ലോകേശ്വര സമായാഹി മംദരോ നാമ ഭൂധരഃ
ലോകനാഥാ, വരിക; മന്ദര എന്ന പർവ്വതമാണ് ഇവിടെ.
യാവസ്തസ്മൈ വരം ദാതും ബഹുകാലം തപസ്യതേ
നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു വരം ലഭിക്കാനായി അവൻ ദീർഘകാലം തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു.
ജഗാമ വൃഷമാരുഹ്യ മംദരോ യത്ര തിഷ്ഠതി
അവൻ കാളയെ കയറി മന്ദരൻ നില്ക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
ഉത്തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ ഭദ്രം തേ വരം ബ്രൂഹി ധരോത്തമ
എഴുന്നേൽക്കു, എഴുന്നേൽക്കു, നിനക്ക് ആശംസകൾ; നീ ചോദിക്കാൻ ഉള്ള വരം പറയൂ, പർവ്വതങ്ങളിൽ ഉത്തമനേ.
പ്രണമ്യ ബഹുശോ ഭൂമാവദ്രിരേതദ്വ്യജിജ്ഞപത്
ഭൂമിയിൽ പലതവണ നമസ്കരിച്ച്, അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വജ്ഞോപി കഥം നാമ ന വേത്ഥ മമ വാംഛിതമ്
നീ സർവ്വജ്ഞനാണെങ്കിലും, എങ്ങനെ എന്റെ ആഗ്രഹം അറിയുന്നില്ല?
സര്വേഷാം ഹൃദയാനംദ ശര്വസര്വഗസര്വകൃത്
നീ എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിന്റെ ആനന്ദം, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവൻ, എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ശർവ്വാ.
യാചകായാതിശോച്യായ പ്രണതാര്തിപ്രഭംജക
അത്യന്തം ദയനീയനായ യാചകനായവർക്കും, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനുമാണ് നീ.
കുശദ്വീപ ഉമാ സാര്ധം നാഥാദ്യ സപരിച്ഛദഃ
കുശദ്വീപിൽ ഇന്ന് ഉമയോടൊപ്പം ഭഗവാൻ തന്റെ അനുചരന്മാരോടുകൂടി സന്നിഹിതനാണ്.
സര്വേഷാം സര്വദഃ ശംഭുഃ ക്ഷണം യാവദ്വിചിംതയേത് പ്രണമ്യാഗ്രേസരോ ഭൂത്വാ മൌലൌ ബദ്ധകരദ്വയഃ ।। 4.1.39.
എല്ലാവർക്കും ദാനം നൽകുന്ന ശംഭു ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചു; മുന്നിൽ വന്ന്, ഇരുകൈകളും തലയിൽ ചേർത്ത് നമസ്കരിച്ചു.
കൃതപ്രസാദേന വിഭോ സൃഷ്ടിം കര്തും ചതുര്വിധാമ്
ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ, നാലുവിധ സൃഷ്ടി നടത്താൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.
പ്രയത്നേന മയാ സൃഷ്ടാ സാ സൃഷ്ടിസ്ത്വദനുജ്ഞയാ
നിന്റെ അനുമതിയോടെ ഞാൻ പരിശ്രമിച്ച് ആ സൃഷ്ടി സൃഷ്ടിച്ചു.
അരാജകം മഹച്ചാസീദ്ദുരവസ്ഥമഭൂജ്ജഗത്
ലോകം വലിയതും, ഭരണാധികാരി ഇല്ലാത്തതും, ദുരവസ്ഥയിലായിത്തീർന്നു.
മയാഭിഷിക്തോ രാജര്ഷിഃ പ്രജാഃ പാതും നരേശ്വരഃ
ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഒരു രാജർഷിയെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു, മനുഷ്യരാജാവേ.
തവാജ്ഞയാ ചേത്സ്ഥാസ്യംതി സര്വേ ദിവിഷദോ ദിവി
നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, എല്ലാ ദേവതകളും സ്വർഗത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളും.
തഥേതി ച മയാ പ്രോക്തം പ്രമാണീക്രിയതാം തു തത്
"അങ്ങിനെ തന്നെ" എന്നെ ഞാൻ പറഞ്ഞു; അതു തന്നെ പ്രമാണമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ.
തസ്യ രാജ്ഞഃ പ്രജാസ്ത്രാതും ഭൂയാച്ചൈഷ മനോരഥഃ
രാജാവിന്റെ ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ഈ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ.
മര്ത്യാനാം ഗണനാ ക്വേഹ നിമേഷാര്ധ നിമേഷിണാമ്
ഇവിടെ മരണശീലന്മാരെ എണ്ണുന്നത് എവിടെയാണ്, കണ്ണടയ്ക്കുന്നവർക്കു പകുതിയൊരനിമിഷം പോലും?
വിധേശ്ച ഗൌരവം രക്ഷംസ്തഥോരീ കൃതവാന്ഹരഃ
സ്രഷ്ടാവിന്റെ മാനം കാത്തുകൊണ്ട്, ഹരൻ പശുവിനുവേണ്ടിയും കർമ്മം നടത്തി.
തഥാ ബഹുതിഥം കാലം ദ്വീപോഭൂത്സോപി മംദരഃ 4.1.39.
അങ്ങനെ, ദീർഘകാലം ആ ദ്വീപ് മന്ദരമായി മാറി.
നിജമൂര്തിമയം ലിംഗമവിജ്ഞാതം വിധേരപി
സ്വന്തം രൂപത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ലിംഗം, സ്രഷ്ടാവിനും അറിയാതെയുള്ളത്, സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
വിപന്നാനാം ച ജംതൂനാം ദാതും നൈഃശ്രേയസീം ശ്രിയമ്
ദുരിതത്തിൽപ്പെട്ട ജീവികൾക്ക് പരമമായ ഐശ്വര്യം നൽകാൻ.
മംദരാദ്രിഗതേനാപി ക്ഷേത്രം നൈതത്പിനാകിനാ
മന്ദരപർവ്വതം സമീപിച്ചിട്ടും, ഈ സ്ഥലം പിനാകിനാൽ ആയിരുന്നില്ല.
പുരാ നംദവനം നാമ ക്ഷേത്രമേതത്പ്രകീര്തിതമ്
മുന്പ് ഈ സ്ഥലം നന്ദവനം എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
നാമാവിമുക്തമഭവദുഭയോഃ ക്ഷേത്രലിംഗയോഃ
ക്ഷേത്രത്തിനും ലിംഗത്തിനും 'അവിമുക്തം' എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.
അവിമുക്തേശ്വരം ലിംഗം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷേത്രേഽവിമുക്തകേ
അവിമുക്തം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ അവിമുക്തേശ്വര ലിംഗം കണ്ടു.
അര്ചംതി വിശ്വേ വിശ്വേശം വിശ്വേശോര്ചതി വിശ്വകൃത്
എല്ലാ ദേവന്മാരും സർവ്വലോകനാഥനായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു; ആ സർവ്വലോകനാഥൻ, സകലത്തിന്റെയും സ്രഷ്ടാവായവൻ, എല്ലാവരാലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
പുരാ ന സ്ഥാപിതം ലിംഗം കസ്യചിത്കേനചിത്ക്വചിത്
പഴയകാലത്ത് ആരും എവിടെയും ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നില്ല.
ആകാരമവിമുക്തസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാച്യുതാദയഃ
ആകാരം വിട്ട് പോകാത്തവന്റെ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മറ്റു ദേവന്മാരും—
ആദിലിംഗമിദം പ്രോക്തമവിമുക്തേശ്വരം മഹത് 4.1.39.
ഇതാണ് ആദി ലിംഗം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്; അവിമുക്തേശ്വരൻ എന്ന മഹാനായ ഭഗവാൻ.