ഗൃഹസ്ഥാശ്രമിണഃ പംച സൂനാ കര്മ ദിനേ ദിനേ
ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ ദിവസേന അഞ്ചു വിധം അഹിംസ്യകർമ്മങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
താസാം ച പംചസൂനാനാം നിരാകരണഹേതവഃ
അവിടെ ആ അഞ്ചു അഹിംസ്യകർമ്മങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്.
പാഠനം ബ്രഹ്മയജ്ഞഃ സ്യാത്തര്പണം ച പിതൃ ക്രതുഃ
പാരായണം ബ്രഹ്മയജ്ഞമാണ്; തൃപ്തി അർപ്പിക്കൽ പിതൃകർമ്മമാണ്.
പിതൃപ്രീതിം പ്രകുര്വാണഃ കുര്വീത ശ്രാദ്ധമന്വഹമ്
പിതാക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ദിവസവും ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
ഗോദാനേന ച യത്പുണ്യം പാത്രായ വിധിപൂര്വകമ്
യോഗ്യനായി കണ്ടെത്തിയവർക്കു നിയമപ്രകാരം പശു നൽകുന്നതിൽ ലഭിക്കുന്ന പൂണ്യം—
തപോവിദ്യാസമിദ്ദീപ്തേ ഹുതം വിപ്രാസ്യ പാവകേ
തപസ്സും ജ്ഞാനവും പൂർണ്ണമായി തെളിഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്റെ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്ന ഹോമം—
അനര്ചിതോഽതിഥിര്ഗേഹാദ്ഭഗ്നാശോ യസ്യ ഗച്ഛതി
ആതിഥ്യം ലഭിക്കാതെ നിരാശയോടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പോകുന്ന അതിഥിക്ക് മനസ്സിൽ വേദനയുണ്ടാകും.
സാംത്വപൂര്വാണി വാക്യാനി ശയ്യാര്ഥേ ഭൂസ്തൃണോദകേ 4.1.38.
സാന്ത്വനവാക്കുകൾ, ഒരു കിടക്ക, നിലം, പുല്ല്, വെള്ളം അതിഥിക്ക് നൽകണം.
ഗൃഹസ്ഥഃ പരപാകാദീ പ്രേത്യ തത്പശുതാം വ്രജേത്
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ മരണത്തിന് ശേഷം മൃഗാവസ്ഥയിൽ ജനിക്കും.
ആദിത്യോഢോഽതിഥിഃ സായം സത്കര്തവ്യഃ പ്രയത്നതഃ
സൂര്യാസ്തമയത്തിന് ശേഷം എത്തുന്ന അതിഥിയെ വലിയ ശ്രദ്ധയോടെ ആദരിക്കണം.
ഭുംജാനോഽതിഥിശേഷാന്നമിഹായുര്ധനഭാഗ്ഭവേത്
അതിഥിക്ക് ശേഷമുള്ള അന്നം കഴിക്കുന്നവൻ ഈ ലോകത്ത് ദീർഘായുസും സമ്പത്തും നേടും.
വൈശ്വദേവാംത സംപ്രാപ്തഃ സൂര്യോഢോ വാതിഥിഃ സ്മൃതഃ
വൈശ്വദേവം കഴിഞ്ഞ് സൂര്യാസ്തമയത്തിൽ എത്തുന്നവനെ അതിഥി എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ബലിപാത്രകരേ വിപ്രേ യദ്യന്യോതിഥിരാഗതഃ
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ബലിപാത്രം ഒരുക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ മറ്റൊരു അതിഥി വീട്ടിൽ എത്തിയാൽ,
കുമാരാശ്ച സ്വവാസിന്യോ ഗര്ഭിണ്യോഽതിരുജാന്വിതാഃ
അവൻ കുട്ടികളായാലും, വീട്ടിലെ സ്ത്രീകളായാലും, ഗർഭിണികളായാലും, അതിയായ വേദന അനുഭവിക്കുന്നവരായാലും,
പിതൃദേവമനുഷ്യേഭ്യോ ദത്ത്വാശ്നാത്യമൃതം ഗൃഹീ
ഗൃഹസ്ഥൻ പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും അർപ്പിച്ച് ശേഷം, അമൃതംപോലെയുള്ള അന്നം കഴിക്കണം.
മാധ്യാഹ്നികം വൈശ്വദേവം ഗൃഹസ്ഥഃ സ്വയമാചരേത്
മധ്യാഹ്നത്തിൽ വൈശ്വദേവം ഗൃഹസ്ഥൻ തന്നെ നിർവഹിക്കണം.
ഏതത്സായംതനം നാമ വൈശ്വദേവം ഗൃഹാശ്രമേ
ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ സായം സമയത്ത് നടത്തുന്ന വൈശ്വദേവം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
വൈശ്വദേവേന യേ ഹീനാ ആതിഥ്യേന വിവര്ജിതാഃ 4.1.38.
വൈശ്വദേവവും അതിഥിസത്കാരവും ലഭിക്കാതിരിക്കുന്നവർക്കും,
അകൃത്വാ വൈശ്വദേവം തു ഭുംജതേ യേ ദ്വിജാധമാഃ
വൈശ്വദേവം നടത്താതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവർക്കും,
വേദോദിതം സ്വകം കര്മ നിത്യം കുര്യാദതംദ്രിതഃ
സ്വന്തം കര്മ്മം വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലായ്പ്പോഴും ആലസ്യമില്ലാതെ ചെയ്യണം.
ഷഷ്ഠ്യഷ്ടമ്യോര്വസേത്പാപം തൈലേ മാംസേ സദൈവ ഹി
ആറാംതിയതി, എട്ടാംതിയതി ദിവസങ്ങളിൽ എണ്ണയിലും മാംസത്തിലും പാപം എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
ഉദയം തം ന ചേക്ഷേത നാസ്തം യംതം ന മധ്യഗമ്
സൂര്യൻ ഉദയിക്കുമ്പോഴും അസ്തമിക്കുമ്പോഴും മധ്യാഹ്നത്തിൽ നേരെ നിൽക്കുമ്പോഴും നോക്കരുത്.
ന വീക്ഷേതാത്മമനോരൂപമാശുധാവേന്ന വര്ഷതി
അശുദ്ധമായ വെള്ളത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മഴപെയ്യുമ്പോൾ സ്വന്തം പ്രതിബിംബം നോക്കരുത്.
ദേവതായതനം വിപ്രം ധേനും മധുമൃദം ഘൃതമ്
ദേവാലയം, ബ്രാഹ്മണൻ, പശു, തേൻ, ശുദ്ധമായ മണ്ണ്, നെയ്യ് —
അശ്വത്ഥം ചൈത്യവൃക്ഷം ച ഗുരും ജലഭൃതം ഘടമ്
അശ്വത്ത്വം, ക്ഷേത്രവൃക്ഷം, ഗുരു, വെള്ളം നിറച്ച കിണ്ണം —
രജസ്വലാം ന സേവേത നാശ്നീയാത്സഹ ഭാര്യയാ
രാജസ്വലയായ സ്ത്രീയെ സമീപിക്കരുത്; അപ്പോഴത്തെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്.
നാശ്നംതീം സ്ത്രീം സമീക്ഷേത തേജസ്കാമോ ദ്വിജോത്തമഃ
തേജസ്സിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദ്വിജൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്ത്രീയെ നോക്കരുത്.
പക്വാന്നം ചാപി നോ മാംസം ദീര്ഘകാലം ജിജീവിഷുഃ 4.1.38.
ദീർഘായുസ്സിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, പഴയതായ പാചകമോ മാംസമോ കഴിക്കരുത്.
ന ഗര്തേഷു സസത്വേഷു ന തിഷ്ഠന്ന വ്രജന്നപി
ജീവജാലങ്ങൾ ഉള്ള കുഴികളിൽ, നില്ക്കുമ്പോഴും ഇരിക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും, ശൗചം ചെയ്യരുത്.
അഭിപശ്യന്ന കുര്വീത മലമൂത്രവിസര്ജനമ്
ജീവജാലങ്ങളെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ മൂത്രമോ മലമോ ഒഴിക്കരുത്.