്ത്മപ്രതാപവാന്
കൃഷ്ണൻ തന്നെ, കൃഷ്ണമാർഗത്തിലെ മഹത്വം നിറഞ്ഞവനായി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു,
സാശീതിലക്ഷം തസ്യാസന്കുമാരാ അര്കവര്ചസഃ
അവനു എൺപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർക്ക് സൂര്യന്റെ തേജസ്സുപോലെയുള്ള പ്രകാശം,
അതീവരൂപസംപന്നാ അതീവ സുമഹാബലാഃ
അവർക്കെല്ലാം അത്യന്തം സുന്ദരമായ രൂപവും, അതിവിശാലമായ ബലവും ഉണ്ടായിരുന്നു,
താംദ്രഷ്ടും മാനസഃ പുത്രോ ബ്രഹ്മണസ്തപസാംനിധിഃ । ഉരസ്ഥലസ്ഥ തുലസീ മാലയാ സമലംകൃതഃ
അവരെ കാണാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ മാനസൻ, തപസ്സിന്റെ നിധിയായവൻ, നെഞ്ചിൽ തുളസിമാല ധരിച്ചവൻ, അവിടെ എത്തി,
ഗോപീചംദനനിര്യാസ ലസദംഗവിലേപനഃ
അവന്റെ ശരീരം ഗോപീചന്ദനത്തിന്റെ ദ്രവം പുരട്ടിയതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു,
ആജഗാമാംബരചരോ നാരദോ ദ്വാരകാപുരീമ്
ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹർഷി നാരദൻ ദ്വാരകാപുരിയിൽ എത്തി.
തംദൃഷ്ട്വാ നാരദം സര്വേ വിനമ്രതരകംധരാഃ
നാരദനെ കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ തല താഴ്ത്തി ആദരവോടെ നമസ്കരിച്ചു.
സാംബഃ സ്വരൂപസൌംദര്യ ഗര്വസര്വസ്വമോഹിതഃ 4.1.48.
തന്റെ സൗന്ദര്യത്തിലും ആകർഷണത്തിലും അതിയായി അഭിമാനിച്ചിരുന്ന സാമ്ബൻ പൂർണ്ണമായും മോഹത്തിലായിരുന്നു.
സാംബസ്യ തമഭിപ്രായം വിജ്ഞായ സ മഹാമുനിഃ
സാമ്ബന്റെ മനസ്സിലുള്ള ഉദ്ദേശം മഹർഷി നാരദൻ മനസ്സിലാക്കി.
കൃഷ്ണോഥ ദൃഷ്ട്വാഽഽഗച്ഛംതം പ്രത്യുദ്ഗമ്യ ച നാരദമ്
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ, നാരദൻ അടുത്ത് വരുന്നത് കണ്ടു, അവനെ നേരിട്ട് വരവേൽക്കാൻ പുറത്ത് പോയി.
കൃത്വാ കഥാ വിചിത്രാര്ഥാസ്തത ഏകാംതവര്തിനഃ
വിവിധ അർത്ഥങ്ങളുള്ള വാക്കുകൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞ ശേഷം, അവർ ഒറ്റാന്തരത്തിലേക്ക് മാറി.
അവശ്യം കിംചിദത്രാഽസ്തി യശോദാനംദവര്ധന
യശോദയുടെ മകനേ, ഇവിടെ സന്തോഷം കൂട്ടുന്ന എന്തോ ഒരു കാര്യം തീർച്ചയായും ഉണ്ട്.
യൂനാം ത്രിഭുവനസ്ഥാനാം സാംബോഽതീവ സുരൂപവാന്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള യുവാക്കളിൽ സാമ്ബൻ അതിയായി സുന്ദരനാണ്.
അപേക്ഷംതേ ന മുഗ്ധാക്ഷ്യഃ കുലം ശീലം ശ്രുതം ധനമ്
കണ്ണുകളിൽ ലാളിത്യമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് കുടുംബം, സ്വഭാവം, പഠനം, സമ്പത്ത് എന്നിവയിൽ ഒരു പരിഗണനയുമില്ല.
അഥവാ വിദിതം നോ തേ വല്ലവീനാം വിചേഷ്ടിതമ്
അല്ലെങ്കിൽ, വല്ലഭിമാരുടെ പെരുമാറ്റം നിനക്ക് ഇതിനകം തന്നെ അറിയാമാവാം.
വാമഭ്രുവാം സ്വഭാവാച്ച നാരദസ്യ ച വാക്യതഃ
വളഞ്ഞ ഭ്രൂകൾ ഉള്ള സ്ത്രീകളുടെ സ്വഭാവത്താലും നാരദന്റെ വാക്കുകളാലും,
താവദ്ധൈര്യംചലാക്ഷീണാം താവച്ചേതോവിവേകിതാ
കണ്ണുകൾ ചലിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ക്ഷമയുണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ അവരുടെ മനസ്സിൽ വിവേകം ഉണ്ടാകൂ.
ഇത്ഥം വിവേചയംശ്ചിത്തേ കൃഷ്ണഃ ക്രോധനദീരയമ് 4.1.48.
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, കൃഷ്ണൻ കുപിതനായതുകൊണ്ട് മനസ്സിൽ കോപം ഒഴുകി.
സാംബസ്യ വൈകൃതം കിംചിത്ക്വചിത്കൃഷ്ണോനവൈക്ഷത
സാമ്ബനിൽ ഏതോ ഒരു തെറ്റ് കൃഷ്ണൻ ഒരിടത്ത് ശ്രദ്ധിച്ചു.
കിയത്യപി ഗതേ കാലേ പുനരപ്യായയൌ മുനിഃ
കഴിഞ്ഞ് കുറേ സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹർഷി വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തി.
ബഹിഃ ക്രീഡംതമാഹൂയ സാംബമിത്യാഹ നാരദഃ
പുറത്ത് കളിക്കുകയായിരുന്ന സാമ്ബനെ വിളിച്ചു, നാരദൻ അവന്റെ പേര് പറഞ്ഞു.