ശ്രുതി സ്മൃതി പുരാണം ച വിദ്യോപനിഷദസ്തഥാ
വേദങ്ങൾ, സ്മൃതികൾ, പുരാണങ്ങൾ, അതുപോലെ ഉപനിഷത്തുകൾ എന്നിവയും ജ്ഞാനത്തിനായുള്ള വഴികളാണ്.
വേദാനുവചനം ജ്ഞാത്വാ ബ്രഹ്മചര്യ തപോ ദമഃ 4.1.41.
വേദപാഠം പഠിച്ചശേഷം, ബ്രഹ്മചര്യം, തപസ്, ആത്മനിയന്ത്രണം എന്നിവ ആചരിക്കണം.
സ ഹി സര്വൈര്വിജിജ്ഞാസ്യ ആത്മൈവാശ്രമവര്തിഭിഃ
ആശ്രമങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന എല്ലാവർക്കും ആത്മാവിനെയാണ് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത്.
ആത്മജ്ഞാനേന മുക്തിഃ സ്യാത്തച്ച യോഗാദൃതേ നഹി
ആത്മജ്ഞാനത്തിലൂടെയാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നത്; അതും യോഗം ഇല്ലാതെ സാധ്യമല്ല.
നാരണ്യസംശ്രയാദ്യോഗോ ന നാനാഗ്രംഥ ചിംതനാത്
കാടുകളിൽ താമസിച്ചാലോ, പല ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ചിന്തിച്ചാലോ യോഗം ലഭിക്കില്ല.
ന ച പദ്മാസനാദ്യോഗോ ന വാ ഘ്രാണാഗ്രവീക്ഷണാത്
പദ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നാലോ, മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ദൃഷ്ടി കെട്ടിയാലോ യോഗം നേടാനാവില്ല.
അഭിയോഗാത്സദാഭ്യാസാത്തത്രൈവ ച വിനിശ്ചയാത്
ആശയപൂർവ്വമായ പരിശ്രമവും സ്ഥിരമായ അഭ്യാസവും ഉറച്ച തീരുമാനവും കൊണ്ടാണ് അത് സാധ്യമാകുന്നത്.
ആത്മക്രീഡസ്യ സതതം സദാത്മമിഥുനസ്യ ച
എപ്പോഴും ആത്മാവിൽ ആനന്ദിക്കുകയും ആത്മാവിൽ തന്നെ ലയിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ.
അത്രാത്മവ്യതിരേകേണ ദ്വിതീയം യോ ന പശ്യതി
ഇവിടെ ആത്മാവിന് പുറമെ മറ്റൊന്നും കാണാത്തവനാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനി.
സംയോഗസ്ത്വാത്മമനസോര്യോഗ ഇത്യുച്യതേ ബുധൈഃ
ആത്മാവും മനസ്സും ഒന്നാകുന്നതിനെ ജ്ഞാനികൾ യോഗം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
വിഷയേംദ്രിയ സംയോഗോ യോഗ ഇത്യപ്യപംഡിതൈഃ
അവിജ്ഞാനികൾ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളുമായി ഒന്നാകുന്നതാണ് യോഗം എന്നു പറയുന്നു.
ദുര്നിവാരാ മനോവൃത്തിര്യാവത്സാ ന നിവര്തതേ 4.1.41.
മനസ്സിന്റെ പ്രവൃത്തി നിർത്താൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, അതു നിലയ്ക്കുന്നതുവരെ.
വൃത്തിഹീനം മനഃ കൃത്വാ ക്ഷേത്രജ്ഞേ പരമാത്മനി
മനസ്സിനെ പ്രവൃത്തി ഇല്ലാത്തതാക്കി, അതിനെ ക്ഷേത്രജ്ഞനായ പരമാത്മാവിൽ ഏകാഗ്രമാക്കണം.
ബഹിര്മുഖാനി സര്വാണി കൃത്വാ ഖാന്യംതരാണി വൈ
പുറമേയുള്ള എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അകത്തേക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ടു വരണം.
സര്വഭാവവിനിര്മുക്തം ക്ഷേത്രജ്ഞം ബ്രഹ്മണി ന്യസേത്
എല്ലാ ഭാവങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായ ക്ഷേത്രജ്ഞനെ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിപ്പിക്കണം.
യന്നാസ്തി സര്വലോകേഷു തദസ്തീതി വിരുധ്യതേ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഇല്ലാത്തതു ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നത് പരസ്പരവിരുദ്ധമാണ്.
സ്വസംവേദ്യം ഹി തദ്ബ്രഹ്മ കുമാരീ സ്ത്രീ സുഖം യഥാ
അത് ബ്രഹ്മം നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചറിയേണ്ടതാണു്, ഒരു കന്യകയ്ക്ക് സ്വന്തം സന്തോഷം എങ്ങനെയെന്നു അവൾക്കു മാത്രം അറിയാവുന്നതുപോലെ.
നിത്യാഭ്യസനശീലസ്യ സ്വസംവേദ്യം ഹി തദ്ഭവേത്
നിത്യമായി അഭ്യസിക്കുന്നവർക്കു് അതും നേരിട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒന്നായിത്തീരുന്നു.
ക്ഷണമപ്യേകമുദകം യഥാ ന സ്ഥിരതാമിയാത്
ഒരു നിമിഷം പോലും വെള്ളം ശാന്തമായി നില്ക്കാറില്ലല്ലോ.
അതോഽനിലം നിരുംധീത ചിത്തസ്യ സ്ഥൈര്യ ഹേതവേ
അതിനാൽ മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാനായി ശ്വാസം നിയന്ത്രിക്കണം.
ആസനം പ്രാണസംരോധഃ പ്രത്യാഹാരശ്ച ധാരണാ
ആസനം, ശ്വാസനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ പിൻവലിക്കൽ, ഏകാഗ്രത—
ആസനാനീഹ താവംതി യാവംത്യോ ജീവയോ നയഃ 4.1.41.
ഇവിടെ എത്ര ജീവികൾ ഉണ്ടോ, അത്രയേറെ ആസനങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ഏതദഭ്യസനാന്നിത്യം വര്ഷ്മദാര്ഢ്യമവാപ്നുയാത്
ഇത് നിത്യമായി അഭ്യസിച്ചാൽ ശരീരം ദൃഢതയിലേക്കെത്തും.
ദക്ഷിണം ചരണം ന്യസ്യ വാമോരൂപരി യോഗവിത്
യോഗം അറിയുന്നവൻ വലതുകാൽ ഇടതു തോളിന്മേൽ വയ്ക്കണം.
കരാഭ്യാം ധാരയേത്പശ്ചാദംഗുഷ്ഠൌ ദൃഢബംധവിത്
ശേഷം കൈകൊണ്ട് വലതും ഇടതും വലതുനഖങ്ങൾ ഉറപ്പോടെ പിടിക്കണം.
അഥവാ ഹ്യാസനേ യസ്മിന്സുഖമസ്യോപജായതേ
അല്ലെങ്കിൽ, ഏത് ആസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ സുഖം അനുഭവപ്പെടുന്നുവോ, അതിൽ ഇരിക്കാം.
ന തോയവഹ്നിസാമീപ്യേ ന ജീര്ണാരണ്യഗോഷ്ഠയോഃ
വെള്ളത്തിന്റെയും അഗ്നിയുടെയും അടുത്തോ, തകർന്ന കാടുകളിലോ പശുശാലകളിലോ ഇരിക്കരുത്.
കേശഭസ്മതുഷാംഗാര കീകസാദി പ്രദൂഷിതേ
മുടി, ചാരം, അരി, ചാരക്കൊള്ളി മുതലായവകൊണ്ട് മലിനമായ സ്ഥലങ്ങളിലും ഇരിക്കരുത്.
സര്വബാധാവിരഹിതേ സര്വേംദ്രിയസുഖാവഹേ
എല്ലാ തടസങ്ങളും ഇല്ലാതെയും എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും സുഖം നൽകുന്ന സ്ഥലത്താണ് ഇരിക്കേണ്ടത്.
നാതിതൃപ്തഃ ക്ഷുധാര്തോ ന ന വിണ്മൂത്രപ്രബാധിതഃ
അതിർത്തിയായി തൃപ്തനാകരുത്, വിശപ്പോടെ ഇരിക്കരുത്, മൂത്രമലവിസർജനത്തിനുള്ള ആവശ്യം ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന വിധത്തിലുമാകരുത്.