അന്യാന്യപി ച പാപാനി മഹാംത്യല്പാനി യാനി ച
മറ്റെന്തെങ്കിലും പാപങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, വലിയതോ ചെറുതോ ആയാലും,
ബുദ്ധിപൂര്വം മയാ ചൈതന്ന പാപം സമുപാര്ജിതമ്
അവയെല്ലാം ഞാൻ മനസ്സോടെ ചെയ്തതല്ല; അവ പാപങ്ങൾ എനിക്ക് ഉദ്ദേശപൂർവ്വം സംഭവിച്ചിട്ടില്ല.
ധര്മോ ഹി രക്ഷിതോ യേന ദേഹേ സത്വരഗത്വരേ
ശരീരത്തിൽ ആയാലും വേഗത്തിൽ ആയാലും, ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കുന്നവനാണ് സത്യം പാലിക്കുന്നത്.
രക്ഷണീയോ യദി ഭവേത്കാമഃ കാമാരിണാ കഥമ്
സംരക്ഷണം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ആ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ശത്രുവായവൻ എങ്ങനെ അതു നൽകും?
അര്ഥശ്ചേത്സര്വഥാരക്ഷ്യ ഇതി കൈശ്ചിദുദാഹൃതമ്
ഏതൊക്കെ സാഹചര്യത്തിലും സമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കണം എന്നത് ചിലർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ധര്മസ്തു രക്ഷിതഃ സര്വൈരപിദേഹവ്യയേന ച
പക്ഷേ, ശരീരം പോലും നഷ്ടപ്പെട്ടാലും, എല്ലാവരും ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.
അയമേവ ഹി വൈ ധര്മഃ കാശീസേവനസംഭവഃ
കാശിയെ സേവിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മം ഉദിക്കുന്നത്.
അവാപ്യ കാശീം ദുഷ്പ്രാപാം കോ ജഹാതി സചേതനഃ
കഷ്ടമായി ലഭിക്കുന്ന കാശി ലഭിച്ചവൻ, ബോധത്തോടെ ആരാണ് അതിനെ വിട്ടുപോകുന്നത്?
വാരാണസീം സമുത്സൃജ്യ യസ്ത്വന്യത്ര യിയാസതി
വാരാണസി വിട്ട് മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ,
പുത്രമിത്രകലത്രാണി ക്ഷേത്രാണി ച ധനാനി ച 4.1.46.
മകനോ സുഹൃത്തോ ഭാര്യയോ നിലംവുമോ സമ്പത്തോ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവയ്ക്കുവേണ്ടി,
യേന ലബ്ധാ പുരീ കാശീ ത്രൈലോക്യോദ്ധരണക്ഷമാ
മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും രക്ഷിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള കാശി നഗരം ലഭിച്ചവൻ,
കുപിതോപി ഹി മേ രുദ്രസ്തേജോഹാനിം വിധാസ്യതി
എന്നെക്കുറിച്ച് രുദ്രൻ കോപിതനായാലും, എന്റെ തേജസ് കുറയുക മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
ഇതരാണീഹ തേജാംസി ഭാസംതേ താവദേവ ഹി
ഇവിടെ മറ്റ് തേജസ്സുകൾ പ്രകാശിക്കുന്നത്, അതിന് അനുകൂലമായ സമയത്തോളം മാത്രമാണ്.
ഇതി കാശീപ്രഭാവജ്ഞോ ജഗച്ചക്ഷുസ്തമോനുദഃ
ഇങ്ങനെ, ലോകത്തിന്റെ ഇരുണ്ടത്വം നീക്കുന്ന, സർവ്വലോകത്തിന്റെയും കണ്ണായ കാശിയുടെ മഹത്വം അറിയുന്നവൻ—
ലോലാര്ക ഉത്തരാര്കശ്ച സാംബാദിത്യസ്തഥൈവ ച
ലോലാർകൻ, ഉത്തരാർകൻ, കൂടാതെ സാംബാദിത്യൻ—
ഖഖോല്കശ്ചാരുണാദിത്യോ വൃദ്ധകേശവസംജ്ഞകൌ
ഖഖോൽകൻ, ആരുണാദിത്യൻ, വൃദ്ധനും കേശവനും എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടുപേരും—
ദ്വാദശശ്ച യമാദിത്യഃ കാശിപുര്യാം ഘടോദ്ഭവ
പന്ത്രണ്ടാമൻ യമാദിത്യൻ, കാശി നഗരത്തിൽ ഒരു കലശത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവൻ.
തസ്യാര്കസ്യ മനോലോലം യദാസീത്കാശിദര്ശനേ
ആ സൂര്യന്റെ മനസ്സ് അശാന്തമായിരുന്നപ്പോൾ, കാശിയിൽ പ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ—
ലോലാര്കസ്ത്വസിസംഭേദേ ദക്ഷിണസ്യാം ദിശിസ്ഥിതഃ
ലോലാർകൻ വാളുകൾ കൂടുന്ന സ്ഥലത്ത്, തെക്കേ ദിക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മാര്ഗശീര്ഷസ്യ സപ്തമ്യാം ഷഷ്ഠ്യാം വാ രവിവാസരേ 4.1.46.
മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ആറാം അല്ലെങ്കിൽ ഏഴാം തീയതിയിൽ, രവിവാസരത്തിൽ—
കൃതാനി യാനി പാപാനി നരൈഃ സംവത്സരാവധി
ഒരു വർഷം മുഴുവൻ മനുഷ്യർ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും—
നരഃ സ്നാത്വാസിസംഭേദേ സംതര്പ്യ പിതൃദേവതാഃ
വാളുകൾ കൂടുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത്, പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ—
ലോലാര്കസംഗമേ സ്നാത്വാ ദാനം ഹോമം സുരാര്ചനമ്
ലോലാർകസംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദാനം നൽകി, ഹോമം നടത്തി, ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചാൽ—
സൂര്യോപരാഗേ ലോലാര്കേ സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ
ലോലാർകത്തിൽ സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തികൾ—
ലോലാര്കേ രഥസപ്തമ്യാം സ്നാത്വാ ഗംഗാസിസംഗമേ
രഥസപ്തമിയന്ന ദിവസം ലോലാർകത്തിൽ, ഗംഗയും വാളുകളും കൂടുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്താൽ—
പ്രത്യര്കവാരം ലോലാര്കം യഃ പശ്യതി ശുചിവ്രതഃ
ശുദ്ധവ്രതം പാലിച്ച്, ഓരോ ഞായറാഴ്ചയും ലോലാർകനെ ദർശിക്കുന്നവൻ—
ന തസ്യ ദുഃഖം നോ പാമാ ന ദദ്രുര്ന വിചര്ചികാ
അവനു ദുഃഖമോ, ചർമ്മരോഗമോ, കുഷ്ഠമോ, ചൊറിച്ചിൽ രോഗമോ ഉണ്ടാകില്ല.
വാരാണസ്യാമുഷിത്വാപി യോ ലോലാര്കം ന സേവതേ
വാരാണസിയിൽ താമസിച്ചിട്ടും ലോലാർകനെ സേവിക്കാത്തവൻ—
സര്വേഷാം കാശിതീര്ഥാനാം ലോലാര്കഃ പ്രഥമം ശിരഃ
കാശിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലുമാണ് ലോലാർകൻ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
തീര്ഥാംതരാണി സര്വാണി ഭൂമീവലയഗാന്യപി 4.1.46.
ഭൂമിയെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന മറ്റു എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും—