കിം ബിഭേതി നരോ ധീരഃ കൃതാദഘശിലോച്ചയാത്
ധൈര്യമുള്ളവൻ എന്തിനാണ്, വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, ഭയപ്പെടേണ്ടത്?
ക്വാവിമുക്തം മഹാലിംഗം ചതുര്വര്ഗഫലോദയമ്
നാലു പുരുഷാർത്ഥഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന മഹാലിംഗമായ അവിമുക്തം എവിടെയാണ്?
അവിമുക്തേ മഹാക്ഷേത്രേ വിശ്വേശസമധിഷ്ഠിതേ
സർവ്വലോകനാഥൻ വസിക്കുന്ന അവിമുക്തം എന്ന മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ—
ദ്രഷ്ടാരമവിമുക്തസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ദംഡധരോ യമഃ
അവിമുക്തന്റെ ദർശനം ചെയ്തവനെ കണ്ടാൽ, ദണ്ഡം പിടിക്കുന്ന യമൻ പോലും—
ധന്യം തന്നേത്രനിര്മാണം കൃതകൃത്യൌ തു തൌ കരൌ
ആ ദർശനം ലഭിച്ച കണ്ണുകൾ ഭാഗ്യശാലികളാണ്; അതു കാണാൻ കഴിഞ് കൈകൾക്കും ജീവിതം പൂർണ്ണമായി സഫലമായിരിക്കും.
ത്രിസംധ്യമവിമുക്തേശം യോ ജപേന്നിയതഃ ശുചിഃ
ആരോ, നിയന്ത്രിതനും ശുദ്ധനും ആയവൻ, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു നേരവും അവിമുക്തേശ്വരന്റെ നാമം ജപിച്ചാൽ—
അവിമുക്തം മഹാലിംഗം ദൃഷ്ട്വാ ഗ്രാമാംതരം വ്രജേത്
—അവിമുക്തത്തിൽ മഹാലിംഗം ദർശിച്ച ശേഷം, അടുത്ത ഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോകണം.
അഥോ കിമസി ശുശ്രൂഷുഃ കഥയിഷ്യാമി തത്പുനഃ
ഇനി, നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ അത് വീണ്ടും പറയാം.
അതീവ സുശ്രുതേ ജാതേ തഥാപി ന ധിനോമ്യഹമ്
നീ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നുവെങ്കിലും, ഞാൻ നിന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
അവിമുക്തേശ്വരം ലിംഗം ക്ഷേത്രം ചാപ്യവിമുക്തകമ്
അവിമുക്തേശ്വരന്റെ ലിംഗവും അവിമുക്തം എന്ന സ്ഥലവും—
സ്വശ്രേയോ ദാതുരേതസ്യാ വിമുക്തസ്യ മഹാമതേ
—മഹാമതിയുള്ളവനേ, സ്വന്തം ഭാവി ഭേദത്തിനായി അവിമുക്തത്തിന് ദാനം ചെയ്യണം.
സമീഹിതാര്ഥ സംസിദ്ധിര്ലഭ്യതേ പുണ്യഭാരതഃ
ധർമ്മശീലനായ ഭാരതാ, ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ അവിടെ നിർവഹിക്കപ്പെടും.
ശ്രുതിവര്ത്മജുഷഃ പുംസഃ സംസ്പര്ശാന്നശ്യതോ മുനേ
വേദപഥം അനുസരിക്കുന്നവനു, മുനിവരേ, വിലക്കിയ കാര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ നാശം സംഭവിക്കും.
വര്ജിതസ്യ വിധാനേന പ്രോക്തസ്യാകരണേന വൈ
നിർദ്ദേശിച്ച നിയമം പാലിക്കാതിരിക്കുക, നിർബന്ധമായുള്ളത് ചെയ്യാതിരിക്കുക—
നിഷിദ്ധാചരണം തസ്മാത്കഥയിഷ്യേ തവാഗ്രതഃ
—മറിഞ്ഞിട്ടും വിലക്കിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്; അതിനാൽ, ഞാൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ വിശദീകരിക്കാം.
പലാംഡും വിഡ്വരാഹം ച ശേലും ലശുന ഗൃംജനേ
ഉള്ളി, പന്നിയിറച്ചി, എരുമ്പെട്ടി, വെളുത്തുള്ളി, ഗൃഞ്ജന എന്ന ചെടി—
വ്രശ്ചനാന്വൃക്ഷനിര്യാസാന്പായസാപൂപശഷ്കുലീഃ 4.1.40.
—മുല്ലങ്കി, മരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പിണ്ണാക്ക്, പാൽ, അപ്പം, ശഷ്കുലി—
പയ ഐകശഫം ഹേയം തഥാ ക്രാമേലകാവികമ്
—പാൽ, ഒറ്റ കാൽ ഉള്ള മൃഗങ്ങൾ, അതുപോലെ കുരുവി, കാട്ടുപാറ—
ടിട്ടിഭം കലവിംകം ച ഹംസം ചക്രം പ്ലവംബകമ്
—തിട്ടിഭം, കലവിങ്കം, ഹംസം, ചക്രവാകം, പ്ലവംബകം—
ജാലപാദാന്ഖംജരീടാന്ബുഡിത്വാ മത്സ്യഭക്ഷകാന്
—വലപാദമുള്ള പക്ഷികൾ, ഖഞ്ചരീടം, ബുടിത്വ, മീൻതിന്നുന്ന പക്ഷികൾ—
ഹവ്യകവ്യനിയുക്തൌ തു ഭക്ഷ്യൌ പാഠീനരോഹിതൌ
—ഹവ്യകവ്യാർത്ഥം ഉപയോഗിക്കുന്ന പാഠീനവും രോഹിതവും—
ശ്വാവിദ്ഗോധേ പ്രശസ്തേ ച ജ്ഞാതാശ്ച മൃഗപക്ഷിണഃ
—കാട്ടുപന്നി, ഉദുമ്പ്, ഉത്തമമായ അറിയപ്പെടുന്ന മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും.
യജ്ഞാര്ഥം പശുഹിംസാ യാ സാ സ്വര്ഗ്യാ നേതരാ ക്വചിത്
യജ്ഞത്തിനായി മൃഗഹത്യ നടത്തുന്നത് പുണ്യമാണെന്നും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നതെന്നും പറയുന്നു; അതല്ലാതെ മറ്റെന്തിനും അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് ഒരിക്കലും പുണ്യമാവില്ല.
പ്രാണാത്യയേ ക്രതൌ ശ്രാദ്ധേ ഭൈഷജേ വിപ്രകാമ്യയാ
ജീവന് ഭീഷണി നേരിടുമ്പോഴും, യജ്ഞങ്ങളിൽ, പിതൃകർമ്മകളിൽ, ഔഷധത്തിനായി, ബ്രാഹ്മണന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം—
ന താദൃശം ഭവേത്പാപം മൃഗയാവൃത്തികാംക്ഷിണഃ
വന്യജീവികളെ വേട്ടയാടിയാണ് ഉപജീവനം നടത്തുന്നവർക്കു അത്തരം പാപം വരില്ല.
മഖാര്ഥം ബ്രഹ്മണാ സൃഷ്ടാഃ പശു ദ്രുമ മൃഗൌഷധീഃ
യജ്ഞങ്ങൾക്കായി ബ്രഹ്മാവ് മൃഗങ്ങളും മരങ്ങളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും ഔഷധികളും സൃഷ്ടിച്ചു.
പിതൃദേവക്രതുകൃതേ മധുപര്കാര്ഥമേവ ച 4.1.40.
പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും അർപ്പണങ്ങൾക്കായി, മധുപർക്കത്തിനായി ഇവയെല്ലാം ഉണ്ടാക്കി.
യോ ജംതൂനാത്മപുഷ്ട്യര്ഥം ഹിനസ്തി ജ്ഞാനദുര്ബലഃ
സ്വന്തം ശരീരം പോഷിപ്പിക്കാനായി, വിവേകമില്ലാതെ ജീവികളെ കൊല്ലുന്നവൻ—
ഭോക്താനുമംതാ സംസ്കര്താ ക്രയിവിക്രയി ഹിംസകാഃ
ആഹാരം കഴിക്കുന്നവനും സമ്മതിക്കുന്നവനും തയ്യാറാക്കുന്നവനും വാങ്ങുന്നവനും വിൽക്കുന്നവനും കൊല്ലുന്നവനും—
പ്രത്യബ്ദമശ്വമേധേന ശതം വര്ഷാണി യോ യജേത്
ഓരോ വർഷവും നൂറുവർഷം അശ്വമേധയാഗം ചെയ്യുന്നവൻ—