ത്യാജ്യം കര്മ പരാധീനം കായമാത്മവശം സദാ
മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കര്മങ്ങള് ഉപേക്ഷിക്കണം; ശരീരം എപ്പോഴും സ്വയം നിയന്ത്രിക്കണം.
യസ്മിന്കര്മണ്യംതരാത്മാ ക്രിയമാണേ പ്രസീദതി 4.1.35.
ആ കര്മം ചെയ്യുമ്പോള് ഉള്ളിലെ ആത്മാവ് സന്തോഷപ്പെടുന്നുവെങ്കില് അതാണ് ചെയ്യേണ്ടത്.
പ്രഥമം ധര്മസര്വസ്വം പ്രോക്താ യന്നിയമാ യമാഃ
ധര്മത്തിന്റെ സാരാംശം ആദ്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് യമങ്ങളായ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ്.
സത്യം ക്ഷമാര്ജവം ധ്യാനമാനൃശംസ്യമഹിംസനമ്
സത്യവാദിത്വം, ക്ഷമ, നേരായ മനസ്സ്, ധ്യാനം, കരുണ, അഹിംസ — ഇവയാണ് യമങ്ങള്.
ശൌചം സ്നാനം തപോ ദാനം മൌനേജ്യാധ്യയനം വ്രതമ്
ശുദ്ധി, കുളിക്കല്, തപസ്, ദാനം, മൗനം, പൂജ, പഠനം, വ്രതം — ഇവയും പ്രധാനമാണ്.
കാമം ക്രോധം മദം മോഹം മാത്സര്യം ലോഭമേവ ച
ആസക്തി, കോപം, അഹങ്കാരം, മായ, അസൂയ, ലാഭം — ഇവയെ ഒഴിവാക്കണം.
ശനൈഃ ശനൈഃ സ ചിനുയാദ്ധര്മം വല്മീക ശൃംഗവത്
ഉയർന്ന ധര്മം ഒരുമുറി ഒരുമുറി ചിതുക്കണം, പുഴുവിന്റെ കുഴി പണിയുന്നതുപോലെ.
ധര്മ ഏവ സഹായീ സ്യാദമുത്ര ന പരിച്ഛദഃ
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സഖാവാകുന്നത് ധര്മം മാത്രമാണ്; സമ്പത്തോ വസ്തുക്കളോ അല്ല.
ജായതേ ചൈകലഃ പ്രാണീ പ്രമ്രിയേത തഥൈകലഃ
ഒരു ജീവി ജനിക്കുന്നത് ഒറ്റയ്ക്കും മരിക്കുന്നത് ഒറ്റയ്ക്കുമാണ്.
ദേഹം പംചത്വമാപന്നം ത്യക്ത്വാ കൌ കാഷ്ഠലോഷ്ഠവത്
ശരീരം പഞ്ചഭൂതങ്ങളിലേക്കു ലയിച്ചശേഷം, മരുമണ്ണോ മരവില്ലോ പോലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
കൃതീ സംചിനുയാദ്ധര്മം തതോഽമുത്ര സഹായിനമ്
മനുഷ്യന് ധര്മം സമ്പാദിക്കണം; അതാണ് പരലോകത്തില് സഖാവാകുന്നത്.
സംബംധാനാചരേന്നിത്യമുത്തമൈരുത്തമൈഃ സുധീഃ 4.1.35.
മനസ്സുള്ളവന് എപ്പോഴും ഉത്തമരുമായി സുഖസംഗമം നടത്തണം.
ഉത്തമാനുത്തമാനേവ ഗച്ഛന്ഹീനാംശ്ച വര്ജയന്
അവന് ഉത്തമരെ സമീപിക്കണം; ഹീനരെ ഒഴിവാക്കണം.
അനധ്യയനശീലം ച സദാചാരവിലംഘിനമ്
പഠനത്തില് മനസ്സില്ലാത്തവനും നല്ല ആചാരങ്ങള് പാലിക്കാത്തവനും അകലം വയ്ക്കണം.
തതോഽഭ്യസേത്പ്രയത്നേന സദാചാരം സദാ ദ്വിജഃ
അതിനാല് ദ്വിജന് എപ്പോഴും നല്ല ആചാരങ്ങള് ശ്രദ്ധയോടെ അഭ്യസിക്കണം.
രജനീപ്രാംതയാമാര്ധം ബാഹ്മഃ സമയ ഉച്യതേ
രാത്രിയുടെ അവസാനയാമത്തിന്റെ പകുതിയാണ് ബ്രാഹ്മമുഹൂര്ത്തം എന്ന് പറയുന്നു.
ഗജാസ്യം സംസ്മരേദാദൌ തത ഈശം സഹാംബയാ
ആദ്യം ഗജമുഖനേയും, അതിനുശേഷം അമ്മയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനേയും ഓർക്കണം.
ഇംദ്രാദീന്സകലാന്ദേവാന്വസിഷ്ഠാദീന്മുനീനപി
ഇന്ദ്രൻമുതൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും, വസിഷ്ഠൻമുതൽ എല്ലാ മുനിമാരെയും ഓർക്കണം.
ക്ഷീരോദാദീന്സമുദ്രാംശ്ച മാനസാദി സരാംസി ച
പാലാഴി മുതലുള്ള സമുദ്രങ്ങളെയും, മാനസസരസ്സു മുതലുള്ള തടാകങ്ങളെയും ഓർക്കണം.
കല്പവൃക്ഷാദി വൃക്ഷാംശ്ച ധാതൂന്കാംചനമുഖ്യതഃ
കല്പവൃക്ഷം മുതലുള്ള വൃക്ഷങ്ങളെയും, കഞ്ചനം പ്രധാനമായ ധാതുക്കളെയും ഓർക്കണം.
നാഗാശ്ച ശേഷപ്രമുഖാന്ഗജാനൈരാവതാദികാന്
ശേഷൻമുതൽ എല്ലാ നാഗന്മാരെയും, ഐരാവതം മുതലുള്ള ഗജങ്ങളെയും ഓർക്കണം.
സ്മരേദരുംധതീമുഖ്യാഃ പതിവ്രതവതീര്വധൂഃ 4.1.35.
അരുന്ധതിമുതൽ പതിവ്രതയായ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും ഓർക്കണം.
വിശ്വേശാദീനി ലിംഗാനി വേദാനൃക്പ്രമുഖാനപി
വിശ്വേശ്വരൻമുതൽ എല്ലാ ലിംഗങ്ങളെയും, ഋഗ്വേദം പ്രധാനമായ വേദങ്ങളെയും ഓർക്കണം.
പ്രണവാദിമഹാബീജം നാരദാദീംശ്ച വൈഷ്ണവാന്
പ്രണവം മുതലുള്ള മഹാബീജങ്ങളെയും, നാരദൻമുതൽ വൈഷ്ണവന്മാരെയും ഓർക്കണം.
വദാന്യാംശ്ച ദധീച്യാദീന്ഹരിശ്ചംദ്രാദി ഭൂപതീന്
ദധീചി മുതലുള്ള ദാനശീലന്മാരെയും, ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ മുതലുള്ള രാജാക്കളെയും ഓർക്കണം.
പിതരം ച ഗുരൂംശ്ചാപി ഹൃദി ധ്യാത്വാ പ്രസന്നധീഃ
ശുദ്ധമായ മനസോടെ, അച്ഛനെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം.
ഗ്രാമാദ്ധനുഃശതം ഗച്ഛേന്നഗരാച്ച ചതുര്ഗുണമ്
ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് നൂറ് അമ്പ് ദൂരം, നഗരത്തിൽ നിന്ന് അതിന്റെ നാലിരട്ടിയോളം ദൂരം പോകണം.
കര്ണോപവീത്യുദഗ്വക്ത്രോ ദിവസേ സംധ്യയോരപി
കാതിന് മീതെ യജ്ഞോപവീതം വച്ച്, വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ദിവസത്തിലെ ഇരുപാട് സന്ധ്യകളിലും ചെയ്യണം.
ന തിഷ്ഠന്നാപ്സു നോ വിപ്ര ഗോ വഹ്ന്യനില സംമുഖഃ
ജലംകയറി നിൽക്കരുത്, ബ്രാഹ്മണൻ, പശു, അഗ്നി, വായു എന്നിവയുടെ മുന്നിലും നിൽക്കരുത്.
നാലോകയേദ്ദിശോഭാഗാഞ്ജ്യോതിശ്ചക്രം നഭോമലമ്
ദിശകളിലേക്കോ, പ്രകാശവൃത്തത്തിലേക്കോ, ആകാശത്തിലെ മലിനതിയിലേക്കോ നോക്കരുത്.