അയം ച നിയമോസ്മാകമദ്യാരഭ്യ കലാവതി
ഇന്ന് മുതൽ, കലാവതി, ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ പ്രതിജ്ഞ.
അവശ്യം ജ്ഞാനവാപീ സാ നാമ്നാ ഭവിതുമര്ഹതി
ഈ ജ്ഞാനകുളം നിർബന്ധമായും നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടണം.
ഓംകൃത്യ താസാം വാക്യം സാ സ്വാകാരം പരിഗോപ്യ ച
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു 'ഓം' ഉച്ചരിച്ച്, അവൾ തൻറെ രൂപം മറച്ചു.
കലാവത്യുവാച ത്വാമാസാദ്യ പതിം രാജന്പ്രാപ്താഃ സര്വേ മനോരഥാഃ
കലാവതി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നിന്നെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ചപ്പോൾ എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടു.
ഏകോ മനോരഥഃ പ്രാര്ഥ്യോ മമാസ്ത്യത്രാര്യപുത്രക
എനിക്ക് ഇവിടെ ചോദിക്കാനുള്ള ഒരു മാത്രം ആഗ്രഹം മാത്രം ഉണ്ട്, മഹാനായ പുത്രാ.
മമ തു ത്വദധീനായാഃ സുദുഷ്പ്രാപതരോ മഹാന്
എന്നാൽ ഞാൻ നിനക്കു ആശ്രിതയായതിനാൽ, അതൊരു വലിയ ആഗ്രഹമാണ്, ലഭിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരം.
പ്രാണേശ കിം ബഹൂക്തേന യദി പ്രാണൈഃ പ്രയോജനമ് 4.1.34.
പ്രാണനാഥാ, ജീവൻ തന്നെയാണ് ആവശ്യമായെങ്കിൽ, കൂടുതൽ വാക്കുകൾക്ക് എന്ത് ആവശ്യം?
പ്രാണേഭ്യോപി ഗരീയസ്യാസ്തസ്യാ വാക്യം നിശമ്യ സഃ
ജീവനേക്കാൾ വിലയേറിയ അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൻ—
രാജോവാച നാഹം പ്രിയേ തവാദേയമിഹ പശ്യാമി ഭാമിനി
രാജാവ് പറഞ്ഞു: പ്രിയേ, ഈ ലോകത്ത് നിന്നിൽ ഞാൻ ഒളിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നും കാണുന്നില്ല, ഭാമിനി.
അവിലംബിതമാചക്ഷ്വ കൃതം വിദ്ധി കലാവതി
തടയാതെ പറയൂ; നിന്റെ ആഗ്രഹം ഇതിനകം നല്കിയതായി കരുതുക, കലാവതീ.
കഃ പ്രാര്ഥ്യഃ പ്രാര്ഥനീയം കിം കോ വാ പ്രാര്ഥയിതാ പ്രിയേ
എന്താണ് ചോദിക്കേണ്ടത്? എന്താണ് അപേക്ഷിക്കേണ്ടത്? ആരാണ് ചോദിക്കേണ്ടത്, പ്രിയേ?
ദേശഃ കോശോ ബലം ദുര്ഗം യദന്യദപി ഭാമിനി
ഏത് ദേശം, ഏത് ധനശേഖരം, ഏത് സൈന്യം, ഏത് കോട്ട, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും, ഭാമിനി?
തച്ച സ്വാമ്യം മമാന്യത്ര ത്വദൃതേ ജീവിതേശ്വരി
ഇവയൊക്കെയും എന്റെ അധികാരത്തിലാണു, നിന്നെ ഒഴികെ, ജീവിതത്തിന്റെ രാജ്ഞി.
മാല്പകേതോര്മഹീജാനേരിതി വാക്യം നിശമ്യ സാ
രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ പുത്രി—
കലാവത്യുവാച പ്രജാഹിതായ സംസൃഷ്ടം പുരുഷാര്ഥചതുഷ്ടയമ്
കലാവതീ പറഞ്ഞു: ജനങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
തദ്വിഹീനാജനിരപി ജല ബുദ്ബുദവന്മുധാ
അവയില്ലാത്ത ജനനം വെള്ളത്തിൽ പൊങ്ങുന്ന ബുധ്ബുദംപോലെ വൃഥാ.
യത്രാനുകൂല്യം ദംപത്യോസ്ത്രിവര്ഗസ്തത്ര വര്ധതേ 4.1.34.
ഭാര്യഭർത്താക്കന്മാർക്ക് പരസ്പരസമ്മതം ഉള്ളിടത്ത് മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളും വളരുന്നു.
മദ്വിധാനാ തു ദാസീനാം ശതം തേഽസ്തീഹ മംദിരേ
ഇവിടെ നിന്റെ അരമനയിൽ എന്നെപോലുള്ള നൂറ് ദാസികൾ ഉണ്ട്.
തവ ദാസ്യപി ഭോഗാഢ്യാ കിമുതാംകസ്ഥലീചരീ
നിന്റെ ദാസിമാരിൽ പോലും ആനന്ദത്തിൽ സമ്പന്നരുണ്ട്—നിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടക്കുന്നവളെന്ത് പറയണം!
വിപശ്ചിത്സംചയേദര്ഥാനിഷ്ടാപൂര്തായ കര്മണേ
ബുദ്ധിമാനായവൻ നന്മയും പുണ്യഫലവും നേടാൻ ധനം ശേഖരിക്കണം.
തവൈതത്സര്വമസ്തീഹ വിശ്വേശാനുഗ്രഹാത്പ്രിയ
ഇവയൊക്കെയും വിശ്വനാഥന്റെ കൃപയാൽ നിന്റെതാണു, പ്രിയേ.
തൂര്ണം പ്രഹിണു മാം നാഥ വിശ്വനാഥപുരീം പ്രതി
നാഥാ, ദയവായി എന്നെ ഉടൻ വിശ്വനാഥപുരിയിലേക്ക് അയയ്ക്കൂ.
മാല്യകേതുഃ കലാവത്യാ ഇത്യാകര്ണ്യ വചഃ സ്ഫുടമ്
കലാവതിയുടെ വാക്കുകൾ വ്യക്തമായി കേട്ട മാല്യകേതു അവളോട് സംസാരിച്ചു.
പ്രിയേ കലാവതി യദി തവ ഗംതവ്യമേവ ഹി
പ്രിയ കലാവതി, നീ സത്യത്തിൽ പോകേണ്ടതാണെങ്കിൽ,
ന രാജ്യം രാജ്യമിത്യാഹൂ രാജ്യശ്രീഃ പ്രേയസീ ധ്രുവമ്
രാജ്യം രാജ്യമെന്നു പറയാം, പക്ഷേ രാജ്യത്തിന്റെ മഹിമ എന്റെ പ്രിയയാണ്.
നിഃസപത്നം കൃതം രാജ്യം ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്നിരംതരമ്
എന്റെ രാജ്യം എതിരാളികളില്ലാത്തതാക്കി, ഞാൻ നിരന്തരമായി സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു.
അപത്യാന്യപി ജാതാനി കിം കര്തവ്യമിഹാസ്തി മേ 4.1.34.
മക്കളും ജനിച്ചു കഴിഞ്ഞു; ഇനി എനിക്ക് ഇവിടെ ചെയ്യാനുള്ളത് എന്താണ്?
അഥ പ്രാതഃ സമുത്ഥായ കൃത്വാ ശൌചാചമക്രിയാമ് 4.1.34.
അപ്പോൾ രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ശുദ്ധീകരണവും ആചമനവും ചെയ്തു.
ചാംദ്രായണവ്രതൈഃ കൃച്ഛ്രൈര്ഭര്തുഃ ശുശ്രൂഷണൈരപി
ചാന്ദ്രായണവ്രതങ്ങളും കഠിനതപസ്സുകളും ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചും,
ഉവാച ച പ്രസന്നാസ്യ ആശീര്ഭിരഭിനദ്യ ച
അവൾ സന്തോഷഭാവത്തോടെ സംസാരിച്ച്, അനുഗ്രഹപൂർവം ആശംസകൾ പറഞ്ഞു.