ഭുംജാനോഽതിഥിശേഷാന്നമിഹായുര്ധനഭാഗ്ഭവേത്
അതിഥിക്ക് ശേഷമുള്ള അന്നം കഴിക്കുന്നവൻ ഈ ലോകത്ത് ദീർഘായുസും സമ്പത്തും നേടും.
വൈശ്വദേവാംത സംപ്രാപ്തഃ സൂര്യോഢോ വാതിഥിഃ സ്മൃതഃ
വൈശ്വദേവം കഴിഞ്ഞ് സൂര്യാസ്തമയത്തിൽ എത്തുന്നവനെ അതിഥി എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ബലിപാത്രകരേ വിപ്രേ യദ്യന്യോതിഥിരാഗതഃ
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ബലിപാത്രം ഒരുക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ മറ്റൊരു അതിഥി വീട്ടിൽ എത്തിയാൽ,
കുമാരാശ്ച സ്വവാസിന്യോ ഗര്ഭിണ്യോഽതിരുജാന്വിതാഃ
അവൻ കുട്ടികളായാലും, വീട്ടിലെ സ്ത്രീകളായാലും, ഗർഭിണികളായാലും, അതിയായ വേദന അനുഭവിക്കുന്നവരായാലും,
പിതൃദേവമനുഷ്യേഭ്യോ ദത്ത്വാശ്നാത്യമൃതം ഗൃഹീ
ഗൃഹസ്ഥൻ പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും അർപ്പിച്ച് ശേഷം, അമൃതംപോലെയുള്ള അന്നം കഴിക്കണം.
മാധ്യാഹ്നികം വൈശ്വദേവം ഗൃഹസ്ഥഃ സ്വയമാചരേത്
മധ്യാഹ്നത്തിൽ വൈശ്വദേവം ഗൃഹസ്ഥൻ തന്നെ നിർവഹിക്കണം.
ഏതത്സായംതനം നാമ വൈശ്വദേവം ഗൃഹാശ്രമേ
ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ സായം സമയത്ത് നടത്തുന്ന വൈശ്വദേവം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
വൈശ്വദേവേന യേ ഹീനാ ആതിഥ്യേന വിവര്ജിതാഃ 4.1.38.
വൈശ്വദേവവും അതിഥിസത്കാരവും ലഭിക്കാതിരിക്കുന്നവർക്കും,
അകൃത്വാ വൈശ്വദേവം തു ഭുംജതേ യേ ദ്വിജാധമാഃ
വൈശ്വദേവം നടത്താതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവർക്കും,
വേദോദിതം സ്വകം കര്മ നിത്യം കുര്യാദതംദ്രിതഃ
സ്വന്തം കര്മ്മം വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലായ്പ്പോഴും ആലസ്യമില്ലാതെ ചെയ്യണം.
ഷഷ്ഠ്യഷ്ടമ്യോര്വസേത്പാപം തൈലേ മാംസേ സദൈവ ഹി
ആറാംതിയതി, എട്ടാംതിയതി ദിവസങ്ങളിൽ എണ്ണയിലും മാംസത്തിലും പാപം എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
ഉദയം തം ന ചേക്ഷേത നാസ്തം യംതം ന മധ്യഗമ്
സൂര്യൻ ഉദയിക്കുമ്പോഴും അസ്തമിക്കുമ്പോഴും മധ്യാഹ്നത്തിൽ നേരെ നിൽക്കുമ്പോഴും നോക്കരുത്.
ന വീക്ഷേതാത്മമനോരൂപമാശുധാവേന്ന വര്ഷതി
അശുദ്ധമായ വെള്ളത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മഴപെയ്യുമ്പോൾ സ്വന്തം പ്രതിബിംബം നോക്കരുത്.
ദേവതായതനം വിപ്രം ധേനും മധുമൃദം ഘൃതമ്
ദേവാലയം, ബ്രാഹ്മണൻ, പശു, തേൻ, ശുദ്ധമായ മണ്ണ്, നെയ്യ് —
അശ്വത്ഥം ചൈത്യവൃക്ഷം ച ഗുരും ജലഭൃതം ഘടമ്
അശ്വത്ത്വം, ക്ഷേത്രവൃക്ഷം, ഗുരു, വെള്ളം നിറച്ച കിണ്ണം —
രജസ്വലാം ന സേവേത നാശ്നീയാത്സഹ ഭാര്യയാ
രാജസ്വലയായ സ്ത്രീയെ സമീപിക്കരുത്; അപ്പോഴത്തെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
നാശ്നംതീം സ്ത്രീം സമീക്ഷേത തേജസ്കാമോ ദ്വിജോത്തമഃ
തേജസ്സിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദ്വിജൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്ത്രീയെ നോക്കരുത്.
പക്വാന്നം ചാപി നോ മാംസം ദീര്ഘകാലം ജിജീവിഷുഃ 4.1.38.
ദീർഘായുസ്സിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, പഴയതായ പാചകമോ മാംസമോ കഴിക്കരുത്.
ന ഗര്തേഷു സസത്വേഷു ന തിഷ്ഠന്ന വ്രജന്നപി
ജീവജാലങ്ങൾ ഉള്ള കുഴികളിൽ, നില്ക്കുമ്പോഴും ഇരിക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും, ശൗചം ചെയ്യരുത്.
അഭിപശ്യന്ന കുര്വീത മലമൂത്രവിസര്ജനമ്
ജീവജാലങ്ങളെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ മൂത്രമോ മലമോ ഒഴിക്കരുത്.
പ്രാവൃത്യ വാസസാ മൌലിം മൌനീ വിണ്മൂത്രമുത്സൃജേത്
മൗനവ്രതം പാലിക്കുന്നവൻ തലയിൽ വസ്ത്രം മൂടി മാത്രമേ മൂത്രവും മലവും പുറത്താക്കാവൂ.
ഭീതിഷു പ്രാണബാധായാം കുര്യാന്മലവിസര്ജനമ്
ഭയം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ജീവന് ഭീഷണി നേരിടുമ്പോഴും മലമൂത്രം ഒഴിയാൻ അനുവദനീയമാണ്.
നാംഘ്രീ പ്രതാപയേദഗ്നൌ ന വസ്ത്വശുചി നിക്ഷിപേത്
പാദങ്ങൾ അഗ്നിക്കരുത്തിൽ ചൂടാക്കരുത്; അശുദ്ധമായ വസ്തുക്കൾ നിലത്ത് ഇടുകയും ചെയ്യരുത്.
ന സംവിശേത സംധ്യായാം പ്രത്യക്സൌമ്യശിരാ അപി
സന്ധ്യാകാലത്ത്, തല വടക്കോ കിഴക്കോ നോക്കിയാലും, കിടക്കരുത്.
നാചക്ഷീത ധയംതീം ഗാം നേംദ്രചാപം പ്രദര്ശയേത്
പാലെടുക്കുന്ന പശുവിനെ വിരൽചൂണ്ടി കാണിക്കരുത്; ഇന്ദ്രധനുസ് കാണിച്ചും കൂടാ.
പംഥാനം നൈകലോ യായാന്ന വാര്യംജലിനാ പിബേത്
ഒറ്റയ്ക്ക് വഴിയിലൂടെ യാത്രചെയ്യരുത്; കൈകൂപ്പി വെള്ളം കുടിക്കരുത്.
സ്ത്രീധര്മിണ്യാ നാഭിവദേന്നാദ്യാദാതൃപ്തി രാത്രിഷു
സ്ത്രീക്ക് മാസവൃതം ഉള്ളപ്പോൾ അവളോട് സംസാരിക്കരുത്; രാത്രി പൂർണ്ണമായി തൃപ്തി വരുന്നതുവരെ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
ശ്രാദ്ധം കൃത്വാ പര ശ്രാദ്ധേ യോഽശ്നീയാജ്ജ്ഞാനവര്ജിതഃ 4.1.38.
സ്വന്തം ശ്രാദ്ധം നടത്തി കഴിഞ്ഞാൽ, മറ്റൊരാളുടെ ശ്രാദ്ധത്തിൽ അറിവില്ലാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് തെറ്റാണ്.
ന ധാരയേദന്യഭുക്തം വാസശ്ചോ പാനഹാവപി
മറ്റുള്ളവർ ഉപയോഗിച്ച വസ്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ ചെരിപ്പ് ധരിക്കരുത്.
ആരോഹണം ഗവാം പൃഷ്ഠേ പ്രേതധൂമം സരിത്തരമ്
പശുവിന്റെ പുറത്ത് കയറ്റം ചെയ്യരുത്; ചിതാഭസ്മം കടക്കരുത്; നദിയും അതുപോലെ.