ത്രിവിഷ്ടപേ സംതി ന കിം പുരഃ ശതം സമസ്തകൌതൂഹലജന്മഭൂമയഃ
സ്വർഗ്ഗത്തിലോ, അതുപോലെയുള്ള നൂറുകണക്കിന് അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങൾ ഇല്ലേ?
ന കേവലം കാശിവിയോഗജോ ജ്വരഃ പ്രബാധതേ ത്വാം തു തഥാ യഥാത്ര മാമ്
കാശിയിൽ നിന്ന് വേർപാട് കൊണ്ടുള്ള വേദന മാത്രമല്ല നിന്നെ ബാധിക്കുന്നത്; ഇവിടെ അത് എന്നെയും വലയുന്നു.
മയാ ന മേനേ മമജന്മഭൂമികാ വിയോഗജന്മാ പരിദാഘഈശിതഃ
എന്റെ ജന്മഭൂമിയിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നതിന്റെ ദാഹം എന്നെ ഇങ്ങനെ കത്തിക്കും എന്ന് ഞാൻ കരുതിയിരുന്നില്ല.
ന മോക്ഷലക്ഷ്മ്യോത്ര സമക്ഷമീക്ഷിതാസ്തനൂഭൃതാ കേനചിദേവ കുത്രചിത്
ഇവിടെ മോക്ഷദേവിയെ നേരിട്ട് ആരും, എവിടെയും കണ്ടിട്ടില്ല.
ന മുക്തിരസ്തീഹ തഥാ സമാധിനാ സ്ഥിരേംദ്രിയത്വോജ്ഝിത തത്സമാധിനാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന സമാധിയിലൂടെ ഇവിടെ മോക്ഷം നേടാൻ കഴിയില്ല.
ന നാകലോകേ സുഖമസ്തി താദൃശം കുതസ്തു പാതാലതലേഽതിസുംദരേ
അത്തരം സന്തോഷം സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഇല്ല; പിന്നെ അതിനേക്കാൾ മനോഹരമായ പാതാളത്തിൽ എങ്ങനെയാകും?
ക്ഷേത്രേ ത്രിശൂലിന്ഭവതോഽവിമുക്തേ വിമുക്തിലക്ഷ്മ്യാ ന കദാപി മുക്തേ
ത്രിശൂലധാരിയായ ഭഗവാന്റെ അവിമുക്തക്ഷേത്രത്തിൽ മോക്ഷലക്ഷ്മി മോചിതന്മാരിൽ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
ഷഡംഗയോഗാന്നഹി താദൃശീ നൃഭിഃ ശരീരസിദ്ധിഃ സഹസാത്ര ലഭ്യതേ 4.1.44.
ഷഡംഗയോഗം ചെയ്താലും, ഇവിടെ മനുഷ്യർക്ക് അത്തരം ശരീരസിദ്ധി എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കില്ല.
വരം ഹി തിര്യക്ത്വമബുദ്ധിവൈഭവം ന മാനവത്വം ബഹുബുദ്ധിഭാജനമ്
ബുദ്ധിയുടെ പ്രകാശം ഇല്ലാത്ത ഒരു മൃഗജന്മം, അനേകം ചിന്തകളുടെ ഭാരം സഹിക്കുന്ന മനുഷ്യജന്മത്തേക്കാൾ നല്ലതാണ്.
ദൃശൌ കൃതാര്ഥേ കൃതകാശിദര്ശനേ തനുഃകൃതാര്ഥാ ശിവകാശിവാസിനീ
കാശിയെ കണ്ട് കണ്ണുകൾ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നേടുന്നു; ശുഭമായ കാശിയിൽ വസിച്ചാൽ ശരീരം തികച്ചും പൂർണ്ണമാകുന്നു.
വരം ഹി തത്കാശിരജോതി പാവനം രജസ്തമോധ്വംസി ശശിപ്രഭോജ്ജ്വലമ്
കാശിയുടെ പൊടിയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം; അത് ചന്ദ്രപ്രഭയപോലെ ദീപ്തിയും, വിശുദ്ധിയും, ആസക്തിയും അജ്ഞാനവും നീക്കം ചെയ്യുന്നതുമാണ്.
ന ദേവലോകോ ന ച സത്യലോകോ ന നാഗലോകോ മണികര്ണികായാഃ
ദേവലോകം, സത്യലോകം, നാഗലോകം — ഇവയൊന്നും മണികർണികയെ തുല്യമായിട്ടില്ല.
മഹാമഹോഭൂര്മണികര്ണികാസ്ഥലീ തമസ്തതിര്യത്ര സമേതി സംക്ഷയമ്
മഹാപുണ്യഭൂമിയായ മണികർണികയിൽ എല്ലാ അജ്ഞാനവും ഇരുണ്ടതും അവസാനിക്കുന്നു.
കിമു നിര്വാണപദസ്യ ഭദ്രപീഠം മൃദുലം തല്പമഥോനുമോക്ഷലക്ഷ്മ്യാഃ
മോക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗ്യപീഠം, മൃദുവായ കിടക്ക, അല്ലെങ്കിൽ പരമമോക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗ്യം — ഇതെല്ലാം എത്ര മഹത്തായവയാണല്ലോ!
സമതീതവിമുക്തജംതുസംഖ്യാ ക്രിയതേ യത്ര ജനൈഃ സുഖോപവിഷ്ടൈഃ
അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നവർ, മോക്ഷം നേടിയ ജീവികളുടെ എണ്ണം എണ്ണുന്നു.
പുനര്വിജ്ഞാപയാമാസ കാശീപ്രാപ്ത്യൈ പിനാകിനമ്
കാശി ലഭിക്കാനായി അവൾ വീണ്ടും പിനാകിയെ അപേക്ഷിച്ചു.
ശ്രീപാര്വത്യുവാച പ്രമഥാധിപ സര്വേശ നിത്യസ്വാധീനവര്തന
ശ്രീപാർവതി പറഞ്ഞു: പ്രമഥാധിപതിയായ സർവ്വേശ്വരാ, എപ്പോഴും സ്വതന്ത്രനായിരിക്കുന്നവനേ,
സ്കന്ദ ഉവാച ജിതപീയൂഷമാധുര്യാം കാശീസ്തവനസുംദരീമ് 4.1.44.
സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു: അമൃതത്തേക്കാൾ മധുരവും മനോഹരവുമായ കാശി സ്തുതികൾ ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശ്രീദേവദേവ ഉവാച അയി പ്രിയതമേ ഗൌരി ത്വദ്വാ ഗമൃതസീകരൈഃ
ശ്രീദേവദേവൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ട ഗൗരിയേ, നിന്റെ വാക്കുകൾ അമൃതബിന്ദുക്കളാൽ നനയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ത്വം ജാനാസി മഹാദേവി മമ യത്തന്മഹദ്വ്രതമ്
മഹാദേവിയേ, എന്റെ ആ മഹാവ്രതം നീ അറിയുന്നവളാണ്.
പിതാമഹസ്യ വചനാദ്ദിവോദാസേ മഹീപതൌ
പിതാമഹന്റെ കല്പനപ്രകാരം ദിവോദാസ എന്ന രാജാവിനാണ്
കഥം സ രാജാ ധര്മിഷ്ഠഃ പ്രജാപാലനതത്പരഃ
അവൻ എങ്ങിനെയാണ് ധാർമ്മികനും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സമർപ്പിതനുമായ രാജാവായിരിക്കുന്നത്?
അധര്മവര്തിനോ യസ്മാദ്വിഘ്നഃ സ്യാന്നേതരസ്യ തു
അധർമ്മത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരെ തടയുമ്പോൾ തെറ്റൊന്നുമില്ല; പക്ഷേ അതല്ലാതെ,
ധര്മവര്ത്മാനുസരതാം യോ വിഘ്നം സമുപാചരേത്
ധർമ്മമാർഗ്ഗം അനുസരിക്കുന്നവരെ ആരെങ്കിലും തടയുകയാണെങ്കിൽ,
വിനാച്ഛിദ്രേണ തം ഭൂപം നോത്സാദയിതുമുത്സഹേ
കുറ്റം ഇല്ലാതെ ആ രാജാവിനെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ന ജരാ തമതിക്രാമേന്ന തം മൃത്യുര്ജിര്ഘാംസതി
വൃദ്ധാവസ്ഥ അവനെ തൊടുന്നില്ല; മരണവും അവന്റെ അടുത്ത് വരുന്നില്ല.
ഇതി സംചിംതയന്ദേവോ യോഗിനീചക്രമഗ്രതഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ദേവൻ യോഗിനിമാരുടെ വലയത്തിന് മുന്നിൽ നിന്നു.
അഥ ദേവ്യാ സമാലോച്യ വ്യോമകേശോ മഹാമുനേ 4.1.44.
അപ്പോൾ ദേവിയുമായി ആലോചിച്ച്, വ്യോമകേശൻ മഹാമുനിയോടു പറഞ്ഞു.
സത്വരം യാത യോഗിന്യോ മമ വാരാണസീം പുരീമ്
നിങ്ങൾ ഉടൻ എന്റെ വാരാണസി നഗരത്തിലേക്ക് പോകൂ, യോഗിനിമാരേ.
സ്വധര്മവിച്യുതഃ കാശീം യഥാ തൂര്ണം ത്യജേന്നൃപഃ
സ്വധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വഴിതെറ്റിയ രാജാവു എങ്ങനെ കാശി നഗരത്തെ വേഗത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കുമോ,