അരാജകേ സമുത്പന്നേ ലോകേഽത്യാഹിതശംസിനി
ലോകത്ത് നിയമശൂന്യതയും വലിയ അനർത്ഥവും വന്നപ്പോൾ,
ചിംതാമവാപ മഹതീ ജഗദ്യോനിഃ പ്രജാക്ഷയാത്
ജീവജാലങ്ങളുടെ നാശം കണ്ടു സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരമായവൻ വലിയ ആശങ്കയിൽ ആകപ്പെട്ടു.
താസു ക്ഷീണാസു സംക്ഷീണാഃ സര്വേ യജ്ഞഭുജോഽഭവന്
അവരൊക്കെയും നശിച്ചപ്പോൾ യജ്ഞഭാഗം സ്വീകരിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും ക്ഷയിച്ചു.
അവിമുക്തേ മഹാക്ഷേത്രേ തപസ്യന്നിശ്ചലേംദ്രിയഃ
അവിമുക്തം എന്ന മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ അവൻ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അടക്കിയവൻ ആയി തപസ്സ് നടത്തി.
രിപുംജയ ഇതി ഖ്യാതോ രാജാ പരപുരംജയഃ
ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ച രാജാവായ രിപുഞ്ജയ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ഉവാച വചനം രാജന്രിപുംജയ മഹാമതേ
മഹാമതിയായ രാജാവ് രിപുഞ്ജയൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
നാഗകന്യാം നാഗരാജഃ പത്ന്യര്ഥം തേ പ്രദാസ്യതി
നാഗരാജാവ് നിനക്ക് ഭാര്യയായി ഒരു നാഗകന്ന്യയെ നൽകും.
ദിവോപി ദേവാ ദാസ്യംതി രത്നാനി കുസുമാനി ച
സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരും നിനക്ക് രത്നങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും നൽകും.
ദിവോദാസ ഇതി ഖ്യാതമതോ നാമ ത്വമാപ്സ്യസി
അതുകൊണ്ട് നീ ദിവോദാസൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
പരമേഷ്ഠിവചഃ ശ്രുത്വാ തതോസൌ രാജസത്തമഃ 4.1.39.
പരമേശ്വരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം ആ മഹാരാജാവ്—
കഥം നാന്യേ ച രാജാനോ മാം കഥം കഥ്യതേ ത്വയാ
മറ്റു രാജാക്കന്മാർ എനിക്ക് കുറിച്ച് പറയാറില്ല, നീ എങ്ങനെ എന്നെ കുറിച്ച് പറയുന്നു?
പാപനിഷ്ഠേ ച വൈ രാജ്ഞി ന ദേവോ വര്ഷതേ പുനഃ
ഒരു രാജാവ് ദുഷ്പ്രവൃത്തികളിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടെങ്കിൽ, ദേവന്മാർ വീണ്ടും മഴ പെയ്യിക്കാറില്ല.
മഹാപ്രസാദ ഇത്യാജ്ഞാം ത്വദീയാം മൂര്ധ്ന്യുപാദദേ
നിന്റെ മഹാപ്രസാദമായ ആജ്ഞ ഞാൻ എന്റെ തലയിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു.
കിംചിദ്വിജ്ഞപ്തുകാമോഹം തന്മദര്ഥം കരോഷി ചേത്
എന്തെങ്കിലും അറിയിക്കണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, എന്റെ കാരണത്താൽ അതു ചെയ്യണം.
അവിലംബേന തദ്ബ്രൂഹി കൃതം മന്യസ്വ പാര്ഥിവ
തടസ്സമില്ലാതെ അതു പറയൂ; അത് കഴിഞ്ഞതായി കരുതുക, രാജാവേ.
തദാദിവിഷ(പ?)ദോ ദേവാ ദിവി തിഷ്ഠംതു മാ ഭുവി
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ; ഭൂമിയിൽ വരേണ്ടതില്ല.
ദേവേഷു ദിവിതിഷ്ഠത്സു മയി തിഷ്ഠതി ഭൂതലേ
ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ പാർക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ ഭൂമിയിൽ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു.
തഥേതി വിശ്വസൃക്പ്രോക്തോ ദിവോദാസോ നരേശ്വരഃ
ഇങ്ങനെ സർവ്വസ്രഷ്ടാവ് പറഞ്ഞു; മനുഷ്യരുടെ രാജാവായ ദിവോദാസനും പറഞ്ഞു.
മാ ഗച്ഛംത്വിഹ വൈ നാഗാ നരാഃ സ്വസ്ഥാ ഭവംത്വിതഃ
ഇവിടെ പാമ്പുകൾ വരരുത്; മനുഷ്യർ ഇവിടെ നിന്ന് സുഖമായി ഇരിക്കട്ടെ.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ബ്രഹ്മാ വിശ്വേശം പ്രണിപത്യ ഹ 4.1.39.
അതിനിടയിൽ ബ്രഹ്മാവ് സർവ്വേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു.
ലോകേശ്വര സമായാഹി മംദരോ നാമ ഭൂധരഃ
ലോകനാഥാ, വരിക; മന്ദര എന്ന പർവ്വതമാണ് ഇവിടെ.
യാവസ്തസ്മൈ വരം ദാതും ബഹുകാലം തപസ്യതേ
നിന്നിൽ നിന്ന് ഒരു വരം ലഭിക്കാനായി അവൻ ദീർഘകാലം തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു.
ജഗാമ വൃഷമാരുഹ്യ മംദരോ യത്ര തിഷ്ഠതി
അവൻ കാളയെ കയറി മന്ദരൻ നില്ക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
ഉത്തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠ ഭദ്രം തേ വരം ബ്രൂഹി ധരോത്തമ
എഴുന്നേൽക്കു, എഴുന്നേൽക്കു, നിനക്ക് ആശംസകൾ; നീ ചോദിക്കാൻ ഉള്ള വരം പറയൂ, പർവ്വതങ്ങളിൽ ഉത്തമനേ.
പ്രണമ്യ ബഹുശോ ഭൂമാവദ്രിരേതദ്വ്യജിജ്ഞപത്
ഭൂമിയിൽ പലതവണ നമസ്കരിച്ച്, അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സര്വജ്ഞോപി കഥം നാമ ന വേത്ഥ മമ വാംഛിതമ്
നീ സർവ്വജ്ഞനാണെങ്കിലും, എങ്ങനെ എന്റെ ആഗ്രഹം അറിയുന്നില്ല?
സര്വേഷാം ഹൃദയാനംദ ശര്വസര്വഗസര്വകൃത്
നീ എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിന്റെ ആനന്ദം, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവൻ, എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ശർവ്വാ.
യാചകായാതിശോച്യായ പ്രണതാര്തിപ്രഭംജക
അത്യന്തം ദയനീയനായ യാചകനായവർക്കും, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനുമാണ് നീ.
കുശദ്വീപ ഉമാ സാര്ധം നാഥാദ്യ സപരിച്ഛദഃ
കുശദ്വീപിൽ ഇന്ന് ഉമയോടൊപ്പം ഭഗവാൻ തന്റെ അനുചരന്മാരോടുകൂടി സന്നിഹിതനാണ്.
സര്വേഷാം സര്വദഃ ശംഭുഃ ക്ഷണം യാവദ്വിചിംതയേത് പ്രണമ്യാഗ്രേസരോ ഭൂത്വാ മൌലൌ ബദ്ധകരദ്വയഃ ।। 4.1.39.
എല്ലാവർക്കും ദാനം നൽകുന്ന ശംഭു ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചു; മുന്നിൽ വന്ന്, ഇരുകൈകളും തലയിൽ ചേർത്ത് നമസ്കരിച്ചു.